Podcastimin takipçileri biliyor, 50 bölümde bir konuklarımın değer yaratma formüllerinden bir derleme yapıyorum. Pelin Dilara Çolak’ı ağırladığımız 300üncü bölümde sezon arası vermiştik.  Dolayısıyla bu 301'inci bölümde, Mart 2025’ten bu yana yayınladığım 13 konuklu bölümden bir derleme sunuyorum size. Bu derleme aynı zamanda ilgilendiğiniz ve kaçırdığınız söyleşiyi dönüp dinlemek için size bir tavsiye niteliğinde.

Bölümler ve Konuklar

252 | Phil Agnew
258 | Hale Acun Aydın
267 | Özgür Alaz
268 | Burak Akusta
269 | Ömür Doğan
286 | Serap Aykut
287 | Emre Gür; Nesrin Köseler
288 | Dr. Özgür Bolat
289 | Ergün Güler; Evren Diker
297 | Derya Kap
298 | Bora Erkmen
299 | Yiğit Hadi Irde
300 | Pelin Dilara Çolak

Support the show

Söyleşimizde önce Pelin Hanım'ın bir "bilgi girişimcisi" olarak çıktığı yolun arka planını, iş insanı vasfının ailesindeki izini sürmek istedim. Ardından felsefi düşünmenin derin düşünmeden farkını sordum; felsefe eğitiminin bir düşünme eğitimi olup olmadığını konuştuk. Bilim, din ve felsefe ilişkisinden insanın anlam arayışına, oradan da yapay zekânın felsefeyle neden bu kadar yakın temas hâlinde olması gerektiğine uzandık. Hubert Dreyfus'un MIT'de kurduğu Heideggerian Lab üzerinden, yapay zekânın çözemediği "çerçeve problemi"ni ve "yönelimsellik" kavramını ele aldık: Bir insanı insan yapan şey sahip olduğu bilgi yığını değil, hangi şeylere hangi önemi atfettiği; yani kendi yaşama dünyasını nasıl kurduğu. Stoacıların "arı kovanı için iyi olmayan, arı için de iyi olamaz" sözünden hareketle, konuyu bireyselliğin neden topluluk olmadan eksik kaldığına bağladık. Pelin Hanım, tek yönlü içerik üretiminden Athenaum ve Collective 06:00 gibi topluluk projelerine geçişini bu farkındalıkla açıkladı. 

Yapay zekâ çağında bizi biz yapacak olan şey, sahip olduğumuz bilgi değil; o bilgiye yöneldiğimiz açı, kendi sınırlarımızı çizebilme becerimiz ve durup düşünmeye tahammül edebilmemiz olacak. Pelin Hanım'ın değer formülünün "düşünceyi deneyime çevirmek" olması, benim merakla başlayıp eylemle biten formülümle de güzel bir yerde buluştu.

Bu söyleşiyle podcastime bir sezon arası veriyorum. Eylül ayında tekrar görüşmek üzere.

(02:48) Girişimciliğinin geçmişinden gelen izleri (09:35) Felsefi düşünmenin, düşünmeden farkı (16:07) Felsefe eğitimi düşünme eğitimi midir? (21:42) Din’in rolü azalıyor mu? (27:02) Felsefe - psikoloji ilişkisi (36:07) Yapay zeka çağında felsefe nasıl insana hizmet edebilir? (45:40) Athenaum ve Collective 06:00 toplulukları (52:27) Pelin Dilara Çolak’ın değer yaratma formülü

Pelin Dilara Çolak’ın Youtube kanalı

https://www.youtube.com/@pelindilaracolak

Pelin Dilara Çolak’ın Instagram sayfası

https://www.instagram.com/pelindilaracolak/

Support the show

Yiğit Bey beni şaşırtan ve düşündüren bir tespit yaptı; etimolojinin kelimelerin köklerine inerken ses değişimlerini, kaynakları çapraz okuyarak izlemenin sayısal, hatta matematiksel bir tarafı olduğunu söyledi. Metin yazarlığını da bir sanat değil zanaat olarak tanımlaması bu yüzden anlamlı geldi bize; kısıtlı bir alanda doğru mesajı doğru kelimelerle iletmek, kelimelerin matematiğine hâkim olmayı gerektiriyor.

Konuşma boyunca pek çok başlığa değindik. Kitapta yer alan ve yer almayan kelimeleri konuştuk. Bir çoğumuz için atasözleri ve deyimler üzerine de bir çalışma yapılması bize anlamlı gelmişti, ama etimolojik olarak atasözleri ve deyimlerin izinin neden kelimeler kadar net sürülemediğini anlattığında ben ikna oldum.

Toplantımızda kitabı genel olarak çok beğendiğimizi paylaştık. Akıcılığı, bölümlemesi, kelimeler arasındaki yaratıcı geçişleri özellikle takdir topladı. Bazılarımız kitabı baştan sona okumak yerine bir kelimeden diğerine merak ettikçe ilerlediğini, hatta aile içinde rastgele sayfalar açıp okuyarak kitabı bir oyuna dönüştürdüğünü paylaştı.

Benim de bir çok ülkedeki yurtdışı deneyimimden ve yazarla olan benzer geçmişimizden kitabı hem sevdim hem de kelimelerle ilişkimizin aslında insanla ve kültürle ilişkimiz olduğunu bana bir kez daha hatırlattı. Yazarın güzel ifadesiyle, etimoloji hayatı daha "yüksek çözünürlüklü" görmenin bir yolu. Kelimelerin peşinden gitmek, aslında merakın peşinden gitmek; ve merak, hepimizi birbirimize ve kendimize daha çok yakınlaştıran bir kapı.

"Nerden Geliyo?" Amazon linki

https://amzn.to/4czvusj

Instagram hesabı:

https://www.instagram.com/nerdengeliyo/

Support the show

Kitap, modern iş hayatının koşturmacasında kaybolmuş bir yolcu olan Eren ile zamanı farklı bir bilinçle ele alan Bilge'nin hikâyesini anlatıyor. Yazar, klasik bir kişisel gelişim kitabı yazmak yerine kurgu ile kurgu-dışını birleştiren hibrit bir anlatı tercih etmiş. Hikâyenin omurgasını Kronos'un altı bileşeni oluşturuyor: Kontrol, Ritim, Odak, Netlik, Organizasyon ve Sürdürülebilirlik. Bu bileşenlerin her biri doğadan seçilmiş birer simgeyle —güneş, ay, bal arısı, dağ kristali, arı kovanı ve sekoya ağacı— okura aktarılıyor. Kitabın sonlarına doğru ise Kronos'un yanına Kairos kavramı, yani "anda kalmak" ekleniyor; ölçülen zamanın yanına hissedilen zaman yerleştiriliyor.

Kulübümüzde kişisel gelişim alanında bu konuyu ele alan bir çok kitap okuduk ve kavramların hemen hepsi tanıdıktı. Ama bunun bir hikaye olarak verilmesi, sürükleyici olması ve içerdiği tekniklerin sonundaki envanterle birlikte uygulanabilir bir rehbere dönüşmesi hoşumuza giden taraf oldu. İş hayatından, mail trafiğinden, gün sonu yorgunluğundan tanıdık gelen sahnelerin kitapta yer alması, anlatımı kuru bir öğretici tondan uzaklaştırmış.

Bu teknikler çokça biliniyor ve üzerimize boca ediliyor ama Bora Bey bu tür kitaplardaki tekniklerin hepsinin herkese uygun olmadığını; her birimizin kendi enerjisini, biyolojik ritmini ve sınırlarını tanıyıp ona göre seçim yapması gerektiğinin altını çizdi. Kitabın sonunda paylaşılan dokümanlardan biri olan envanter sayesinde kendiniz için böyle bir öz değerlendirme yapıp kitabı bu şekilde okumanız mümkün. Diğer doküman ise tüm tekniklerin bütün yönleriyle anlatıldığı ve kullanımınıza sunulduğu bir derleme.

Bora Bey’in kitabın kaynakçasına gösterdiği özen de özellikle bizdeki tüm yazarlara örnek olacak nitelikte, bunu da belirtmeden geçmek istemedim.

(02:21) Bora Erkmen'in özgeçmişi ve zaman yönetimine ilgisi (14:21) Uğur İyidoğan (15:00) Bengü İlhan, (16:42) Doğru işi ve işi doğru yapmak (22:27) Bora Erkmen'in kişisel zaman yönetimi (31:50) Odaklanma becerisi (39:02) Bora Erkmen'in değer yaratma formülü

Support the show

Derya ile feminizmin önyargılarla yüklü tanımından, erkekliğin neden bugün konuşulması gereken bir mesele olduğuna uzanan geniş bir çerçevede konuştuk. Derya, "daha iyi bir feminist olmak için erkekleri anlamam gerek" diyerek başladığı erkeklik çalışmalarının onu nasıl dönüştürdüğünü ve neden erkek müttefikler kazanmanın bu mücadelenin vazgeçilmez bir parçası olduğunu anlattı. Feminizmin aslında hayatın her alanında eşitlik talebi olduğu ve Türkiye'deki farklı feminist hareketlerin çeşitliliği üzerinde durduk. Ama ikimizin de kavramaya çalıştığımız soru erkekliği konuşmak neden bu kadar zor? Benim Ergün Güler ve Evren Diker ile yaptığımız söyleşide farkına vardığım "kırılgan erkeklik" kavramını Derya da destekledi. Kadınların kız kardeşlik kültürüne karşılık erkeklerin yalnızlığı sanırım erkekler olarak aşmamız gereken en ciddi engel. İş dünyası tarafına geçtiğimizde söylem ve politika arasındaki uçurumu konuştuk. Derya, kurum kültürünün ve yönetici tavrının olmadığı yerde söylemin ne kadar boş kaldığını örneklerle anlattı. Derya bütün zorluklara rağmen ümidini yitirmeyen bir aktivist ve herkese de kendi çevresinde yaratabileceği etkiye odaklanmasını tavsiye ediyor. Bir de bizi dinleyen erkeklere bir çağrısı var: Erkekliğe dair konuşmak isteyen erkeklerden yeni hikâyeler dinlemek istiyor.

(01:18) Feminizm hâlâ neden yanlış anlaşılıyor? (06:58) Küresel bir geriye gidiş (09:06) Erkekleri anlamak (17:55) Bir tane erkeklik yok (24:06) İletişimle farkındalığı sağlamak mümkün mü? (30:53) İş dünyasında eşitlik: söylem mi, politika mı? (33:57) Derya Kap’ın değer yaratma formülü

Derya Kap’ın YouTube kanalı
https://www.youtube.com/@DeryaKap

Support the show

1961 Bari doğumlu Carofiglio, uzun yıllar organize suça karşı savcılık yapmış, sonra İtalyan Senatosu'nda görev almış bir isim. İtalya'nın en çok okunan yazarlarından biri olarak tanınıyor. Sabahın Üçü, adını Scott Fitzgerald'ın bir cümlesinden alıyor: "Ruhun gerçekten karanlıklar içine düştüğü gecede saat daima sabahın üçüdür." Romanın merkezinde, anne babası küçük yaşta ayrılmış ve babasıyla mesafeli bir ilişkisi olan genç Antonio var. Epilepsi tanısı konan Antonio, kesin teşhis için Marsilya'da uzman bir doktora gider; tedavinin son aşamasında babasıyla birlikte kırk sekiz saat boyunca uyumadan kalması gerekir. 80'lerin Marsilya sokaklarında geçen bu uykusuz iki gün, baba ile oğulun müzik, matematik, caz, aşk ve hayat üzerine sohbet ederek aslında birbirlerini ilk kez tanıdıkları bir yolculuğa dönüşür.

Kitabın hacmiyle ters orantılı bir derinlik taşıdığı konusunda hemfikirdik. Büyük bir anlatısı yok ama içe işleyen, kişisel bir yere dokunan bir tadı var. Birçok arkadaşım kitabı bir solukta okuduğunu söyledi; çevirinin akıcılığının buna büyük katkısı olduğu özellikle vurgulandı. Eren Hanım'a teşekkürlerimizi sıkça yineledik.

Baba-oğul ilişkisi kitabın ana ekseniydi. Ergenlik, boşanmış ailelerin çocukları üzerindeki etkisi, anne filtresinden babaya bakmak zorunda kalmanın yarattığı mesafe ve özellikle bizim kuşağımızın babalarındaki o sevgisini gösterememe hâli üzerine konuştuk.

Eren Hanım'la sohbetimiz İtalyan edebiyatının genel dokusuna, yazarların aile ve aşk temalarına yatkınlığına, çevirmenliğin görünmez emeğine ve yayın dünyasının işleyişine uzandı.

Her zaman farklı kitap önerileri de konuşuruz, bu kez daha fazla sayıda kitaptan bahsettik, aramızda bir çevirmen olunca. Elena Ferrante’nin dörtlemesi Napoli Romanları ve Yetişkinlerin Yalan Hayatı’nı ve Domenico Starnone’nin Bağlar’ını listeme yazdım. Linklerini bölüm notlarında bulabilirsiniz.

Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım sırasıyla; (02:46) Ömer Tural, (05:25) Suat Soy - Eren Cendey, (09:20) Müge Önen, (11:18) Cem Çağatay Karaali, (13:54) Elif Ceylan, (17:39) Bengü İlhan, (19:20) Eren Cendey, (19:52) Mürsel Çavuş, (22:50) Eren Cendey, (23:32) Alim Küçükpehlivan, (25:06) Eren Cendey

Tavsiye kitaplar:

Sabahın Üçü - Gianrico Carofiglio
https://amzn.to/3R27BBd
Napoli Romanları - Elena Ferrante
https://amzn.to/4tOnxpv
Yetişkinlerin Yalan Hayatı - Elena Ferrante
https://amzn.to/4wda9Nk
Bağlar  - Domenico Starnone
https://amzn.to/4ta9qcM

Support the show

Film, Budapeşte'den Paris'e giden bir trende karşılaşan Amerikalı Jesse ile Fransız Céline'in tesadüfi bir kararla Viyana'da inip bir geceyi birlikte geçirmesini anlatıyor. Bir daha karşılaşıp karşılaşmayacaklarını bilmeden, bütün bir gece boyunca şehirde dolaşıyor; aşk, ölüm, inanç, aile, zaman üzerine konuşuyorlar. Senaryo, Linklater'ın 1989'da Philadelphia'da bir oyuncakçıda tanıştığı ve onunla bir geceyi şehirde yürüyerek geçirdiği bir kadından ilham almış; ama asıl yürek burkan detay ise yönetmenin yıllar sonra o kadının daha film gösterime girmeden bir trafik kazasında hayatını kaybettiğini öğrenmesi. Before Sunrise, ardından gelen Before Sunset (2004) ve Before Midnight (2013) ile birlikte, sinemanın en sevilen üçlemelerinden birinin de ilk halkası.

Film, kulübümüzde geneli itibarıyla beğeniyle karşılandı. En çok dikkat çeken yönü, diyalogların doğallığı ve iki yabancının birbirine bu kadar açılabilmesinin yarattığı saf, masalsı duyguydu. Bazılarımız için film, hayatta yaşanmış benzer karşılaşmaları, bir yolculukta kurulan beklenmedik dostlukları hatırlattı. Trenin ve yabancı bir şehrin yarattığı o "kendi rutinden çıkma" hissinin, böyle bir yakınlığın oluşmasında nasıl bir alan açtığını uzun uzun konuştuk; yeni bir yere gitmenin, tanıdık olmayan bir ortamda kendini daha rahat ifade etmenin getirdiği özgürlüğü.

Filmde bize en çok etki eden detaylardan biri de 1995 yapımı olmasının getirdiği "internet öncesi" yavaşlığın bugünden bakınca ne kadar değerli göründüğü oldu; herkesin telefonuna gömüldüğü bir çağda, iki insanın birbirinin gözlerinin içine bakarak saatlerce konuşabilmesinin bizzat bir özlem konusu haline geldiğini paylaştık.

