Andy, bloed en blond haar (1979) is een rauw-realistische cultfilm over de agressieve Andy die vanuit Twente naar Amsterdam komt en daar fotomodel Ella ontmoet. Een stormachtige, punky verhouding vol gewelddadige incidenten volgt. Andy maakt graag gebruik van zijn kaasbijltje om argumenten kracht bij te zetten.

Zelden kreeg een Nederlandse film een zo controversiële ontvangst. De film, met muziek van Normaal en Herman Brood and His Wild Romance, inspireerde Paul Verhoeven tot het maken van de minstens zo controversiële film Spetters, die een jaartje later uitkwam. De NOS, een van de financiers van Andy, was minder onder de indruk en wilde de film niet vertonen vanwege het extreme geweld. Nederland heeft geen traditie in exploitatiefilms en dat maakt de film uniek. Ook het gebruik van amateuracteurs en de continuïteitfoutjes in de film dragen bij aan de cultstatus.

Jeunes mères is de tiende lange speelfilm van de gebroeders Dardenne en won de prijs voor Beste Scenario in Cannes. Vijf tienermoeders in een opvanghuis – zelf nog kind, eigenlijk – knokken voor een beter bestaan, ieder op haar eigen manier. Onopgesmukt, doorvoeld portret, vormgegeven als mozaïekvertelling.

Als dichter, schilder en filmmaker heeft Aslani met zijn multidisciplinaire benadering een oeuvre opgebouwd dat zich moeilijk laat categoriseren. Zijn films, die vaak visuele experimenten combineren met filosofische en historische beschouwingen, onderzoeken de spanningen tussen traditie en moderniteit, mythe en herinnering, macht en verval. Hoewel een groot deel van zijn vroege werk werd onderdrukt of over het hoofd gezien door politieke en culturele verschuivingen - met name onder het Pahlavi-regime - is Aslani’s unieke stem met de jaren alleen maar krachtiger geworden. Zijn werk, dat reikt van mythisch doordrenkte reflectie tot scherpe politieke kritiek, vormt een brug tussen poëzie en cinema en blijft uniek binnen de Iraanse filmgeschiedenis.

Twee tieners willen ontsnappen aan hun grauwe Litouwse industriestad en worden hechte vriendinnen op een sinistere modellenschool. Hier wordt ze een beter leven beloofd maar daarvoor moeten ze wel hun lichaam op steeds extremere manieren toetakelen. Winnaar Gouden Luipaard in Locarno.

Toxic is te zien in Eye Filmmuseum en in landelijke bioscopen.

Te zien in Eye en in landelijke bioscopen.

Gastcurator Dwight Neville stelde een krachtig programma samen met filmvertoningen, een panelgesprek geleid door UMA Society, live performances, muziek en een expositie.

Tijdens het event lanceerde we exclusief de Filling Pieces Keti Koti campagne, met krachtige beelden gefotografeerd door Dwight Neville.

Luister naar het nagesprek met Ben Verbong en Theo van de Sande, geleid door Eye-programmeur Ronald Simons.

Luister naar een Q&A met regisseur Nelson Carlo de los Santos Arias, geleid door filmmaker Kiko Morah.

-

Films van MUBI zie je nu ook in de bioscoop, exclusief in Eye. De curatoren van streamingplatform MUBI speuren filmfestivals af naar de spannendste en origineelste nieuwe films, waar Eye vervolgens een selectie uit maakt voor op het witte doek. De MUBI-films hebben stuk voor stuk nog geen Nederlandse bioscooprelease gehad en zijn exclusief in Eye te zien, en via MUBI.

Luister naar een spoken word performance van Rachel Rumai (schrijver, dichter, spoken word artist), een intro van Gerdien Smit (onderzoeker bij Eye), een inleiding van Fabienne Boekel (regisseur) over de geschiedenis van de Dolle Mina’s en de abortusstrijd en een gesprek van Sunny Bergman (documentairemaker en activist) met Hillie Molenaar over de actuele relevantie van haar werk.

De Q&A (in het Engels) werd geleid door Eye-programmeur Thijs Havens.

Inmiddels is Abramović een wereldberoemde kunstenaar en wordt ze gevierd als een van de belangrijkste grondleggers van de performance- en body art. Vijftig jaar geleden was er van unanieme bewondering geen sprake; de documentaire Body Art (1975), met opnamen van Abramovićs eerste Nederlandse performance, in galerie De Appel aan de Amsterdamse Brouwersgracht, riep een storm van verontwaardiging op. 

Tot in de Tweede Kamer werd gedebatteerd over de voorgenomen uitzending van het NOS-kunstprogramma Beeldspraak, waarin een jonge, toen nog onbekende Marina Abramović een pentagram in haar buik sneed met een scheermes en zich geselde met een zweep. De ophef leidde tot een wekenlange mediarel, waarna de uitzending werd gecanceld en het door experimenteel filmer Frans Zwartjes (Pentimento, In Extremo) gedraaide en door Wouter Snip gemonteerde materiaal achter slot en grendel verdween. 

Vijf decennia later heeft de zoon van Simon Mari Pruys, filmmaker Joeri Pruys, het verboden materiaal (‘onder embargo’) opgespoord. Over die zoektocht maakt Joeri Pruys momenteel een documentaire, getiteld Final Cut, die de vraag stelt wie uiteindelijk bepaalt wat wij, kijkers, te zien krijgen, en wat aan ons zicht onttrokken wordt. 

Luister naar het nagesprek tussen Marina Abramović en Joeri Pruys gemodereerd door Nina Folkersma na afloop van de wereldpremière van Body Art.

De vertoning van Body Art was een samenwerking van Eye, Beeld & Geluid, NTR en Rainproof Media.

In haar (zelf)portret en essay Home Game focust Zelovic op de dualiteit waarmee alle migranten leven. In hoeverre kun je het land dat je al lange tijd hebt verlaten nog beschouwen als je thuisland? En in welke mate voel je je thuis in het land waar je als vluchteling een veilig heenkomen vond?

De Q&A (in het Engels) werd geleid door programmamaker Yula Altchouler.

Deze audio is opgenomen tijdens de avond Woningnood in Amsterdam op 8 april 2025 in Eye Filmmuseum.

Lees meer

De muziek die je hoort wordt uitgevoerd door Samiye Demir (zang) en Aydin Isler (gitaar).

De foto van Dilan is gemaakt door Jaap Strijker.

De Propagandist is een veelgeprezen documentaire van Luuk Bouwman over van de opkomst en ondergang van de Haagse filmmaker Jan Teunissen (1898-1975). Als hoofd van de NSB Filmdienst, de SS Filmdienst en als leider van het Filmgilde wordt hij tijdens de Tweede Wereldoorlog de machtigste man in de Nederlandse filmwereld.

Victoria Warmerdam won een Oscar met haar korte film Ik ben geen robot, Nina Gantz was genomineerd met haar korte stopmotion animatiefilm Wander to Wonder. Ze won 'm niet maar sleepte wel een BAFTA binnen.

Op 26 maart 2025 waren ze in Eye om hun succes te vieren. De twee recente titels en twee eerdere films van de makers werden vertoond, met voorafgaand aan de vertoningen deze Q&A.

Lees meer

Deze podcast is een eenmalig onderdeel van Black Light, een filmprogramma in Eye Filmmuseum over de verbeelding van zwarte identiteit in film.