Filmin diğer bir düşündürücü yanı ise, hayatımızdaki "kırılma anlarının" ne kadar küçük kararların ürünü olabildiğiydi. Trenden inmek ya da inmemek gibi bir an, koca bir hayatın seyrini değiştirebiliyor. Rutinin dışına çıkmak, her zamankinden farklı bir yol seçmek ve daha başka küçük yenilikleri, çeşitlemeleri kendimize hatırlatmak gerektiğine inancımı pekiştirdi.

Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım sırasıyla (02:52) Mürsel Çavuş, (04:38) Mete Yurtsever, (05:38) Suat Soy, (07:27) Ebru Vural, (11:19) Uğur İyidoğan ve (13:57) Burcu Yılmaz.

Support the show

Sohbet ilerledikçe mesele daha da ilginç bir yere gidiyor: Beynimizin gerçekliği sandığımız kadar doğrudan deneyimlemediğini, beklentilerimizin ve dikkat kalıplarımızın yaşadığımız dünyayı aktif biçimde şekillendirdiğini görüyoruz. Şans dediğimiz şeyden plasebo etkisine, başkaları hakkında oluşturduğumuz yargılardan kendi kimliğimiz hakkında kurduğumuz cümlelere kadar pek çok şeyin arkasında inançların izini sürüyoruz. Özellikle “kendini gerçekleştiren kehanet”, “ajans” ve “kimlik tuzağı” gibi kavramlar, bu bölümün en düşündürücü tarafları arasında.

Bölümün sonunda ise klasik “pozitif düşün yeter” yaklaşımının neden çoğu zaman işe yaramadığını, onun yerine umutla eylemi birlikte düşünmenin neden daha güçlü bir yol sunduğunu konuşuyorum. Kısacası bu bölüm, sadece neye inandığımızı değil, bu inançların bizi nasıl hareket ettirdiğini ya da nasıl durdurduğunu anlamak isteyenler için. Dinlerken muhtemelen kendi içinizde sık tekrarladığınız birkaç cümleyi fark edecek ve onlara başka gözle bakmaya başlayacaksınız.

Support the show

1992'de yayımlanan ve dünya genelinde milyonlarca okura ulaşmış olan bu kitap, yaratıcılığı bir yetenek meselesi olarak değil, hepimizin içinde zaten var olan ama zamanla tıkanan bir güç olarak ele alıyor. Cameron, on iki haftalık yapılandırılmış bir program aracılığıyla okuyucuyu bu gücü yeniden keşfetmeye davet ediyor. Programın iki temel pratiği var: her sabah üç sayfa serbest yazı yazmak — "sabah sayfaları" — ve haftada bir kez kendinize yönelik küçük bir "sanatçı buluşması" düzenlemek.

Bu kitap kulübümüzde yeni bir sayfa açtı. Sevgili Mürsel Çavuş’un tavsiyesi ve Sevgili Yasemin Karakaya’nın inisiyatifiyle kitabı yalnızca okumakla yetinmeyip, yaklaşık üç ay boyunca kitabın kendi önerdiği yapıyı izleyerek bir atölye çalışması yaptık. Bu nedenle tartışmamız hem kitap hem de bu deneyim üzerine şekillendi.

der ya’da veya kitap kulübünde bunca yıldır birbirimizin gelişimine katkı sunmaya çalışıyoruz. Ama hiçbir dönemde bu kadar yoğun ve destekli bir süreç yaşamamıştık. Bu her ne kadar bireysel bir tecrübe de olsa, birbirimizden güç ve ilham aldığımız bir süreç oldu. Burada Yasemin’in yönlendirmeleri, değerlendirmeleri, büyük özveriyle 12 hafta boyunca Pazar günleri hem sabah hem akşam en az ikişer saatini ayırması, eşi Sezgin’in kurguladığı yapay zeka destekli platform eşsiz bir ortam sağladı.

Grup, kitabı tek başına okumanın çok ötesinde bir şey yaşadığı konusunda büyük ölçüde hemfikirdi. Pek çok katılımcı daha önce bu kitabı almış, hatta okumaya başlamış; ama bırakmış. Atölye ortamı, yani birlikte yürünen bu yol, sürekliliği mümkün kılan şey oldu. Sabah sayfalarını düzenli tutmak tek başına zorken, grubun varlığı, kolaylaştırıcının rehberliği ve tabii dijital platform bu pratiği somut ve sürdürülebilir hale getirdi.

Kitabın özünde ise bildiğimiz ama baş edemediğimiz iki temel kavram olduğunu söyleyebiliriz. İlki "erdem tuzağı" kavramı; yani toplumsal beklentilere göre şekillenmiş, içimizden gelmeyen davranışlarla örülü bir hayat sürmek, diğeri de öz şefkat meselesi. Kendimize, bir çocuğa göstereceğimiz nezaketi, anlayışı gösterememek; kendimizi sürekli acımasızca eleştirmek. Bunlara ek olarak platformdaki "gölge ayna" uygulaması da pek çok katılımcı için zorlu ama dönüştürücü bir yüzleşme aracı oldu.

Atölyeye 130 kişi başlamıştı, herkes sürdüremedi haliyle ama bir arkadaşımız da “buna nasıl cesaret ettiniz” diye sordu. Ona çok güzel yanıtlar geldi. Bu düşüncelere de bir blok halinde yer verdim, özellikle harekete geçmeye veya içindeki yaratıcıyı aramaya veya yüzleşmeye tereddüt edenler için rehber niteliğinde, dinlemenizi tavsiye ederim.

Bu bölümde bir çok arkadaşım söz alıp bizlere teşekkür ettiler ama pek azının özellikle kitap hakkındaki görüşlerine yer verebildim; sırasıyla: (03:24) Elif Ceylan, (04:53) Bengü İlhan, (05:59) Cem Serhat Musabeyoğlu, (07:25) Belgin Elmas, (10:42) Ahmet Bütüner, (12:50) Sabah Yılmaz, (15:21) Elif Ceylan, (18:24) Şule Sönmez, (21:38) Filiz Kartal, (24:11) Elif Çetin, (26:48) Betül Akan, (27:58) Hatice Ergüven Doydum, (30:21) Ahmet Bütüner-(31:05) Şule Sönmez-(31:41) Elif Çetin-(33:13) İpek Altuner, ve (34:27) Yasemin Karakaya

Support the show

Film, nişanlısının ailesiyle Paris'e gelen senarist ve romancı adayı Gil'in hikayesini anlatıyor. Gil, her gece yarısı gizemli bir biçimde 1920'lerin Paris'ine gidiyor; Hemingway, Fitzgerald, Picasso, Dalí gibi dönemin efsanevi isimleriyle yüz yüze geliyor. Woody Allen'ın En İyi Özgün Senaryo Oscar'ıyla ödüllendirilen bu filmi, geçmişe duyulan özlemin ve "altın çağ" yanılsamasının zarif bir anatomisini sunuyor.

Filmi orijinal konusu ve eğlenceli atmosferi ile beğendiğimizi söyleyebilirim. Filmde en çok hissedilen konu olan nostaljiyi konuştuk önce. Kaçınılmaz bir insani duygu mu, yoksa anda kalmaktan bir kaçış mı? Filmde her dönemdeki karakterlerin kendinden önceki çağa özlem duyduklarını izliyoruz. 1920'lerin insanı Bell Époque'a, o dönem de Rönesans'a öykünüyor. Bu kısır döngünün farkına varmak, şimdiyi seçmenin ilk adımı olsa gerek. Filmin sonunda Gil'in yaptığı da bu oldu.

İnsanın açmazlarından bir diğeri de, sahip olmadığı şeye özenmesi ya da sahip olduklarının kıymetini bilmemesi. Öte yandan bu dışsal motivasyonların, ihtiyaçlar karşılanır karşılanmaz yerini yenilerine bıraktıklarını biliyoruz. Bu da filmin bize çağrıştırdığı kavramlardan biriydi.

Şehirlere yüklediğimiz anlamları konuşurken Paris’i İstanbul ile de kıyaslamadan duramadık ve bu güzel şehri nasıl koruyamadığımıza hayıflandık.

En sonda bir hayal sorusu sorduk birbirimize: Geçmişe gidebilseydiniz, kiminle sohbet ederdiniz, kimin sofrasına otururdunuz? Atilla İlhan, Nazım Hikmet, Ahmet Hamdi Tanpınar gibi isimler geldi. Ama onları tanımanın satırlarının büyüsünü bozmasından endişe etmedik değil.

Toplantıyı Betül Bayraktar ve Mürsel Çavuş’la götürdük diyebilirim, edebiyat alanının iki uzmanı olmaları itibariyle başkaları söze girmeye cesaret edememiş olabilir, bilemiyorum.

Support the show

Ursula K. Le Guin, 20. yüzyılın en özgün ve en çok okunan yazarlarından biri. Bilim kurgu ve fantezi edebiyatında adı Tolkien ile birlikte en tepede anılan Le Guin, romanlarıyla olduğu kadar denemeleriyle de edebiyat dünyasına derin bir iz bırakmış bir yazar. Kadınlar, Rüyalar, Ejderhalar, farklı dönemlerde yazdığı deneme ve makalelerinden derlenen bir seçki. Kitap; bilim kurgu ve fantezinin edebiyattaki yeri, hayal gücünün insan için ne anlama geldiği ve kadın olarak yazmak üzerine Le Guin'in tavizsiz, doğrudan sesiyle konuşuyor bize.

Bu buluşmada kitabı gerçekten dikkatle sindirmeye çalışarak okuyup gelen arkadaşlarımız vardı. Pek çoğumuz hikayeler veya bir roman beklentisiyle okumaya başlamışız, ama elimizde deneme ve makalelerden oluşan, zihin açıcı bir kitap vardı. Bu yine de çoğumuz için hoş bir sürpriz olmuş.

Bizde en çok yankılanan bölümler "Çocuk ve Gölge" ile "Amerikalılar Ejderhalardan Neden Korkar?" oldu. Le Guin'in Jung'dan beslenen "gölge" kavramı üzerine söyledikleri bizi derinden etkiledi: kötülüğü bir sorun olarak değil, bizimle birlikte yaşayan bir gerçek olarak görmek gerektiği fikri. Hayal gücünü reddetmenin insanı kendi iç dünyasından ve doğasından koparttığı üzerine konuştuk. Le Guin’in "Yetişkin bir insan, çocuk olmayan biri değil; yaşamayı başarmış bir çocuktur" cümlesi bunun en iyi fadelerinden biri sanırım.

Metin, sessizlik ve müzik üzerine Le Guin'in tespiti de büyük ilgi gördü: müzikte notaları takip etmeden hayal gücümüze alan tanırken, dilde neden aynı özgürlüğü tanımadığımız sorusunu soruyor. Kurgu edebiyatın ise herhangi bir yazılı metinden farkını bu hayale alan açmasıyla açıklıyor. Bu türe mesafeli olanlarımızı bile bu bakış açısıyla bilim kurguya yeniden bakmasını sağladı diyebilirim.

Toplantı ilerledikçe söz kaçınılmaz biçimde Le Guin'in feminist perspektifine ve kadın yazarlığına geldi. Yetmişlerde yazılmış satırların bugünün gerçekliğine bu denli dokunması hem şaşırttı hem düşündürdü. Hayal gücünün tarihsel olarak kadınsı ve çocuksu, yani değersiz görülmesi üzerine ciddi bir tartışma yaşandı. Kadının dili — hem anlatan hem dayanışma kuran, hem de var olabilmek için geliştirdiği dil — konuşmamızın merkezine oturdu.

Benim açımdan şunu söyleyeyim: Le Guin bu kitapta, bilim kurgunun geleceği tahmin etmek değil, insanın içini anlatmak için var olduğunu söylüyor. Bunu okuyunca gençlerin okumadığını gördüğümde neden içimin burulduğunu daha net anladım. Kitaplar ve hikayeler, insanın kendisiyle ve insanlıkla kurduğu en kadim köprü. Onun yerini alacak başka bir araç yok bence.

Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım sırasıyla:

(03:24) Aycan Acar Şahin, (06:12) Neslihan Oruç, (09:01) Duygu Şahin, (11:33) Feyza Demir, (14:50) Mete Yurtsever, (15:53) Mehpare Şayan Kileci, (20:12) Mete Yurtsever, (21:05) Didem Güçlü İlgün, (25:59) Ebru Vural, (27:06) Feyza Demir ve (31:30) Dilek Geçit

Support the show

Film, dünya genelinde 12 farklı noktaya inen gizemli uzay gemilerinin ardından askeri birimler tarafından göreve çağrılan dilbilimci Louise Banks'in hikâyesini anlatıyor. Louise, uzaylıların dilini çözmeye çalışırken hem insanlığın geleceğini hem de kendi varoluşuyla ilgili derin bir gerçeği keşfediyor. Dilin düşünce biçimimizi nasıl şekillendirdiği ve zamanın döngüsel algılanması üzerine kurulu bu bilim kurgu filmi, 2016'nın en çok konuşulan yapımlarından biri oldu.

Bu tüm buluşmalarımız için geçerli ama yine de söyleyeyim, filmi henüz izlemediyseniz önce izleyip sonra bizi dinlemenizi öneriyorum, zira bu noktadan sonra ciddi spoiler içeriyor.

Filmi etkileyici bulduk; özellikle görsel dil, uzaylı tasarımı ve alışılmış uzay istilası kalıplarını kıran bakış açısını beğendik.

Konuşmamızın merkezinde “sonunu bildiğin bir yola girmeyi seçer miydin?” sorusu yer aldı, herkesi en çok bu etkilemiş. Louise kızını nadir bir hastalıktan kaybedeceğini bilmesine rağmen ona hamile kalmayı seçiyor. Gerçi bu bir seçim mi değil mi çok net söylenmiyor. Ancak filmin mesajı netleşti benim için tartışmalardan sonra; dil hayatı anlamak için kullandığımız bir araç. Bunu bir zihniyet olarak alırsak eğer, hayatta acı ve tatlı deneyimlerin olacak, bunu kabullenmelisin. Acıları ayıklayamazsın, buna kader de veya olumsuzluklar üzerinde bir etkinin olmaması de, bu hayatı yaşayacaksın. Ama tüm acılara rağmen sevmek ve sevilmek için yaşamaya değer.

Film biraz karanlık atmosferi ve biraz elini kolunu bağlayan deterministik hali ile izlemesi zorlayıcı ama yine de üstünde düşünmeye değer. Özellikle de zamanı lineer değil, döngüsel olarak (yani geçmişi, bugünü ve geleceği) iç içe algılamak kolay değil. Gelecekte bir şey olması bugüne bir müdahale gerektiriyorsa, devreleri yakıyor, bu yabancı medeniyetin 3000 yıl sonra kendilerine yardım etmesi için bugün bu lisanı insanlığa öğretmesi gibi. Yani zaten geleceklerinden değil de, 3000 yıl sonra işlerine yarasın diye gelmeleri gerçekten anlamlandırması zor bir mantık benim için. Size film neler düşündürdü merak ediyorum. Bana yazın.

Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım sırasıyla:

(02:53) Zeynep Bilgin, (04:27) Feyza Demir, (07:43) Duygu Şahin, (09:44) Sedef Maşraf, (11:33) Zeynep Bilgin ve (13:38) Ebru Vural, (15:04) Mete Yurtsever, (16:10) Sedef Maşraf, (17:26) Duygu Şahin, (19:03) Sedef Maşraf.

Support the show

Şubat 2026'da Destek Yayınları'ndan çıkan bu kitap, Sales Network bünyesindeki LİSA (Leadership in Sales Awards) Ödülü'nü kazanmış 12 kadın liderin hikayelerini bir araya getiriyor. Ergün Güler, her birinin hayat ve kariyer yolculuğundaki kırılma noktalarını, düşüşlerini ve o düşüşlerden çıkardıkları dersleri Joseph Campbell'ın "kahramanın yolculuğu" çerçevesine oturtmuş. Kitap; genç kadınlara mentör gibi eşlik etmeyi, onlara hem ilham hem de somut rol modeller sunmayı hedefliyor.

Konuşmamız boyunca kitabın yapısı ve motivasyonu kadar kadınların iş hayatındaki deneyimlerinden de konuştuk.

Evren Hanım'ın erkek egemen bir sektörde kendini var ederken yaşadıklarını tüm içtenliği ve pozitifliğiyle anlatması, kitabı somut bir deneyime dönüştürdü.

Erkeklerin kendilerini ve hayatı uzun uzadıya sorgulamamaları harekete geçmelerini kolaylaştırıyor. Kadınlar ise adımlarını daha hesaplı atmaya çalışıyorlar, hatta çoğu zaman hazır olmadıklarını hissetmek, yetersiz olduklarına inanmak onları harekete geçmekten alıkoyuyor.

Kitabın dayandığı temel argümanlardan biri de bu aslında. Uluslararası Kadın Araştırmaları Merkezi’nin bir raporu kadınların harekete geçebilmek için önce bir rol model görmeye ihtiyaç duyduklarına, visible leadership effect denen bir olguya dikkat çekiyor, kitap bu boşluğu doldurmayı amaçlıyor. Hatta bu kitapla kalmayacak bir misyon Ergün için, bunu da söyleşimizde dinleyebilirsiniz.

Bu kitap sadece bir kariyer tavsiyesi değil, özellikle genç kadınların potansiyellerini gerçekleştirmelerinde destek alacakları bir kılavuz. Zira kitapta yer alan kadın liderlerin hiçbiri başarıyı bir amaç olarak görmüyor, hepsinde ortak olan şey, hayata anlamlı dokunuşlarla bir iz bırakma isteği.

Bu kitabı kızınıza veya arayış içinde olan bir genç kadına hediye edebilirsiniz, kitaptaki örneklerin, düşünce egzersizlerinin onlara büyük fayda sağlayacağına inanıyorum.

Toplantıda söz alan arkadaşlarımın bölümlerini çıkarmak durumunda kaldım bölümü kısa tutmak için, beni anlayışla karşılayacaklarına inanıyorum.

Hazineni Keşfet Instagram hesabı:

https://www.instagram.com/hazinenikesfetnet/

(02:30) Kahramanın yolculuğu çerçevesi (05:42) Evren Diker’in kitaba dahil olması (07:30) Kitabın hikayesi (10:35) Şanslı hikayeler ve rol modeller (17:51) Erkeğin ve kadının işe yaklaşımları (22:57) Kadın ve erkek yöneticilere çifte standart (37:27) Evren Diker’in erkek egemen sektör deneyimi (39:58) Satışta kadın (41:02) Hazineni Keşfet platformu (46:00) Evren Diker’in değer yaratma formülü (47:22) Ergün Güler’in değer yaratma formülü

Support the show

Boğaziçi, Harvard ve Cambridge gibi okullardan mezun bir eğitim bilimcisi olan Özgür Bolat, bu kitabında mutluluğun bir şans ya da dışarıda aranacak bir şey olmadığını, aksine öğrenilen bir beceri olduğunu savunuyor. Bilimsel araştırmaların rehberliğinde okuyucusunu yaşamın anlamını yeniden düşünmeye ve kendi mutluluğunu adım adım inşa etmeye davet ediyor.

Buluşmamızda üyelerimizden Özgür Bolat’ın eğitimlerine katılmış kitaplarını okumuş sıkı takipçileri de vardı.

Sohbetimizin ağırlıklı bölümünü çocuk yetiştirme konusu oluşturdu diyebilirim. Bizim anne babalarımız çocuk yetiştirme konusunda bu kadar kaygı sahibi değillerdi. Şimdi o kadar çok ses var ki etrafımızda neyi yapmamız, neyi yapmamamız gerektiğini söyleyen. Sosyal medya bunun parodileri ile yıkılıyor, yerli, yabancı, olması gerekenle olan arasındaki uçurum üzerine. Özgür Hoca da bu konudaki sorularımızı yanıtlarken çocuğun mizacıyla karakteri arasındaki farka, güçlü yanları geliştirmenin zayıf yanları telafi etmeye çalışmaktan çok daha verimli olduğuna dikkat çekti. Sahneye çıkmak istemeyen çocukla nasıl konuşulur, yargılanma korkusu nasıl ele alınır, kitap okuma alışkanlıklığı nasıl kazandırılır gibi somut örnekler üzerinden de bizim deneyimlerimizi ve onun önerilerini konuştuk.

Benim için en çarpıcı olan sanırım şu cümleydi: "Çocuğu yetiştirmeye çalışırsanız siz çocuğun sınırı olursunuz; önünden çekilirseniz istediği kadar gider."

Buna bir de kitapta okuduğum “Çocuğunuzu geleceğe hazırlamayın; çocuğunuz için bir gelecek hazırlayın” sözünü eklersek yaklaşımı tamamlamış oluruz. Yani çocuğa potansiyeli doğrultusunda destek vermek diye özetleyebiliriz sanırım. Bu iki söze bol bol atıfta bulunacağım sanırım ortamlarda. Çünkü tam tersini uygulamaya takan çok insan olduğuna inanıyorum.

Support the show

285’inci bölümde Etienne Davodeau'nun "Les Ignorants" adlı çizgi romanından ve oradan esinlenen Cahiller Öğrenme Topluluğu'ndan bahsetmiştim. 286’ıncı bölümde ise tandemim Serap Aykut'la onun hikayesini ve topluluk deneyimimizi paylaşmıştım. Bu mini serinin üçüncü ve son bölümünde, bu topluluğun doğuşunu ve seyrini konuşmak üzere kurucuları Emre ve Nesrin'i ağırladım.

Emre, günümüzde birçok kurumun sosyal alandaki faaliyetlerinden neden etki yaratamadıklarını anlamaya çalıştıklarını anlattı. Bu ihtiyaca karşılık, projeyle sınırlı kalmayan, bireylere bağlı olmayan ve kolektif etki yaratan bir iş modeli oluşturduklarını paylaştı.

Mevcut yapının tıkandığından, kurumların ve bireylerin bir "pusula" arayışında olduğundan ve toplulukların bu tıkanıklığı nasıl açabileceğinden bahsettik.

Nesrin, topluluk tasarımı ve inşasını hangi kriterlere göre ele aldıklarına değindi. Yeni topluluk oluşturma, mevcut topluluğu güçlendirme ve kapasiteyi artırma alanlarında kurumlara destek olduklarını anlattı.

Cahiller Öğrenme Topluluğu'nda "karşılaşmaların" nasıl anlamlı ilişkilere dönüştüğünü gördüklerini ve "minimum müdahale, maksimum keşif" ilkesiyle hareket ettiklerini paylaştı.

İnsanlığın, içinden geçtiğimiz siyasi, teknolojik ve sosyal değişimlerin sarsıntıları içinde ayakta kalması ve değer yaratması için en önemli desteğin topluluklardan geleceği inancıyla sizi bu söyleşiyi dinlemeye davet ediyorum.

Katalist’in web sitesi (Instagram linklerine siteden ulaşabilirsiniz)

www.katal.ist

Support the show

Serap’ın geleneksel toplumsal rollere meydan okuyarak başladığı meslek yolculuğundan, berber koltuğunun insan psikolojisi üzerindeki etkilerine uzandık. Serap, sadece bir zanaatkar değil, aynı zamanda malzemesi insan olan bir sanatkar olarak, mesleğini Dali’nin bıyıklarından aldığı ilhamla nasıl dönüştürdüğünü içtenlikle paylaştı.

Serap’ın koltuğuna oturan erkek ve kadınlar hakkında gözlemleri söyleşimizin en ilginç bulduğum kısımlarındandı. Erkeklerin nasıl alışkanlıklarını terk etmekte zorlandıkları, kadınların ise değişime ve değişimi hayal etmeye yatkınlıkları hayatın bir aynasıydı adeta.

Bireylerin kendi farklılıklarını birer kusur olarak değil, özgün birer imza olarak kabul etmelerinin önemini vurgulaması ise çok çarpıcıydı.

Sohbetimizin ilerleyen kısımlarında, Serap saçın tarihi ve toplum hayatındaki rolüne ilişkin yaptığı araştırmalardan edindiği çok ilginç bilgiler aktardı. Bunları ve daha fazlasını YouTube kanalında paylaşıyor, göz atmanızı tavsiye ederim.

Benim planlı dünyam ile Serap’ın sezgisel ve yaratıcı yaklaşımı ortak olan merakımızla birleşince, Cahiller Topluluğu’ndaki öğrenme deneyimimiz çok keyifli ve verimli oldu. Üstelik bu daha bir başlangıç.

Bu ilham verici sohbete şimdi kulak verebilirsiniz.

Serap Aykut’un Instagram sayfası

https://www.instagram.com/kisakes_serapaykut

Support the show

"Cahiller: Karşılıklı Bir Aydınlanmanın Hikayesi", çizgi roman sanatçısı Étienne Davodeau'nun 2011 yılında yayınlanan 270 sayfalık otobiyografik bir eseri, bir çizgi roman. Hikaye, Davodeau'nun Anjou bölgesinde, evine yakın yerlerde yaşayan komşusu Richard Leroy ile başlattığı bir yıllık karşılıklı öğrenme macerasını anlatıyor.

Size önce kitaptan bahsedeceğim ardından bu kitabın ilham olduğu oluşumu ve benim buradaki rolümü anlatacağım.

Dediğim gibi bu bir otobiyografik eser. Etienne Davodeau, 2010 yılı başında arkadaşı şarap üreticisi Richard Leroy’a bir teklifte bulunuyor.

Bir yıl boyunca arkadaşının bağında çalışma karşılığında onu çizgi roman dünyasıyla, hatta yazarlarla ve başka bağcılarla tanıştırmayı teklif ediyor. Bu karşılıklı öğrenme deneyimini de bir çizgi roman haline getirmeyi istiyor.

İki adam, birbirlerinin "cahili" olarak, birbirlerinin dünyasına dalıyorlar. Şüphesiz kitabın önsözünü yazan Vedat Milor’un sözünü ettiği gibi onları bu özverili paylaşıma iten iki şey; mükemmelliyetçilik ve merak olsa gerek. Beni de bu kitapta yakalayan tam da bu oldu.

Support the show

Ama bu durum iş hayatının dışında da sürüyor, hafta sonu veya tatilde peşinizi bırakmıyorsa, hayattan, sevdiklerinizle birlikte olmaktan tat almıyorsanız bu bir depresyon belirtisi olabilir deniyor.

Kitap kulübünde iyilik hali, mutlu olmak üzerine kitaplar okuduk, bu hiç güncelliğini yitirmeyen bir konu. Ama depresyon da öyle. En son Yenibirlider’lilerle Osamu Dazai’nın İnsanlığımı Yitirirken adlı kitabını okumuştuk, ki oldukça depresif bir yazar ve otobiyografik izleri olan bir romandı.

Ardından da Johann Hari’den “Kaybolan Bağlar” adlı kitabı okuduk. Depresyonun gerçek nedenleri ve beklenmedik çözümler alt başlıklı. Bu bölümde sizinle bu kitaptan notlarımı paylaşmak istiyorum.

Support the show

Bu arada 60 buluşma tam 5 yıl yapıyor. Dile kolay, kitap kulübümüz altıncı yaşına bastı, daha nicelerine diyorum, birlikte olduğumuz tüm üyelerimize teşekkür ediyorum.

Hollandalı tarihçi ve gazeteci Rutger Bregman'ın bu kitabı (orijinal adı Humankind: A Hopeful History), insan doğasına dair yaygın kabulleri kökten sorgulayan cesur bir çalışma. Yazar, Stanford Hapishane Deneyi, Sineklerin Tanrısı ve Paskalya Adası gibi meşhur örneklerin aslında bize yanlış anlatıldığını belgeleyerek, insanın özünde kötü olduğu varsayımının manipüle edilmiş bir kurgu olduğunu savunuyor. Kitap, kriz anlarında insanların dayanışma içinde hareket ettiğini gösteren gerçek hikayeler ve bilimsel araştırmalarla iddiasını destekliyor. Kitabın kapak yazılarında Harari’nin bile “İnsanlığı yepyeni bir perspektiften görmemi sağladı” sözü yer alıyor.

Bregman’a göre bu "kötülük" anlatısı, insanların kendi başlarına düzen kuramayacağı inancını pekiştirerek merkezi otoriteyi, hiyerarşiyi ve katı kontrol mekanizmalarını meşrulaştırmak için bilinçli bir kurgu olarak kullanılır. Özünde bu manipülasyon, toplumsal bir güvensizlik ortamı yaratarak bizleri daha kolay yönetilebilir ve otoriteye muhtaç özneler haline getirmeyi amaçlar.

Kitap bizde derin bir heyecan yarattı. Bir yandan, yıllardır referans gösterdiğimiz bilimsel çalışmaların aslında manipüle edilmiş olabileceğini görmek sarsıcıydı. Bazılarımız kitabı fazla iyimser buldu; Türkiye'deki düşük güven ortamında ve adalet sisteminin yetersiz kaldığı bir coğrafyada yazarın bu anlayışla mücadele yaklaşımının ne kadar gerçekçi olduğunu sorguladık. Öte yandan maruz kaldığımız medya ve politik ortamın bizleri olumsuzluğa ittiğini fark ettik, belki de bu nedenle böyle bir bakış açısına ihtiyacımız olduğunu düşündük.

Grup olarak sanırım şu noktada hemfikiriz: İnsanın iyi mi kötü mü olduğunu test edecek bir ölçüm aracımız yok, dolayısıyla bu bir tercih meselesi. Bağlamın son derece önemli olduğunu, koşullar iyileştirildiğinde kötülüğün minimize edilebileceğini, ama bunun için ciddi bir hak ve adalet sistemine ihtiyaç duyulduğunu konuştuk. Sonuçta, hayatı anlamlı kılmak için bir şeyler seçmeliyiz; bazılarımız yaşama tutunmak için "çoğu insan iyidir" önermesini seçmeyi tercih ediyoruz.

Ben kendi adıma, insanlara verdiğim krediyi 100'den başlatıp geriye geldiğimi söyleyebilirim. Bunun beni sıkıntıya düşürdüğü durumlar da çok oldu, ama bu benim hayat görüşüme daha yakın, bu kitapta da bu seçimi görmekten memnun oldum.

Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım sırasıyla: (03:20) Feyza Demir, (07:55) Yasemin Karakaya, (12:07) Mürsel Çavuş, (16:06) Bengü İlhan, (17:42) Bahadır Balibaşa, (20:10) Öngün Şumnulu, (23:49) Aycan Acar Şahin, (27:03) Ekin Akkol, (30:30) Mete Yurtsever, (31:38) Ebru Başaran, (35:15) Suat Soy, (37:03) Feyza Demir, (41:47) Cem Çağatay Karaali, (44:07) Bahadır Balibaşa, (48:39) Yasemin Karakaya, (50:41) Öngün Şumnulu

Support the show

Gonca Hoca, yurt dışında marka yönetmek üstüne bir söyleşi gerçekleştirelim deyince pek fazla paylaşım yapmadığım bir konu olduğu için de memnuniyetle kabul ettim. Yine bu nedenle kendi podcastimde yer vermek istedim.

Bu bölümde neler mi konuştuk? Birkaç örnek verebilirim.

"Marka" ve pazarlama kavramlarına yönelik yerel ve benim tecrübe ettiğim 5 ülkedeki bakış açısı farkları.

Bir expat olarak yabancı uluslardan ekiplerle birlikte, ülkelerin sosyo-kültürel, ekonomik ve siyasi dinamiklerini yönetmenin zorlukları ve bu süreçteki dengeler.

Uluslararası pazarda yer almak için gereken içsel hazırlıklar, değer önerisinin farklı pazarlarda yeniden konumlandırılması.

Yurt dışına açılırken kültürel kimliği vurgulama veya global duruş benimseme arasındaki seçim.

Türk markalarının başarısı önündeki engeller, küreselleşme yolunda zorluk yaşayan markalardan çıkarılacak dersler ve global başarı potansiyeli yüksek sektörler.

Daha bir çok konuda naçizane görüşlerimi paylaştım, Gonca Hoca’nın değerli sorularını yanıtlamaya gayret ettim. Umarım sadece marka yöneticileri için değil, dünyaya açılma hayali kuran her girişimci için faydalanacağınız bir söyleşi olmuştur.

Support the show

Film, 1960'ların başında Mississippi'de geçiyor ve beyaz ailelerin evlerinde çalışan siyahi hizmetçilerin hikâyelerini genç bir gazeteci adayının kaleme almasını anlatıyor. Kathryn Stockett'in aynı adlı romanından uyarlanan yapım, gündelik hayatta normalleşen ırkçılığı ve sessiz kalmanın bedelini mercek altına alıyor.

Film üzerinden ABD'de kölelikten Jim Crow yasalarına, Rosa Parks'tan Martin Luther King'e, Kennedy suikastından 1964 Sivil Haklar Yasası'na uzanan tarihi yolculuğu da sizin için özetledim. Kuzey-Güney arasındaki ırkçılık farklarını, ekonomik çıkarların bu sistemi nasıl beslediğini ve değişimin ne kadar meşakkatli olduğunu merak edenler için paylaştım.

Hidden Figures ve Green Book gibi filmlerle birlikte düşündüğümüzde ortaya çıkan tablo çarpıcı: Değişim bireysel cesaretle başlar ama ancak toplu hareketle gerçekleşir.

Bu bölümde görüşlerine yer verdiğim arkadaşlarım (07:15) Ferhan Koca, (08:49) Uğur İyidoğan, (10:24) Suat Soy, (11:08) Mete Yurtsever, (11:58) Canan Ataç, (13:55) Mete Yurtsever

Support the show

Support the show

Bunun için Year Compass adlı çalışmadan faydalanıyoruz. Macar bir grup arkadaşın yılbaşı gecesi için hazırladıkları birkaç soru içeren kitapçık 2012'de viral oluyor. O zamandan beri 61 ülkeden 500’den fazla gönüllü ile uluslararası bir hareket haline geliyor. 52 dildeki bu ücretsiz form milyonlarca kez indirilmiş.

Arka arkaya sorularla, sağından solundan, kıyıdan köşeden yılınızın özetini önünüze döküyor ve analiz ettiriyor, ardından önümüzdeki yıl için kararlar aldırıyor.

Bu çalışmayı son dört senede bireysel olarak yapıp der ya topluluğu içinde grup halinde değerlendiriyoruz, herkes uygun gördüğü kadarını paylaşıyor haliyle. Bu yıl da doldurduğumuz formlar üzerinden birlikte geçip, belki aklımızda net olmayan bazı kısımları netleştirmek için birbirimizden destek, ilham almış olacağız. Bu kararları alırken, başkalarının da benzer savaşlar verdiğini yani yalnız olmadığınızı bilmek ve bunları paylaşmak bize güç veriyor.

Ben kendi adıma yıl içerisinde etraflıca bir değerlendirme yapma imkanı bulamıyorum. Bu çalışmayı yapacağımı bildiğim için kayıt tutmaya biraz daha dikkat ediyorum sadece, katıldığım etkinlikler, tanıştığım insanlar hakkında mesela.

Bu yıl ilk kez yapay zekayı işe koşayım dedim. Zira 2025’te tamamen Microsoft ürünlerinden çıkıp Google’ın ürünlerini kullanmaya başladım bu kayıtların çoğunun bulunduğu Outlook yerine Gmail, Google Calendar kullanıyorum. Gemini’dan bana bir özet hazırlamasını istedim ama çok verimli olmadı, biraz da notları sadece kendimin anlayabileceği şekilde girdiğim için. Belki onları da tag’lemem gerekiyor, tanışma toplantısı, davetli olduğum etkinlik gibi gibi. Her neyse yine kendim geçtim üzerinden ve bana daha iyi hissettirdi, detaylara girmek, bağlantıları kendim keşfetmek, üstünkörü bir özet yerine.

Formu doldurduğumda her defasında bir örüntü yakalıyorum, neyi fazla veya eksik yaptığımı görebiliyorum. O anda koyduğum hedefler de yıl içinde değişebiliyor ama kısa süre için bile olsa bir yön belirlemek gerek. Zira bu hiç bitmeyecek bir yolculuk, ben de küçük adımlarla farklı patikalar deneyerek yolculuktan aldığım keyfi arttırmaya çalışıyorum.

https://yearcompass.com/tr/#download/

Support the show

1949 Lübnan doğumlu Maalouf, Semerkant gibi tarihsel kurgularıyla tanınsa da bu kez karşımıza siyasi bir komplo teorisi ile çıkıyor. Pandemi öncesinde kaleme aldığı kitap, nükleer tehditler ve teknolojinin insanlığın üzerindeki etkilerini tartışıyor. Teknolojinin bizi nasıl köleleştirdiği tartışmasına değişik bir açıdan ışık tutuyor.

Toplantımızda bazı arkadaşlarımız Maalouf'un diğer eserlerinden bekledikleri edebi derinliği bulamadıklarını, karakterlerin ve kurgunun daha basit kaldığını düşündüklerini paylaştılar. Buna karşın, kitabın özündeki tartışma konusunun hepimize hitap ettiğini söyleyebiliriz.

Empedokles, M.Ö. 5. yüzyılda yaşamış yani Sokrates öncesi bir antik Yunan filozofu. Kendinden önceki doğa düşünürlerinin temel öğe (arkhe) olarak belirlediği, su, ateş ve havaya, toprak öğesini de ekleyerek hepsini bir arada kullanan ilk düşünür olmuş. Bu elementleri bir araya getiren gücün “sevgi”, ayıran gücün ise “nefret” olduğunu öne sürmüş. Efsaneye göre tanrılaşmak için Etna yanardağına atlamış ve bu hikaye, ölümsüzlük arayışı ve insanüstü bilgelik temalarıyla bu kitapta sembolik olarak kullanılmış.

Kitabın bizi en çok düşündüren tarafı, ölümsüzlük gerçekten insanlık için bir kurtuluş mu yoksa yeni bir kölelik mi sorusu oldu. Yapay zeka ve teknolojinin geldiği noktada, bu sorunun pek de uzak olmayan bir gelecekte yanıt bulabileceğini konuştuk. Dervişin fikri neyse zikri de odur, biz de konuyu tüketim merkezli sistemden çıkış arayışına bağladık. Mevcut kapitalist sistemin sancılarını görüyoruz, yapay zeka ile ezberler bozuluyor ve insanın üretimdeki rolü tartışılır hale geliyor. Ama bu da bütün sistemin dayandığı tüketim için bir tehdit; öyle ya, geliri düşerse veya işsiz kalırsa tüketmek için parayı nereden bulacak insanlar? Hele ömür de uzarsa ne yapacaklar; çare ve umut bireysel üretimde bence.

Kitap da çok umutsuz bir yerde kapanmıyor, çare sizsiniz diyor bir bakıma davetsiz misafirlerimiz. Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım sırasıyla: (02:37) Olcay Büyükçapar, (03:43) Ebru Başaran, (05:19) Müge İrfanoğlu, (07:46) Olcay Büyükçapar, (11:00) Mürsel Çavuş, (14:46) Suat Soy, (18:10) Olcay Büyükçapar, (19:09) Cem Çağatay Karaali, (21:21) Müge İrfanoğlu, ve (21:50) Feyza Demir.

Support the show

Film, iki dünya savaşı arası dönemde Avrupa'da lüks bir otelin ünlü concierge'i Monsieur Gustave'ın ve genç çırağı Zero'nun başından geçen macerayı anlatıyor. Wes Anderson'ın kendine özgü görsel estetiği, pastel renkleri, simetrik kadrajları ve tiyatro sahnesi gibi dekorlarıyla göz dolduran bir sinema şöleni sunan yapım, aynı zamanda göçmenlik, faşizm ve kaybolmuş bir dünyanın nostaljisi gibi derin temaları işliyor. 

Filmin Otuz'lardaki canlı, rengarenk dünyasından giderek grileşen savaş sonrası döneme geçişi, dönemin ruhunu başarıyla yansıtıyordu. Aynı şekilde karakterlerin zerafeti, saflıkları, dürüstlüğü ve çalışkanlığı bize bir buruklukla toplumun geride kalan değerlerini hatırlatıyordu sanki. 

Filmin günümüze de ışık tutan mesajları dikkatimizi çekti. Mülteci sorununa insanca yaklaşımı, göçmenlere karşı ayrımcılık ve bu ayrımcılığın kuşaklar boyunca nasıl devam ettiği üzerine düşündük. Film nezaket ve zarafetin gücünü, samimi ilişkilerin ve yardımlaşmanın önemini bize hatırlattı diyebiliriz.

Filmin farklı katmanlarını, sembollerini ve göndermeleri keşfetmek için birkaç kez izlenmesi gerektiğinde fikir birliğine vardık. Sonuç olarak hem görsel bir şölen hem duygusal hem de düşündürücü bir yapıt olarak "Büyük Budapeşte Oteli"ni keyifle izlediğimizi ve tartıştığımızı söyleyebilirim. 

Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım sırasıyla (01:56) Ebru Başaran, (02:55) Suat Soy, (08:17) Mehpare Şayan Kileci, (10:57) Suat Soy ve Mete Yurtsever

Support the show

Bu bölümde ise harekete geçmemizin önündeki en büyük engellerden “erteleme” davranışı için Le Cunff’ın geliştirdiği HEAD-HEART-HAND modelini anlattım.

Le Cunff ertelemeyi bir düşman değil, beyninizin size vermek istediği bir sinyal olarak görüyor. Erteleme yaşadığınızda mantık, duygu ve becerilerle kaynaklar açısından ihtiyaçlarınızın karşılanmadığı bir durum olduğunu fark etmenizi istiyor.

Ertelediğiniz davranışa gerçekten inanıyor musunuz? İçsel motivasyonunuz mu var yoksa dışsal baskı mı? Bu sizi heyecanlandırıyor mu? "Yapmalıyım" mı diyorsunuz "yapmak istiyorum" mu? Bunu yapacak beceriye, araca ve desteğe sahip misiniz? Nereden başlayacağınızı biliyor musunuz?

Yazar ertelediğiniz bir şey olduğunda kendinize bu üç soruyu sormanızı ve hangisi eksikse oraya odaklanmanızı tavsiye ediyor.

Ben de kendi spor deneyimimi bu modele örnek olacak şekilde paylaştım.

Son olarak da hizmet verdiğim şirketlerde sıklıkla karşılaştığım bir sorun üzerinden küçük bir deneyi nasıl tasarlayabileceğimizi ve karşılaşabilinecek bir dirençte HEAD-HEART-HAND analizinin nasıl kullanılabileceğini anlattım.

Umarım bu örnekler size biraz ilham verir, bir çözüm ortağınıza bu iki bölümü dinlemesini salık verip, nasıl küçük deneyler yapabileceğinizi konuşabilirsiniz. Hatta bana da haber verirseniz çok memnun olurum.

Support the show

Bu bölümde:

• Başarıyı yeniden tanımlayan “deneysel zihniyet”i,
• Tiny Experiments yaklaşımını ve PACT çerçevesini,
• Kendi hayatınızda tasarlayabileceğiniz küçük deneylere örnekleri bulacaksınız.

Birlikte çalıştığımız ekiplerde en büyük zorluk fikirleri hayata geçirmekte. Ömür Doğan Hoca’yla yaptığımız bölümde, Anne-Laure Le Cunff’ın Tiny Experiments adlı kitabından söz etmiştik. Bu kitap bir yandan başarının daha gerçekçi bir tanımını yapıyor, ardından da değişimi küçük parçalara bölerek nasıl deneyimleyebileceğimizi anlatıyor.

Bölümün ilk kısmında bu yaklaşımın temelini, başarı tanımını ve kullanabileceğiniz araçları anlatıyorum. Sonrasında kendi hayatımdan bir örnek üzerinden, “bir deney tasarlasam bunu nasıl yapardım?” sorusunu adım adım birlikte düşünüyoruz.

Haftaya bu konuya devam edeceğiz ve erteleme meselesine eğileceğiz. Ayrıca küçük deneyleri iş hayatımızda nasıl uygulayabileceğimize bakacağız.

Sizin hayatınıza ilişkin sorgulamak istediğiniz hangi kabuller var? Yolunda gitmeyen, küçük bir deneye dönüştürebileceğiniz bir konu geliyor mu aklınıza? Bölümü dinledikten sonra, sadece bir deneyi seçip bana yazarsanız çok sevinirim.

Support the show

Kitap, dayanıklılık ve dirençlilikten öte bir kavram sunuyor: Belirsizlikten ve değişkenlikten beslenen, rastlantılardan faydalanan yapılar. Grubumuz kitabın özgün fikrini çarpıcı buldu. Özellikle küçük dozlarda stres ve belirsizliğin sistemleri güçlendirdiği fikri hepimize farklı alanlarda yansıdı. Aşırı korumacılığın çocukları kırılganlaştırdığı gibi, yapılandırılmış sistemlerin de en küçük hatada çökebileceği görüşünde buluştuk. Lindy Etkisi, opsiyonellik, negatif via gibi kavramların hayatımıza somut örneklerle yansıdığını konuştuk.

Hemfikir olduğumuz diğer bir konu, Taleb'in anlatım tarzıydı. Dağınık, savurgan yapısı çoğumuzu zorladı, bazılarımız ise tam da bu özgür anlatımı sevdi. Okuma zorluğu nedeniyle kitabın geniş kitlelere ulaşmamasının belki de bilinçli yapıldığı, doğal seçilime inanan yazarın felsefesine uygun olduğu fikri de ortaya atıldı.

Ben de kendim için şunu not ettim: Antikırılganlık sadece bireysel bir süper güç değil, bağlı olduğumuz ekosistemin, ağların ve kurumların özelliği. Doğru altyapı ve bilgi ağına bağlı olmak, belirsizlikten avantaj çıkarmanın anahtarı. Son zamanlarda çokça dile getirilen az çoktur, yalınlık, sadelik gibi kavramların da daha derin düşünsel bir çerçevesini çizdi kitap.

Bu bölümde şöyle de bir ilk yaşadık; kulübümüzün müdavimlerinden ve Taleb’in sıkı takipçilerinden olan Yavuz Hocam toplantı saatinde müsait olamayacağını söyleyince, kitabın seçiminde oynadığı rol nedeniyle kendisinden bir video rica ettim. Kendisi de, der ya’nın Pusula Takımı’nın whatsapp grubunda kitap hakkındaki serzenişlerimize cevaben 17 dakikalık bir savunma pardon görüşlerini gönderdi sağolsun, buraya bir kısmını alıyorum.

Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım sırasıyla (02:29) Yavuz Abut, (12:20) Alim Küçükpehlivan, (14:45) Bekircan Kalkan, (16:47) Ebru Başaran, (19:23) Yasemin Karakaya Arslan, (25:38) Didem Güçlü İlgün, (29:04) Belgin Elmas, (30:30) Alim Küçükpehlivan

Support the show

Film Mars gezegeninde şiddetli bir fırtınada öldü sanılarak ekibi tarafından terk edilen Mark Watney’in hayatta kalma mücadelesi anlatılıyor. Watney, elindeki sınırlı olanaklarla, zekasını ve bilgisini kullanarak dünyaya yaşadığına dair bir sinyal göndermeyi başarıyor. Milyonlarca mil uzakta NASA ve uluslararası bilim insanları onun eve dönmesi için uğraşırken, ekip arkadaşları da riskli bir kararın eşiğine geliyorlar.

Bu filmi, bu ay okuduğumuz Nassim Taleb’den Anti Kırılganlık kitabına eşlik edecek şekilde seçmiştik, grupça filmin bu temaya uygun olduğunda hemfikir olduk. Söyleşimizde de arkadaşlar bu kitaba atıfta bulundular.

Mark Watney'nin başına gelen felaket karşısında, "Ben burada ölmeyeceğim" kararını verdikten sonra "Bir sorunu çöz, sonra bir diğerini" yaklaşımıyla, büyük problemleri küçük parçalara bölerek üstesinden gelmesi hepimizi etkiledi.

Bilimin sadece teorik bilgi değil, hayat kurtaran pratik bir araç olduğunu gördük filmde. Watney'nin dışkılardan gübre yapması, pusula kullanarak ikili sayı sistemiyle iletişim kurması gibi yaratıcı çözümler çarpıcıydı.

Filmin Amerikan perspektifinden anlatılması üzerine de konuştuk. Tek bir insanı kurtarmak için gösterilen küresel çabayı bazılarımız içten bulurken, bazılarımız bu kadar büyük bir operasyonun gerçekçi olmadığını düşündü. Çin-Amerika işbirliği sahnelerini de yapay bulduk.

Nassim Taleb'in kitabında havacılık örneğini vermesi gibi uzay endüstrisi de anti kırılganlığa iyi bir örnek. Bir kaza bir sonraki uçuşu, seferi daha güvenli kılıyor. Hatalarından ders almayan endüstriler, şirketler için bunu söyleyemiyoruz tabii.

Sonuç olarak filmi oldukça sürükleyici ve ilham verici bulduk. Her şeye rağmen hayata tutunma gücümüz, bilimin ışığında çözüm üretebilme yeteneğimiz ve en karanlık anlarda bile umudun bizi ayakta tutması üzerine güzel bir söyleşi yaptık.

(02:29) Ferhan Koca, (04:53) Ebru Başaran, (07:38) Olcay Büyükçapar, (10:14) Uğur İyidoğan, (12:18) Ekin Akkol, (16:16) Ebru Vural, (20:12) Ekin Akkol, (21:42) Olcay Büyükçapar

Support the show

Bu bölümde Celeste Headlee’nin Hiçbir Şey Yapmama Sanatı adlı kitabından aldığım notları paylaşıyorum. Yazar sürekli çalışmanın, her anı verimli geçirme baskısının ve boş zamanı bile “gelişim projesi”ne çevirmemizin bizi nasıl yorduğunu ve paradoksal olarak daha az üretken yaptığını ele alıyor. Aylaklığın ne anlama geldiğini, beynimizin varsayılan mod ağının yaratıcılık ve öğrenme için neden hayati olduğunu, boş zaman, sosyalleşme ve dinlenmeyi nasıl geri kazanabileceğimize bakıyor. Daha az yapıp daha çok yaşamanın, araçlara değil amaçlara odaklanmanın yolları hakkında bizi düşündürüyor.

Support the show

Haidt ile birkaç yıl önce 2008 tarihli TED konuşması ile tanışmıştım. Cumhuriyetçiler ve demokratlar arasındaki derinleşen uyuşmazlığın nedenleri üzerine bir konuşmaydı. Türkiye’deki duruma fazlasıyla benzer olduğunu düşünmüştüm, blogumda da bir yazı yazmıştım.

Haidt yıllar içinde derinleştirdiği çalışmalarını topladığı bu kitapta, insanların ahlaki yargılarının öncelikle sezgisel duygulardan kaynaklandığını ve akıl yürütmenin çoğunlukla bu sezgileri haklı çıkarmak için sonradan devreye girdiğini gösteriyor. Geliştirdiği Ahlaki Temeller Teorisi, insan ahlakının altı temel üzerine kurulu olduğunu öne sürüyor:

Ahlakın iki ucundaki temsili ile; Zarar vermeme/bakım verme, adalet/hile, sadakat/ihanet, otorite/asi olma, kutsallık/aşağılama ve özgürlük/baskı olarak bu altı temeli ifade ediyor. Kitabın en çarpıcı tespiti, liberallerin genellikle sadece zarar vermeme ve adalet temellerine ağırlık verirken, muhafazakarların altı temelin hepsini kullanması ve bu farkın siyasi kutuplaşmanın temel nedenlerinden biri olması.

Örneğin bir muhafazakar kişi dövme yaptırmayı bedene zarar vermek yani Allah’ın bize verdiği bedene, bir anlamda kutsala zarar olarak yorumlayabilir, bu ise sol veya liberal görüşe göre kişinin kendi hürriyeti, tasarrufu olarak görülebiliyor. İki tarafın anlaştığı temeller ise başkalarına zarar vermeme ve adil olma konuları.

Bu da ilginç bir şekilde sağcı politikacılara daha geniş bir malzeme verirken, solcu politikacıların daha dar bir alana kısılmış ve sanki diğer ahlaki değerleri ciddiye almıyormuş izlenimini verdiğinden bahsediyor. Kitap bunu örneklerle çok güzel açıklıyor.

Diğer yandan insanları bencil varlıklar olarak görme eğilimimiz olsa da Haidt ayrıca insanların sadece bencil değil, "kovan etkisi" ile grup halinde hareket etmeye de yatkın olduklarını savunuyor. Hatta bizlerin %90 şempanze, %10 arı gibi davrandığımızı söylüyor.

Bizim sohbetimizde de derin paylaşımlar oldu, konunun hassasiyeti nedeniyle çok az bir kısmını paylaşacağım. Katılımcılar, kitabın kendilerini tanıma konusunda bir ayna tuttuğunu ifade ettiler. Birçok arkadaşımız, kendilerini liberal veya özgürlükçü zannettiğini ama kitaptaki test sorularıyla yüzleştiğinde aslında beklenmedik ahlaki hassasiyetlere sahip olduğunu fark ettiğini paylaştı.

Kitabın en çok takdir edilen yönü, karşı tarafı anlamak için bir çerçeve sunması oldu. Katılımcılar, farklı siyasi görüşlere sahip insanların aslında kötü niyetli olmadığını, sadece farklı ahlaki temellere ağırlık verdiklerini anlamanın özgürleştirici olduğunu belirttiler. Özellikle aile içi tartışmalarda bile bu çerçevenin yardımcı olabileceği vurgulandı.

Toplantıda fil ve binici metaforu özellikle ilgi çekti. Rasyonel düşüncenin aslında ne kadar sınırlı olduğu, sezgilerimizin hayatımızı nasıl yönlendirdiği üzerine paylaşımlar yapıldı. Ayrıca kitabın, insanların bir araya gelme, ritüeller ve "kovan etkisi" ile ilgili açıklamaları, kendi hayatımızdan örneklerle desteklendi.

Sonuç olarak her ne kadar yer yer okuması akademik altyapı gerekliliğiyle zorlasa da, biz okumuş olmaktan memnunuz ve konuyla ilgiliyseniz size de tavsiye ediyoruz. Tamamlayıcı nitelikte olduğunu düşündüğümüz Rutger Bregman’ın “Çoğu İnsan İyidir” aslı kitabının yeni baskısı çıkar çıkmaz programımıza almayı istiyoruz.

(03:53) Feyza Demir (11:00) Alim Küçükpehlivan (14:05) Mete Yurtsever (16:58) Feyza Demir (17:48) Alim Küçükpehlivan (18:42) Feyza Demir

Support the show

Film, Boston Globe gazetesinin araştırmacı gazetecilik ekibi Spotlight'ın, Katolik Kilisesi'nde yıllarca örtbas edilen çocuk istismarı skandalını ortaya çıkaran gerçek hikayesini anlatıyor. Bu çalışma, gazeteye 2003 yılında Pulitzer Ödülü kazandırmış. Film ise Akademi Ödülleri'nde En İyi Film ve En İyi Orijinal Senaryo dahil altı dalda aday olmuş, iki Oscar kazanmış.

Bu filmi, Jonathan Haidt'in "Doğru Akıl" kitabını okurken izlemeyi seçmiştik; çünkü film, kitabın ele aldığı ahlaki değerlendirmelerdeki farklılıkları ve otorite ile kutsalın korunması adına sessiz kalmanın psikolojisini somut bir örnekle gözler önüne seriyor. Birçok arkadaşımız filmi rahatsız edici bulduğunu ama son derece önemli bir konuyu ele alışını beğendiklerini söylediler. Bu tür gerçek hikayelerin sinemaya aktarılması toplumda daha kalıcı etkiler bırakabiliyor. Bana da Erin Brokovich’i hatırlattı bir anlamda.

Filmde Katolik Kilisesi'nde meydana gelen çocuk istismarı ele alınıyor ama her türlü otorite ve kutsal kabul edilen yapılarda istismarın farklı türleri ile karşılaşmanın mümkün olduğunu biliyoruz. Otoriteyi ve kutsalı koruma adına suçların nasıl örtbas edildiği, sessiz kalanların rolü, ve sistemin nasıl işbirliği içinde çalıştığı üzerine konuştuk. Özellikle gazeteciliğin önemi ve sorumluluğu üzerinde durduk. Filmin gösterdiği sabırlı, titiz araştırmacı gazetecilik yaklaşımı ve sistemli arşiv çalışmasını takdir ettik. Toplantıda ayrıca uzun yıllar sivil toplum alanında ve en son çocuk güvenliği uzmanı olarak çalışan arkadaşımız Selim Uysal bu alandaki tecrübelerinden edindiği izlenimleri ve tespitlerini paylaştı. Onları da dikkatinize sunmak istediğim için podcastin son kısmında yer verdim.

Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım;

(02:27) Ekin Akkol, (03:43) Feyza Demir, (07:13) Ebru Başaran, (09:04) Ebru Vural, (11:35) Uğur İyidoğan, (13:40) Feyza Demir, (16:25) Ebru Vural, (18:40) Ekin Akkol, (22:48) Feyza Demir ve (24:12) Selim Uysal

Support the show

Sevgili Ömür bundan iki buçuk yıl kadar önce 124. bölümde konuğum olmuştu ve onunla “Bir Ömür Yaratıcılık” adlı kitabı çerçevesinde yaratıcılıktan bahsetmiştik.

Bu kez “Öğrenmeyi Öğren” adlı kitabını kitap kulübü üyelerimizle birlikte konuştuk. Normalde 75 dakikayı geçirmediğimiz toplantı bu kez 100 dakikayı buldu. Bölümleri dinlenebilir bir uzunlukta tutmaya çalıştığım için sohbetin büyük bir kısmına yer veremedim.

Kitap öğrenme konusunda bir başucu kaynağı niteliğinde. Konuya her açıdan yaklaşıyor, hatta beynimizin nasıl çalıştığına, öğrendiğine ilişkin sinirbiliminden referanslarla verdiği pratik bilgileri temellendiriyor. Benim yıllar içinde çeşitli kaynaklardan öğrendiklerimi daha bütünsel görmeme ve kavramama yardımcı olduğunu söyleyebilirim.

Ömür yeni girişiminden de söz etti; Türkiye’nin en kapsamlı ebeveyn okulu olma iddiasıyla yola çıktığı Süper Güç Akademisi. Bölüm notlarındaki linkten detaylı bilgilere ulaşabilirsiniz.

Konuştuklarımız Ömür’ün şu cümlesi ile belki özetlenebilir; “öğrenmek için zora talip olmak gerekiyor”. Öğrenme yavaş gerçekleşen zorlu bir çaba. Bu kulağa hiç sevimli gelmiyor, hem beklemeye tahammülümüzün kalmadığı, hem de öğrenmemiz gerekenlerin arttığı ve değiştiği bir çağda. Ama kitapta ve söyleşimizde buna yanıt veya çare olabilecek ifadeler bulabilirsiniz.

Süper Güç Akademi web sitesi:
https://superguc.net/

(01:50) Yaratıcılık ve Öğrenme (05:49) Öğrenmenin matematiği (12:20) Bu kitabı neden yazdı (Yasemin Karakaya Arslan’ın sorusu) (16:52) Öğrenme sorumluluğu kollektif bir iş (21:50) Yapay zeka çağında öğrenme (24:58) Yapay zeka-öğrenme ilişkisi hakkında (Suat Soy) (26:22) Ömür’ün değer yaratma formülü

Support the show

Karşımda bilgi teknolojileri alanında 25 yılı aşkın deneyime sahip ODTÜ’lü bir bilgisayar mühendisi olunca yapay zeka hakkında aklıma takılanları sordum.

Örneğin yapay zekayı geliştirenlerin de onun nasıl çalıştığını anlamadıkları konusu. Burak, yapay zeka geliştiricilerinin sistemin algoritmalarını bilmelerine rağmen, belirli çıktıları neden ürettiğini anlamakta zorlandıklarını açıkladı. En merak ettiğim konulardan biri de hangi yapay zeka modelini hangi iş için kullanmam gerektiği. Ücretli versiyonlarını kullandığım ChatGPT, Gemini ve Claude ile aynı görevler için çalıştırıp bunu anlamaya çalışıyorum. Burak bu sistemlerin geliştirilme amaçlarını ve birbirlerinden farklarını anlattı.

Yapay zeka ile çözümler üreten bir firmanın üst düzey yöneticisi olarak gerek şirketlerin, gerekse bireylerin neyi gözardı ettiklerini, hangi fırsatları kaçırdıklarını, yapay zekayı nasıl değerlendirmeleri gerektiğini sordum. Yine karşımıza sığ, “ürün” bakış açısı çıktı. Oysa yapay zeka bir ürün değil, kültürel dönüşüm gerektiren bir yaklaşım. Burak'a göre şirketlerin önce verilerini düzene koyması, sonra süreçlerini yeniden tasarlaması gerekiyor. Bireyler ise yapay zekayı sadece soru-cevap aracı olarak değil, fikir geliştirme, kariyer planlama, öğrenme stratejisi oluşturma gibi daha derin amaçlar için kullanmamız gerektiğini vurguladı.

Burak yapay zeka konusundaki en olası tehlikeye de değindi; yapay zeka çağında bilgiye hızlı erişim artarken, onu sindirme ve sorgulama yeteneğimiz zayıflıyor. O nedenle, kitap okumayı ve araştırma yapmayı "zihinsel kaslarımızı" güçlü tutmak için kritik görüyor. Aksi takdirde, her söyleneni sorgulamadan kabul eden bireyler haline gelmemiz işten değil.

(03:05) Yapay zeka nasıl çalışıyor (05:47) Kaç tip yapay zeka var (15:30) Yapay zeka büyük sorunları çözmenin neresinde (18:57) Aralarındaki fark nereden geliyor (21:49) Şirketler YZ konusunda neyi kaçırıyorlar (27:33) Bireyler neyi kaçırıyorlar (32:00) Neden daha fazla kitap okumamız lazım? (35:15) Burak’ın değer yaratma formülü

Support the show

Özgür Türkiye'de sosyal medyanın dutluk zamanını bilen öncülerinden, 2004'te ilk pazarlama blogger’larından, 2009'da Türkiye'nin ilk sosyal medya ajansı Promoqube'un kurucu ortaklarından biri.

Bu alanda uzun yıllara dayanan gözlemciliği ve pratiği onu bir pazarlama düşünürüne çevirmiş adeta.

Özgür'ün sosyal medyanın evrimine dair gözlemi oldukça çarpıcı; eskiden ürünler için sosyal medya bir mecra iken, şimdi dikkat ve topluluk ekonomisinde sosyal medya bir marka oluşturulan yer haline geldi.

Çok isabetli bulduğum bir diğer tespiti ise gündemin kısalan ömrü. Bırakın şehrimizi ülkemizi, dünyanın öbür ucunda bir başkanın söyledikleri hayatımızı değiştirirken, markalar için kalıcı olmak, tek büyük işten değil, tutarlı küçük noktaların oluşturduğu büyük resimden geliyor.

Benim için merak değer yaratmanın başlangıcıyken, Özgür kendini ilham’ı yaymaya adamış. Bu amaçla linklerine aşağıda yer vereceğim bir çok yayın üretiyor: İlham Olsun bülteniyle uygulanabilir yeni bakış açıları ve öneriler, “Museum of Inspiration” profilinden günlük hayattan fotoğraflar yoluyla yaratıcı kıvılcımlar, “Özgür Alaz’la Yeni…ler” bülteni ile kurumlara ve markalara değişen dünyada büyümelerine esin olacak makaleler paylaşıyor.

Özgür'ün en özgün kavramlarından biri: Prensip odaklı öğrenme. Yapay zekanın üretkenliğiyle yarışmanın imkansız olduğu bir dünyada değerin artık eserde değil, o eseri üreten promptta - yani prensipte olduğunu söylüyor. Aynı şekilde fikirlerin ardındaki prensiplerden hareketle yeni çözümlere gidebileceğimizi söylüyor.

İster kendi işinizde ister bir kurum içinde çalışıyor olun bunca yıllık tecrübesinden süzdüğü ilhamlardan faydalanmak için Özgür’ü takip etmenizi hararetle tavsiye ederim.

(01:44) Sosyal medyanın dutluk zamanı (05:09) Sosyal medyanın değişen rolü (11:40) İlham ve merak ilişkisi (13:56) İlham arttırılabilir mi? (16:16) İlham olmak istediği konu ve kişiler (20:54) Prensip odaklı öğrenme (25:27) İlham beklemek gerekli mi? (27:44) Özgür Alaz’ın değer yaratma formülü

İlham Olsun Bülteni

https://ilhamolsun.substack.com/

Museum of Inspiration Linkedin profili

https://www.linkedin.com/company/museum-of-inspiration

Özgür Alaz’la Yeni…ler Bülteni

https://www.linkedin.com/newsletters/7089124375513169920/

Support the show

Tutkunuzun peşinden gidin diyenlerle bunu bir safsata olduğunu iddia edenler arasında siz nerede duruyorsunuz bilmiyorum ama Cal Newport, 2012’de yazdığı bu kitabında tutkunun peşinden gitme önerisine "zanaat zihniyeti" kavramı ile karşılık veriyor. Kitap, kariyer başarısının tutkudan çok beceri birikimine, yani "kariyer sermayesi"ne dayandığını savunuyor. Newport'a göre, önce bir alanda gerçekten iyi olmak, sonra bunun üzerine anlamlı ve tatmin edici bir kariyer inşa etmek gerekiyor.

Toplantımızda kitabın ana mesajını değerli bulduk ancak farklı görüşler de ortaya çıktı. Kitabın çokça karşılaştığımız Amerikalı yazarların tarzında, aynı fikirlerin defalarca farklı şekillerde anlatılması bazılarımızı düşürmüş.

Kitabın en güçlü yönünün "bilinçli uygulama" ve sürekli kendini zorlama vurgusu olduğunda hemfikirdik. Ancak yeteneklerimizi keşfetme konusunda özellikle ben yeterince yönlendirici olmadığını düşündüm. Ayrıca geri bildirim almanın zor olduğu bilgi işçiliği alanlarında ustalaşmanın zorlukları ve bunu aşmanın yolları üzerinde daha fazla durabilirdi bence.

Bazılarımız kitabın çok girişimcilik odaklı olduğunu, kurumsal hayatta çalışanlar için daha pratik örnekler olabileceğini belirtti. Kitabın yazıldığı dönemi ve zamanın ruhunu yansıttığını, ama kişisel gelişim endüstrisinin pompaladığı trendlere karşı temkinli olmak gerektiğine değinenler oldu.

Kendi deneyimlerimizden hareketle, iş değiştirmenin riskleri, tutkuyla misyon arasındaki farklar ve toplumun bizi belirli gündemlere odaklamaya yönlendirmesi üzerine değerlendirmeler yaptık. Sonuç olarak kitabın özellikle gençler için değerli bir perspektif sunduğu, ancak mutlak doğrular içermediği konusunda birleştik.

Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım sırasıyla (02:17) Olcay Büyükçapar, (04:06) Alim Küçükpehlivan, (05:57) Bekircan Kalkan, (06:54) Olcay Büyükçapar, (07:44) Mete Yurtsever, (09:21) Alim Küçükpehlivan, (10:06) Ekin Akkol, (13:56) Uğur İyidoğan, (16:35) Bekircan Kalkan, (17:54) Müge İrfanoğlu, (21:14) Mete Yurtsever, (22:05) Suat Soy, (24:40) Halime Özben Hacı ve (26:52) Feyza Demir.

Support the show

Bizim toplantımızda da film oldukça tartışmalı karşılandı. Filmin zorba öğretmen karakteri ve uygulanan eğitim yöntemleri konusunda görüşler dile getirildi. Bir kısım arkadaşımız filmi izlemekte zorlandığını, özellikle Fletcher'ın psikolojik şiddet boyutundaki yaklaşımından rahatsız olduğunu söyledi. Bu davranışların eğitim değil, açıkça şiddet olduğu vurgulandı.

Öte yandan, filmin mükemmellik arayışı ve adanmışlık konularında çarpıcı sorular sorduğu da kabul edildi. Özellikle başarı için ne kadar fedakarlık yapılabileceği, disiplin ile zorbalık arasındaki çizgi, ve kuşaklar arası farklılıklar üzerine zengin tartışmalar yaşandı. Bazı katılımcılar filmde Andrew'un baba figürü arayışını ve Fletcher ile kurduğu karmaşık ilişkiyi analiz etti.

Filmin sonunda iki karakterin birbirine karşı "kazandığı" konusu da oldukça tartışıldı. Kimilerine göre Fletcher istediğini elde etmişti, kimilerine göre ise Andrew'un son performansı aslında öğretmenine verdiği en büyük cevaptı.

Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım sırasıyla; (02:52) Mehpare Şayan Kileci, (05:08) İlhan Çamiçi, (08:04) Murat Koca, (10:10) Ferhan Koca, (11:32) Uğur İyidoğan, (17:27) Aylin Dursun, (19:38) Mete Yurtsever, (20:52) Ekin Akkol, (25:31) Aylin Dursun, (27:30) Murat Koca, (29:39) İlhan Çamiçi

Support the show

Öncelikle Ahmet Hamdi Tanpınar’ı çok geç keşfettiğimi söylemeliyim. Türkçeyi çok güzel kullanan, çok zengin betimlemeler ruhsal çözümlemeler yapan bir yazar hatta düşünür.

Ben haddim olmayarak, Saatleri Ayarlama Enstitüsü’nü büyülü gerçeklik türünde yazılması nedeniyle Gabriel Garcia Marquez’e onun Yüzyıllık Yalnızlık romanına benzettim. Gerçi Ahmet Hamdi Tanpınar daha büyük olduğu için tersi daha doğru olabilir. Mizahı ve ironiyi beklenmedik şekilde kullanıyor, zamansız ve evrensel bir yazar. Eserleri 58 dile çevirilmiş ama dünya edebiyatı seviyesinde bile hakettiiği yeri bulmadığını söyleyebiliriz.

Saatleri Ayarlama Enstitüsü ülkemizin Batılılaşma serüvenine dair alaycı göndermeler yapıyor, zaman kavramı etrafında felsefi tartışmalar açıyor. Bir çokları edebiyatımızdaki en önemli eserlerden biri olarak kabul ediyor.

Karakterler birbirinden ilginç, ben kendimde Hayri İrdal’la paralellikler görüp okurken çok eğlendim. Söyleşide de bu alıntıları paylaştım. Halit Ayarcı’da ise birçok yöneticimdeki yönleri gördüm. Yani iş dünyası ile bir çok paralellikler buldum. Ama toplumsal hayata dair de birçok eleştiri var. Gerçekten çok katmanlı ve bir kere okumakla vakıf olunamayacak bir kitap.

Dili biraz ağır gelebilir ama bence gayrete değer, Türkçe yazılmış olmasından gurur duyacağınız bir eser. Söyleşimizde kitap hakkında bir çok farklı referansa da ulaşabileceksiniz.

Kitabı okurken kapıldığım bir “değer yaratma enstitüsü” kurma fikrinden çıkmaya çalışıyorum hala.

Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım sırasıyla 

(02:08) Seda Diril Boyraz, (04:04) Yasemin Karakaya Arslan, (07:06) Aylin Dursun, (09:25) Feyza Demir, (12:51) Mete Yurtsever, (16:47) Ekin Akkol ve (22:38) Mete Yurtsever

Support the show

Diamond kitapta, insanlık tarihindeki eşitsizliklerin nedenlerini bireylerin zekâsı ya da yetenekleriyle değil, yaşanılan coğrafyanın sunduğu avantajlarla açıklamaya çalışıyor. Özellikle tarımın ve hayvan evcilleştirmenin ilk başladığı bölgelerin, yiyecek üretimi sayesinde kalabalık topluluklara ve uzmanlaşmaya olanak sağladığını savunuyor. Bu durumun; teknolojik ilerleme, siyasi örgütlenme, yazının gelişimi ve hastalıklara bağışıklık gibi avantajlara zemin hazırladığını iddia ediyor. Avrasya kıtasının doğu-batı yönündeki iklimsel benzerliği sayesinde bu gelişmelerin yayılması daha kolay olduğunu; diğer kıtalardaki toplumların ise bu tür avantajlardan mahrum kaldığını ifade ediyor.

Kitap yayımlandığı 1997 yılından bu yana sosyal bilimler, tarih ve coğrafya alanlarında çığır açıcı bir eser olarak kabul edilmiş. Akademik disiplinler arasında köprü kurarak tarihsel gelişmeleri ekoloji, biyoloji ve coğrafya ile ilişkilendirmiş. Pulitzer Ödülü başta olmak üzere pek çok prestijli ödül alan eser, özellikle “ırkçı” açıklamalara alternatif sunması, Batı’nın üstünlüğünü doğal olmayan nedenlerle açıklayan görüşlere bilimsel bir karşılık olması açısından ayrı bir öneme sahip. Geniş kitlelere ulaşması, popüler bilim kitapları arasında uzun süre ilk sıralarda yer almasına neden olmuş.

Ancak kitap eleştirilerden de azade değil. Pek çok akademisyen, Diamond’ın tarihsel süreci fazla indirgemeci bir yaklaşımla ele aldığını ve kültürel, politik, ideolojik faktörleri geri planda bıraktığını savundu. İnsan iradesine, liderliğe ya da tesadüfi olaylara neredeyse hiç yer vermemesi; tarihin çok boyutlu doğasını yansıtmadığı gerekçesiyle eleştirildi. Ayrıca bazı bölgelerin –özellikle Afrika kıtasının– tarihsel rolünün yeterince işlenmemesi ve istisnai örneklerin dışarıda bırakılması da kitapta eksik kalan noktalar arasında gösterildi. Tüm bunlara rağmen Tüfek, Mikrop ve Çelik, tarihsel eşitsizliklerin kökenini anlamaya yönelik tartışmaları hem akademide hem toplumda derinleştiren öncü bir eser olarak konumunu koruyor.

Okuması detaylı bilimsel açıklamalar nedeniyle biraz zorlayıcı ama özellikle tarih, antropoloji gibi sosyal bilimlere meraklıysanız okumanızı tavsiye ediyoruz.

Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım (02:41) Feyza Demir, (12:27) Halime Özben Hacı, (15:22) Dilek Geçit, (16:27) Mete Yurtsever, (17:13) Dilek Geçit ve (22:11) Bahadır Balibaşa

Support the show

Tali Sharot İsrail, İngiliz ve Amerikan vatandaşı bir sinir bilimci. Ekonomi lisans eğitiminin üzerine psikoloji mastırı ve sinir bilim doktorası yapıyor. Duygu, karar verme ve iyimserlik üzerine çalışmaları var.

Bu kitabının alt başlığı “Neden bazılarımız ikna etmekte daha başarılı“, sinir bilim perspektifinden bu konuyu işliyor.

Birkaç alıntı yapıp bizim de kulüp olarak faydalandığımız, beğendiğimiz bu kitaba ilginizi çekmek istiyorum.

Beyniniz size ait değildir, mirastır. Kodları milyonlarca yıl içinde tekrar tekrar yazılmıştır.

Bu alıntı hepimizin üzerinde düşünmesi gereken bir söz. Çok beğendiğimiz beynimizi ilk günden biz işlemiyoruz. Doğuştan, farkında bile olmadığımız yollar, patikalar, kısa yollar var beynimizde, bir karar verirken bunları izliyoruz. Bunlar insanlığın ortak mirası hayatta kalma şemaları.

Kayıtlı bilgi ise çok yeni bir olgu medeniyet için. Bilginin düzenlenmesi ve yayılması çok yeni insanlık tarihinde. Ekonomi teorisinde bile bize öğretilen insan, sahip olduğu bilgilere göre çıkarını maksimize eden bir varlık yok. Kararlarını kulaktan kulağa dolaşan hikayeler, duygular ve sahip olduğu inançlarla alan varlıklarız.

Değişim yaratmak için tek akçe, ortak motivasyonları keşfetmektir.

İnsan aklı mevcut inanışını, düşüncesini korumaya meyilli, sorgulamaktan çok savunmaya çalışıyor. O nedenle birisinin düşüncesini değiştirmek için savunmaya geçmesine engel olacak ortak motivasyonlar bulmak gerekiyor. Ancak o sayede yeni bilginin değerlendirilme şansı var. Bu küçük bilgi bile sosyal hayatımızı değiştirmeye yetebilir aslında, twitter’da veya diğer sosyal medya platformlarında insanların görüşlerini karşı tarafa kabul ettirmek isterken saflarını belli etmek için nasıl çırpındıklarını ve sonra nasıl hiçbir konuda anlaşamadıklarını bol bol görüyoruz.

Bu buluşmada üyemiz Sezgin İldeş, yapay zekada oluşturduğu çok faydalı bir prompt paylaştı. Herhangi bir kitabı yapay zekaya önce okutup ardından interaktif bir kurs oluşturmasını isteyebiliyorsunuz. Açık ve kapalı uçlu sorularla bilginizi ölçüp geri bildirim alabiliyorsunuz. Bunu her kitap için yapmak mümkün. Prompt’u siz de kullanmak isterseniz meteyurtsever.com’da bu bölümün sayfasında bulabilirsiniz.

Bu buluşmada görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım (03:00) Gözde Gülbaş, (05:44) İpek Altuner, (07:30) Murat Koca, (09:28) Uğur İyidoğan, (10:40) Suat Soy, (14:29) Mete Yurtsever, (15:20) Feyza Demir, (18:42) Dilek Geçit ve (19:27) Sezgin İldeş

Şimdi sizi söyleşimizle baş başa bırakıyorum.

Support the show

Kitabı yazdığında (yani iki yıl önce) henüz 30 yaşında olan Steven Bartlett, genç yaşta milyoner olmuş, kendi işini sıfırdan kurmuş bir girişimci, yatırımcı ve popüler podcast yayıncısı. 18 yaşında üniversiteyi bırakarak kurduğu “Social Chain” adlı sosyal medya ajansıyla kısa sürede Avrupa’nın dikkat çeken girişimcilerinden biri haline gelmiş. Ancak asıl ününü, özenle seçtiği uzmanlarla işlediği, kişisel gelişim, psikoloji, ilişkiler, sağlık ve iş dünyası gibi geniş bir kesime hitap eden “The Diary of a CEO” adlı podcast serisiyle yakaladı. Aynı isimle yayımlanan kitabı, bu deneyimlerin rafine bir özeti niteliğinde.

“Bir CEO’nun Günlüğü”, geleneksel kişisel gelişim kitaplarından farklı olarak, okuyucuyu motive etmekten çok kendisiyle yüzleştirmeyi hedefliyor. Kitapta yer alan 33 “kanun”, hem iş hayatında hem özel yaşamda daha farkında, sorumlu ve özgün bir birey olmanın ilkelerini içeriyor. Her yasa, Steven’ın kendi deneyimleri, konuklarından aldığı içgörüler ve davranış bilimiyle yoğrulmuş çıkarımlarla destekleniyor. Tüm bunları benlik, hikaye, felsefe ve ekip adını verdiği dört grupta topluyor; Hayatta büyük şeyler yapmak için; kendinle yüzleşmek (benlik), kendine anlattığın hikâyeyi sorgulamak (hikâye), hayata bakışını yeniden tanımlamak (felsefe) ve doğru insanlarla anlamlı bağlar kurmak (ekip) gerektiğini anlatıyor.

Kitabın dili sade, doğrudan ve dürüst. İçinde bu tarz kitaplar okuyanlar için yeni olmayan bir çok fikir ve öneri de var, ama bu 33 yasa birbirine güzel bir şekilde bağlanmış, kendi işini kurmak isteyen, yönünü bulmaya çalışan ya da kariyerinde dönüşüm isteyen kişilere kulüp olarak öneriyoruz. Bir güzel sürpriz de kitabın çevirmeni Utku Özer’in de aramıza katılmış olması ve kitap hakkında görüşlerini paylaşması oldu.

(02:17) Uğur İyidoğan, (03:48) Ebru Başaran, (06:30) Bekircan Kalkan, (09:25) Suat Soy, (11:10) Feyza Demir, (13:00) Utku Özer, (17:10) Mete Yurtsever

Support the show

Bu bölümde önce onun kitap hakkında verdiği bir söyleşiyi ardından kitabın çok genel bir özetini paylaşacağım. Benim fasiltasyon hikayem yine başka bir bölüme kalıyor, bilmiyorum belki ben de bir kitap yazarım.

Support the show

Film, Boston’da kapıcılık yapan ve hayattan elini eteğini çekmiş gibi görünen Lee Chandler’ın, abisinin ani ölümü sonrası memleketi Manchester-by-the-Sea’ye dönmesiyle başlıyor. Abisinin oğluna vasilik yapması istenen Lee, geçmişte yaşadığı büyük bir trajedinin gölgesinde, hem kasabayla hem de kendi vicdanıyla hesaplaşmak zorunda kalıyor.

Yaşamın Kıyısında, kayıp, suçluluk ve yas temalarını sade ama etkileyici bir dille işlerken; bastırılmış duygularla dolu karakterleri ve ağır ilerleyen anlatımıyla izleyicide derin bir iz bırakıyor.

Film, 2017 Akademi Ödülleri’nde Casey Affleck’e En İyi Erkek Oyuncu ve senaristi aynı zamanda filmin yönetmeni olan Kenneth Lonergan’a En İyi Orijinal Senaryo dallarında Oscar kazandırdı.

Bütün oyuncular iyiydi, özellikle Casey Affleck’in içine kapanık, kırılgan ama taş gibi duran karakter yorumunu çok gerçekçi bulduk. Film, görüntüleriyle, müziğiyle, sarsıcı geçmiş-günümüz geçişleri ile hepimizi oldukça etkilemiş ve alışılageldik Amerikan filmlerinden oldukça ayrışıyor.

Sohbetimizde bu duygusal yoğunluğu yüksek filmi nasıl deneyimlediğimizi, karakterleri nasıl yorumladığımızı ve kendi hayatlarımızla nasıl bağlar kurduğumuzu konuştuk. Hepimizin yakından veya uzaktan şahit olduğumuz benzer trajediler var, o insanların hayatlarına nasıl devam ettikleri de farklılaşıyor. Hayat o insanlar için bir şekilde devam ediyor ama toplum olarak kesinlikle daha duyarlı davranmamız lazım, o insanları yargılamadan önce. Ben de bu hatayı yaptığımı farkına vardım Lee’nin hayatına nasıl devam ettiğini sorgularken.

Her zaman olduğu gibi izlemediyseniz önce filmi izlemenizi ardından bizi dinlemenizi öneririm.

Bu bölümde yer verebildiğim arkadaşlarım

(02:25) Yelda Erdoğan, (04:00) Uğur İyidoğan, (05:00) Mete Yurtsever, (06:03) Yelda Erdoğan, (08:05) Didem Güçlü İlgün, (11:50) Olcay Büyükçapar, (13:21) Mete-Yelda-Didem, (15:59) Ebru Vural, (17:52) Didem Güçlü İlgün, (19:40) Mete-Yelda ve (20:32) Olcay Büyükçapar

Support the show

Bir zamanların hevesli bir 'istifçisi' olarak, Hale'nin minimalist felsefesine duyduğum merak uzun süredir devam ediyordu ve nihayet onu podcastime konuk alabildim.

Minimalist bir yaşamın potansiyelini düşündüğümüzde, daha az stres, daha fazla zaman, finansal özgürlük, çevresel bilinç, derinleşen bir anlam arayışı ve artan kişisel özgürlük gibi pek çok cazip vaadi var. Bu sohbetimizde Hale, yıllar içinde edindiği değerli deneyimleri ve kendi minimalizm yolculuğunun nasıl şekillendiğini samimiyetle paylaştı. Özellikle kıyafet seçiminde yapılan küçük bir sadeleşmenin bile hayatımızda ne denli büyük ve olumlu değişimlere kapı aralayabileceğine dair Hale'nin görüşleri çok çarpıcı. Kapsül gardırop yaklaşımını bir de onun deneyimlerinden dinlemenizi hararetle tavsiye ederim.

Hale, kurumsal eğitim alanındaki zengin deneyimlerini ve iş-yaşam dengesi, minimalizm ve sürdürülebilirlik gibi önemli temaları harmanlayarak bu konuların nasıl bir evrim geçirdiğini bizlerle paylaştı. Şirketlerin özel ihtiyaçlarına yönelik eğitimler tasarlamaktan duyduğu keyfi dile getirirken, kişisel refahın iş performansına olan doğrudan etkisine de dikkat çekiyor.

Hale'nin özellikle vurguladığı ve benim de tüm kalbimle katıldığım bir nokta ise, içinde bulunduğumuz toplulukların paylaşım ekonomisi açısından ne kadar büyük bir potansiyele sahip olduğu. Benim de sıklıkla dile getirdiğim ve kendi topluluklarımda hayata geçirmeye çalıştığım bu konuda, insanların hem iş hem de özel yaşamlarında kaynakları ve deneyimleri paylaşmasının harika örneklerini görüyoruz. Ancak bu alanda kat etmemiz gereken daha çok yol olduğuna da inanıyoruz.

Umarım bu bölümü dinledikten sonra sizler de yepyeni bakış açıları kazanır ve kendi sadeleşme ve paylaşma yolculuğunuzda daha güçlü bir motivasyonla ilerlersiniz.

Hale Acun Aydın’ın Instagram hesabı:
https://www.instagram.com/turkisiminimalizm/

Hale Acun Aydın’ın Linkedin sayfası:
https://www.linkedin.com/in/haleacun/

Support the show

Kitabın alt başlığı içeriği hakkında daha iyi fikir veriyor; Mutlu Olmakla Kafayı Bozmuş Bir Dünyada Kendin Olmak.

Mutlu olmaya o kadar takıntılı hale gelmişiz ki, mutluluğa engel teşkil ettiğini düşündüğümüz her şeyden kaçınmaya çalışıyoruz. Buna kendi hislerimiz de dahil, başkalarının hissettikleri de.

Olumlu bakmanın, sonuçları da olumlu etkileyeceği kabulü içimize işlemiş. Doğrusu ben de buna samimi olarak inanlardanım. Goodman ise bunun bazı koşullara bağlı olduğunu anlatıyor ve dengeye dikkat çekiyor. Ne zaman olumlu bakmak zorlayıcıysa orada biraz düşünmek lazım, ne hissettiğimizi dinlemek ve izin vermek lazım. Çünkü hislerimizi çalıştığımızda onlardan öğreneceklerimiz var.

Kitapta ilgimi çeken ve işime gelen bir tespit de “yüksek özgüvenli insanlarda olumlu düşünmenin işe yaradığı, aksi halde ters tepebileceği”. Yüksek özgüvenin neye dayandığı da önemli tabii. Ben kendi adıma benimkinin altının boş olmadığını ümit ediyorum.

Kitapta bana yeni bir kapı açan bir diğer ifade ise “aynı anda hem hislerinizi onaylamak hem de minnet duymak için alan açabilirsiniz”. Yani canınızı sıkan bir şey olduğunda minnet duyma baskısına teslim olup hissettiklerinizi bastırmamanız, kendinizi suçlamamanız lazım.

Kulağıma küpe olan bir tavsiye de, ki bu benim çok düştüğüm bir tuzak; karşıdakini kendim gibi düşünmek ve ona nasihata girişmek. Yani bana şöyle düşünmek iyi gelirdi deyip ona bana iyi geleceğini düşündüğüm sözler söylemek. Oysa karşıdakinin ihtiyacını anlamaya odaklanmalı, sadece içini dökmek istiyor olabilir, bir tavsiyeye hazır olmayabilir. Yani varsaymamak ve kahramanlığa soyunmamak gerek,

Sonuç olarak kitap ölçüsüz bir şekilde olumluluk yaymanın, hisleri bastırmanın yarardan çok zarar getirebileceğini, bu baskıyı kurduğumuz insanları incitebileceğini söylüyor. Söz alan arkadaşlar kitaba çok yüksek puan vermeseler de belli açılardan aydınlanma yaşadıklarını söylediler. Bence de kulak vermeye değer görüşler var kitapta.

Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım:

(02:34) Müge İrfanoğlu, (05:01) Uğur İyidoğan, (06:22) Halime Özben Hacı, (09:10) Müge İrfanoğlu, (10:12) Elif Burcu Yılmaz, (12:55) Mehpare Şayan Kileci, (13:48) Suat Soy, (17:03) Uğur İyidoğan, (19:55) Ayşen Uslu, (21:37) Yasemin Karakaya ve (29:32) Ömer Tural

Support the show

Filmde, Victoria dönemi atmosferinde, eksantrik bilim insanı Dr. Godwin Baxter tarafından yeniden hayata döndürülen Bella Baxter’ın, kendi kimliğini ve özgürlüğünü keşfetme yolculuğunu anlatılıyor. Bella, ilk başta dünyaya karşı tamamen masum ve bilgisiz bir şekilde yaklaşırken, zamanla hem bireysel arzularını hem de toplumsal baskıları sorgulamaya başlıyor.

Victoria dönemi Kraliçe Viktoriya’nın hüküm sürdüğü 1837-1901 yıllarına karşılık geliyor ve bu dönem sanayi devrimi ile birlikte emek sömürüsü ve işçi hakları gibi toplumsal ve ekonomik konularla anılıyor. Günümüzde de iş hayatını ve toplumsal hayatı kökten değiştiren teknolojik ve siyasi bir atmosferden geçerken film yaşadıklarımıza bir anlamda ışık tutuyor.

Film, büyüme, özgürleşme ve kişisel iradenin oluşumu temalarını, mizahi bir dille ve çarpıcı görselliklerle işliyor. Bella’nın hikâyesi, özellikle kadınların kendi hayatları üzerinde söz sahibi olabilmesi, toplumun dayattığı rollerin aşılması ve bireyin yeniden doğarak kendi yolunu çizmesi üzerine derinlikli bir anlatı sunuyor. Yorgos Lanthimos, seyirciyi hem görsel olarak büyülüyor hem de rahatsız edici derecede doğrudan sorular sormaya teşvik ediyor. Gerçekten üzerinde uzun uzun konuşabileceğimiz replikler var.

Film, 96. Akademi Ödülleri’nde En İyi Film, En İyi Yönetmen ve En İyi Uyarlama Senaryo’nun da aralarında olduğu 11 dalda Oscar’a aday gösterildi. En İyi Kadın Oyuncu (Emma Stone), En İyi Prodüksiyon Tasarımı, En İyi Kostüm Tasarımı ve En İyi Makyaj ve Saç Tasarımı olmak üzere dört dalda Oscar ödülüne layık görüldü.

Biz de oyunculukları çok beğendik, çünkü çok fantastik öğeler barındıran bir ortamda o karakterleri yaratmak bir ustalık işi. Filmi hem görsel nitelikleriyle hem de mesajlarıyla beğendik, size de önce izlemenizi sonra bizi dinlemenizi tavsiye ederiz.

Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım

(02:35) Suat Soy, (06:48) Elif Burcu Yılmaz, (08:55) Ebru Vural, (10:24) Olcay Çat, (11:35) Cem Çağatay Karaali, (14:54) Uğur İyidoğan ve (16:22) Gamze Şenfer.

Support the show

Gabor Maté, Macar asıllı Kanadalı bir hekim, yazar ve travma uzmanı. 1944’te Budapeşte’de Yahudi bir ailenin çocuğu olarak doğmuş, Holokost’un hemen ardından annesiyle birlikte Kanada’ya göç etmiş. Ailesinin Holokost sırasında yaşadığı travmalar, onun özellikle travma, stres ve bağımlılık konularına yönelmesine yol açmış. Maté, bireyin duygusal geçmişini ve toplumsal bağlamını merkeze alan bütüncül sağlık anlayışıyla tanınır.

Maté, modern yaşamın “normal” kabul edilen biçimlerinin aslında bireylerde kronik stres, travma ve hastalıklara yol açtığını savunuyor. Özellikle çocuklukta başlayan duygusal yaraların, güvenli bağlanma eksikliğiyle birlikte kalıcı izler bıraktığını belirtiyor.

Maté, bastırılmış duyguların bağışıklık sistemi üzerinde yıkıcı etkiler yarattığını ve pek çok hastalığın temelinde bu stresin yattığını vurguluyor. İyileşmenin ise, kişinin doğasıyla yeniden bağlantı kurması ve bilinçli farkındalık yoluyla kendi özüne dönmesiyle mümkün olabileceğini söylüyor.

Biz de son dönemde okuduğumuz kitaplarda hep bu sistem kaynaklı sorunlara dikkat çekildiğini görüyoruz. Bireyler olarak kendimizi suçlamanın da bir sınırı var, bütün sistem bizi eksikliklerimizi gözümüze sokarak tüketerek tamamlanmaya zorlarken, bizi biz yapan üretimden uzaklaşıyoruz, alışveriş merkezlerine, telefonlara, ekranlara gömülüyoruz. Doğadan, sahici sosyalleşmeden, paylaşmadan uzaklaşıyoruz.

Dr. Agah Aydın’ı kitap hakkında araştırma yaparken tesadüfen keşfettim ama üyelerimiz arasında epey seveni varmış. O da 12 yıl önce yayınlanmış bir videoda profesyonellik diye sunulan kavramın duyarsızlaştırma ve ahlaksızlık olduğunu iddia ediyor. Yani insani olandan uzaklaşmanın, duygusuzlaşmanın şiddet olarak geri döndüğünü anlatıyor, bu çalışma düzeninin sürdürülemeyeceğini söylüyor, “belki 20 yıl, belki 30 yıl gider” diyor. Biz de kendisine katılıyoruz sanırım, bugün iş yaşamı on yıl öncesine göre daha karanlıksa, yeni bir güne daha yakın olduğumuza inanmak istiyorum.

(02:37) Yasemin Karakaya, (10:25) Bengü İlhan, (11:47) Alim Küçükpehlivan, (14:12) Mürsel Çavuş, (17:23) Suat Soy, (20:28) Betül Akan, (23:32) Dilek Geçit, (28:25) Aydan İrem Sungur, (32:50) Hatice Ergüven Doydum.

Support the show

Film tenis dünyasının iki süperstarı Venus ve Serena Williams’ın olağanüstü yükselişinin arkasındaki adam olan babaları Richard Williams’ın hikayesini anlatıyor. Film, Richard’ın azmi, vizyonu ve sıra dışı antrenman yöntemleriyle kızlarını Compton gibi zorlu bir mahalleden çıkararak dünya sahnesine taşımasını konu ediyor. Gerçek olaylara dayanan bu biyografik film, bir babanın hayalleriyle, sistemle mücadelesi ve ailesine olan sarsılmaz inancı etrafında dönüyor.

Öncelikle Will Smith’in bu rolü ile En İyi Erkek Oyuncu Oskar’ını kazandığını hatırlatalım. Ancak o törende tarihe geçen bir an daha olmuştu; bu ödülü almasından 40 dakika önce, yaptığı espiri nedeniyle Chris Rock’a sahnede bir tokat atmıştı. Sonrasında Akademi ona 2032 yılına kadar uzaklaştırma cezası vermişti.

Olay sonradan çok tartışıldı ama ne tuhaftır ki, Smith’in filmdeki rolü de böyle bir şiddete başvurma seçeneği ile karşı karşıya kalıyor ama o farklı sonuçlanıyor, izlerseniz göreceksiniz. Öte yandan kadının yani annenin rolünü biraz arka planda bırakmasına da takıldık biraz.

Film tüm ebeveynlerin kendine sorduğu bir soruyu çağrıştırıyor. Çocuklarımızı potansiyelleri için mi, yoksa bunu kendi meselemiz haline getirdiğimiz için mi zorluyoruz?

Filmde bunun uç bir örneğini görüyoruz belki de; Richard sanki hiçbir zaman keyif almakla ilgili değil sonuca odaklanmış bir disiplinle çocuklarını çalıştırıyor. Serena ve Venus böyle koşullandıkları ve zafere ulaştıkları için belki mutlular ama bu soru içimizde hep var, çocuklar ebevynlerini veya başkalarını mutlu etmek, beklentilerini karşılamak için mi kendilerini paralıyorlar, yoksa içten istedikleri için mi? Bu bir noktada acısı çıktığı zaman anlaşılıyor. Onlar gerçek hikayelerinde bunu çok da ele vermiyorlar gibiyse de geçen ay kitap kulübünde okuduğumuz Gabor Maté’nin Normal Efsanesi kitabında bir bölümün girişinde Venus Williams’ın şu sözü var. “Çoğu zaman kendimi kötü hissettiğimde kendimi iyi hissediyormuş gibi davranmak zorunda kaldım”

Hollywood sinemasında bazı filmlerde bastırılmış olmanın ezilen olmanın etkilerini görüyoruz. Umudunu kaybetme’de, bu filmde veya Michael Jordan’ın hikayesinin anlatıldığı Nike Air filminde, bu sınıfların varını yoğunu ortaya koyup çalışması var. Bu Amerikan sinemasının özürü mü yoksa Amerikan rüyası propagandası mı bilmiyorum ama hep kendini yoktan var eden insanların, özellikle Afro Amerikalıların böyle zafer hikayeleri var. Avrupa sinemasından (ve tabii kültüründen de) böyle ayrılıyor sanırım, zira  Avrupa sineması daha çok gerçekliği yüzümüze vurur, rahatlatmak yerine rahatsız edicidir ve “çözüm yok ama farkında olun” der.

Biz yine de filmi izlemeye değer bulduk, size de tavsiye ederiz.

(03:20) Belgin Elmas (09:10) Uğur İyidoğan (12:24) Burcu Hanım (14:13) Feyza Demir (18:06) Burcu Hanım (18:50) Elif Burcu Yılmaz

Support the show

Pazarlamadan psikolojiye uzanan bu sohbet, seçimlerimizi nelerin etkilediğini ve kararlarımızın arkasındaki sırları açığa çıkarıyor. Süpermarketlerdeki basit bir düzenlemeden, büyük şirketlerin stratejilerine kadar, her yerde karşımıza çıkan "dürtme" sanatını keşfediyoruz. İnsanların neden belirli bir şekilde davrandığını anlamak, hem iş dünyasında hem de günlük hayatta bize yeni kapılar açabilir.

Phill, davranış biliminin pratik kullanımlarda nasıl uygulandığını teorinin ötesine geçerek gerçek dünya örnekleri ve kendi denemeleriyle anlattı. Ayrıca "dürtme"nin etik yönlerini ve onu sorumlu bir şekilde kullanmanın ne kadar önemli olduğunu da konuştuk. Yapay zekanın pazarlamanın geleceğindeki olası rolünü ve nihayetinde insan davranışının doğal irrasyonelliğini aşıp aşamayacağını tartıştık.

Bu bölüm, yalnızca iş ve pazarlama için değil, aynı zamanda insanların nasıl karar verdiklerine ve etkileşime girdiğine dair çok sayıda yararlı fikir ve kaynak sunuyor.

Phill'in podcastinin yanı sıra haber bültenine dahil olmanızı ve bu bağlantıdaki formu doldurarak 25 kitaplık okuma listesini indirmenizi hararetle tavsiye ederim:

https://nudge.kit.com/reading-list

Support the show

For those of you with a strong interest in the connection between marketing and the complexities of human behavior, I believe this episode will be very worthwhile. Phill gave a full explanation of how behavioral science appears in practical uses, moving beyond theory to real-world examples and his own compelling research.

However, our conversation went beyond just marketing tricks. We also explored the ethical sides of "nudging" and how important it is to use it responsibly. Furthermore, we examined the possible role of artificial intelligence in the future of marketing, and whether it can ultimately get around the natural irrationality of human behavior. This episode offers a wealth of useful ideas that apply not only to business and marketing, but also to a wider understanding of how people interact. I encourage you to listen carefully and get ready to have your perspectives broadened.

I also highly recommend you join Phill's email list and download his reading list of 25 books by filling out the form at this link:
https://nudge.kit.com/reading-list

Phill Agnew's UK #1 Marketing Podcast "Nudge"
https://open.spotify.com/show/0zpOldE9YMNYN1QiL7EBfS?si=1d7ad1af98a14452 

Support the show

Bu özetler sayesinde siz de konuklarımın yaklaşımlarını bir arada değerlendirebilir ve ilginizi çeken bölümlerin tamamını dinleyebilirsiniz. Hatta serinin 1, 2, 3, 4 numaralı geçmiş koleksiyonlarına da kulak verebilirsiniz. Daha da güzeli; Spotify’da da artık değerlendirme bırakabiliyorsunuz, Apple’daki gibi, orada da vereceğiniz yıldızlarla podcastimin daha geniş kitlelere ulaşmasında destek olursanız çok mutlu olurum.

Support the show

Bu ünvanı hak ettiğine inandığım teknoloji ile iç içe bir kariyeri var Koray Çandır’ın. Son 12 yılını geçirdiği Intel’de son yıllarda küresel inovasyona öncülük etmekle ve Yapay Zeka gelir fırsatlarını üst düzeye çıkarmakla görevliydi.

Intel gibi dijital teknolojinin kalbinde yer alan bir şirketten bir profesyonele teknolojik yenilikleri takip etmeye çalışan ama işin teknik tarafından bihaber bir kişinin merak ettiği soruları sormaya çalıştım süremizin elverdiği kadarıyla. İşlemcilerin gelişiminden başladık, kuantum bilgisayarlara, oradan yapay zekadaki son gelişmelere, ajanlara ve DeepSeek’e uzandık.

Sohbetimizin ikinci bölümünde ise şu an henüz kuruluş aşamasındaki girişimi Longeva’dan bahsettik. Girişimin amacı bireylerin longevity yol haritalarını belirleyip, yaşamlarına kalite kattıkları bir yolda onlara destek olmak. Bunu kişiye özel yapabilmek danışanlarını tanımaktan geçiyor, bunun için de teknolojiden ve yapay zekadan faydalanıyorlar. Longevity’den beklenti ve bu hayatımıza yeni giren kavramın algısı değişiklik gösterebilir, Koray’ın ilgi duyduğu alan ve danışanlarına vaadi ise “sağlığı, enerjiyi ve gençliği korumaya yardımcı olacak bir dizi yaşam tarzı değişikliği” kazandırmak.

Siz de bu konularla ilgiliyseniz Koray’la 25 yılı aşkın tanışıklığımızın verdiği samimiyetle sürdürdüğümüz bu söyleşiye kulak vermenizi öneririm.

Koray Çandır'ın Linkedin sayfası
https://www.linkedin.com/in/koraycandir/ 

(02:11) İşlemcilerin hayatımızdaki rolü (10:35) yapay zekadaki gelişmeler (14:16) Prompt (istem) mühendisliği (16:34) yapay zeka ajanları (18:45) DeepSeek (25:42) Teknoloji evangelistliği ve Longevity konusu (27:15) Longeva’nın amacı (31:12) Teknolojiyi kişiyi tanımada kullanma (35:06) Koray Çandır'ın değer yaratma formülü

Support the show

Sally Rooney genç yaşta (şu an 34 yaşında) büyük bir başarı elde eden ve edebiyat dünyasında önemli bir yer edinen bir İrlandalı yazar. "Intermezzo" kendisinin dördüncü kitabı. Özellikle Z kuşağını iyi tanıdığı için onlara daha çok hitap ettiği söyleniyor değerlendirmelerde, anlatımında da karakterlerin düşünce yapılarında izlerine rastlayabiliyorsunuz.

Yazar bu kitabında bilinç akışı tekniği kullanmış. Kurgusal bir metinde anlatıcının ya da karakterin aklından geçenleri herhangi bir mantık ölçüsüne bağlı kalmadan, zihninde anlık yanıp sönen düşünceleri, sayıklama edasıyla kâğıda dökmesi olarak tanımlanıyor bu teknik. Karakterlerin iç dünyasına derinlemesine iniyor ve okuyucuyu merakta bırakıyor. Eğer bu ritme alışabilirseniz. Bu nedenle kitap kulübümüzde de bu sıra dışı anlatıma ısınmayanlar, kitabı bitirmekte zorlananlar olmuş.

Sohbetimizde, Peter ve Ivan kardeşlerin karmaşık ilişkilerini, toplumun bakış açılarını tartıştık. Türkiye’de geçseydi bu roman nasıl olurdu diye sormadan edemedik. İrlanda’lı bir yazardan okuduğumuz ikinci kitap oldu. Geçen yıl Audrey Magee’den Koloni adlı kitabı okumuştuk. İki kitaptaki soğuk havadan ve karakterlerin yaralarından benzerlik kuranlar da oldu aramızda.

Neticede bence alışılmışın dışında tarzıyla güzel bir numune oldu kulübümüzün kitaplığında.

Bu bölümde sözlerine yer verebildiğim arkadaşlarım sırasıyla;

(02:16) Aycan Acar Şahin, (04:28) Müge İrfanoğlu, (07:42) Hicran Şaşmaz, (10:36) Mürsel Çavuş, (17:13) Suat Soy, (19:44) Feyza Demir, (25:00) Uğur İyidoğan, (26:43) Mürsel Çavuş, (29:14) Hatice Ergüven Doydum, (30:50) Tülin Cevizci, (33:11) Aydan İrem Sungur, (33:48) Hicran Şaşmaz

Support the show

Son yıllarda yapılan kapsamlı çalışmalara rağmen beyin vücudumuzun hakkında en az şey bildiğimiz parçası olmaya devam ediyor. En büyük gelişme ise bu çalışamlarda sadece beyni değil tüm yaşamı anlamamıza kapı açan yeni bir matematiğin keşfedilmiş olması.

Türker Hoca, yaşamın aslında bir enformasyon sistemi olduğu fikrini ele alarak, beyin nasıl düşünce üretiyorsa yaşamın da aynı şekilde gerçeklik ürettiğini vurguluyor. Bu bakış açısı, modern bilimin temel taşlarını yeniden gözden geçirmemizi sağlıyor. Peki, yapay zeka gerçekten “yapay” mı? Kılıç’a göre, her enformasyon işleyen sistem er ya da geç zeka üretiyor. Bu durumda, insan zekası ile yapay zekanın gelecekte nasıl bir etkileşim içinde olacağını anlamak büyük önem taşıyor.

Eğitim sistemimiz ise başka bir önemli konu. Mevcut sistemin sahip olmaya dayalı bir yapı üzerine kurulu olduğunu, ancak çocukları geleceğe hazırlamak için sahip olmaya değil anlamlandırmaya dayalı bir modelin gerekliliğini vurguluyor. İhtiyacımız olan eğitim modelini şöyle tanımlıyor: Merakla başlayıp çalışkanlıkla zeki olmanın üzerine eklemlendiği, yaratıcılık ve iyilik haliyle devam eden, anlamlandırmayla sonuçlanan bir eğitim.

Hocanın canlı hayat, bilinç, yaşamın anlamı üzerine dile getirdiği düşünceler çok etkileyici. Üzerine düşünmek şart ve eminim podcastimin en uzun bölümünün bazı kısımlarını tekrar tekrar dinlemek isteyeceksiniz.

Bilim ve felsefenin kesiştiği, zihninizi açacak bu bölümü kaçırmayın!

Türker Hoca’nın geçtiğimiz Eylül ayında çıkan “Nasıl Daha İyi ve Güzel Bir Yaşam Kurarız? Beyinbilimin Yanıtı” adlı kitabını okumanızı hararetle tavsiye ediyorum.

(04:40) Beyin hakkında bilmemiz gerekenlerin ne kadarını biliyoruzdur? (09:53) Kadim bilgi ile bilim kavuştu mu? (Ufuk Çarşıbaşı’nın sorusu) (17:05) Çocuklarımızın eğitimine nasıl yön vermeliyiz? (Fatma Saniye Canbek’in sorusu) (29:17) Fizik-Kimya-Biyoloji, canlılığın kaynağı hangisi? (36:08) Yapay zeka beynimizle nasıl bir ilişki içinde olacak (Aycan Acar Şahin’in sorusu) (44:56) Bilinç nedir? (49:55) Yeni bir yaşam nasıl kurulacak? (Feyza Demir’in sorusu) (01:02:08) En yetkin öğretmen yaşamın kendisi (01:04:17) Türker Hoca’nın kardeşi Yasemin Şahin’in kitaptan alıntısı

Support the show

Bir akıl hastanesinde bir süre kaldıktan sonra, eski öğretmen Pat Solitano ailesinin yanına geri döner ve eski karısıyla uzlaşmaya çalışır. Pat, kendi sorunları olan gizemli bir kız olan Tiffany ile tanıştığında işler daha da zorlaşır.

Önce filmin adı ilgimi çekti, onu araştırdım. Every cloud has a silver lining, diye bir deyiş var. Bizdeki “her şerde bir hayır vardır” anlamına geliyor. Hani karanlık bir bulutun arkasından gelen güneşin ışığıyla kontur şeklinde bir parlaklık olur, sanki gümüşlenmiş gibi. Her olumsuz durumun bile bir olumlu yanı vardır anlamında. Playbook ise filmde de önemli bir yere sahip Amerikan futbolunda oyun stratejilerinin, planlarının yer aldığı kitaba gönderme yapıyor. Yani hayatta karşılaştığınız sizi çok olumsuz etkilediğini bildiğiniz durumlar için bir planınız olsun, onu nasıl kendiniz için bir avantaja döndüreceğinizi bilin deniyor, Pat’e psikiyatristinin tavsiyesi de bu.

Film ruhsal sağlık üzerinden bir çok konuya dokunuyor; ruh sağlığı sorunu yaşayan bireyin aile olan ilişkisi, bu ilişkinin iyileşme sürecine etkisini işliyor. Toplumsal dışlanmayı ve ayrımcılığı hem ruh sağlığı üzerinden hem de etnik köken üzerinden göz önüne getiriyor. Ama hepsinden önemlisi sevginin engelleri aşarak bize nasıl güç verdiğini, umut verdiğini hatırlatıyor. Filmde sanki kimse normal değil gibi de geliyor, hepimizin tuhaf düşünceleri ve davranışları olabiliyor, acaba bunlarla çok yüzleşmeden başkalarını yaftalamaya ne kadar meraklıyız’ı düşündürüyor.

Film 8 dalda Oscar’a aday gösterilmiş. Sadece Kadın Başrol oyuncu ödülünü almış ama biz de bütün oyunculukların çok iyi olduğu konusundaki görüşümüzü beyan ettik. İyi ki izlemişiz dedik.

Söyleşimizde kaçınılmaz olarak çok sayıda şahit olduğumuz vakalardan, hayatlardan anonim de olsa örnekler verildi, o kısımları dahil etmedim.

Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım

(02:47) Umut Alkaç, (05:22) Cem Çağatay Karaali, (07:41) Aydan İrem Sungur, (10:20) Mete Yurtsever (11:20) Feyza Demir, (16:33) Erkil Bağlan, (21:26) Feyza Demir.

Support the show

Deniz, 2008 yılında kurduğu Collective Minds'da koçluk ve deneyim yoluyla organizasyonel kolektif güç ve değer zinciri oluşturma üzerinde çalışıyor. Yine kariyer ve iş modeline etkili bir şekilde yön vermek isteyen bireylere, kendilerini keşfetmeleri, gelişme, dönüşüm yolculuklarında rehberlik etmeye çalışıyor.

Deniz kurumsal iş hayatını önce içeriden sonra dışarıdan yaptığı gözlemler sayesinde çok güzel analiz ediyor bence.

Sohbetimizde önce beyaz yakalıları masaya yatırdık. Deniz, beyaz yakalıların temelde gelir elde etmek, tatmin edici bir kariyere sahip olmak ve güç/itibar kazanmak gibi üç temel amaç güttüğünü, ancak bu amaçlara ulaşmada yaşadıkları zorlukların onları tükenmişliğe ve mutsuzluğa sürüklediğini anlattı. Burada şirketlerin de, iç iletişim kopukluğu, sürekli değişen gündemleri ve eksik kadroyla çalışma gibi uygulamalarıyla çalışanların iş yükünü artırıp bu duruma katkıda bulunduğuna inanıyor.

Deniz bu tabloda beyaz yakalının kurtuluşunun yolunun ise özgür yakalı olmaktan geçtiğini söylüyor. Deniz'e göre özgür yakalı olmak, sistemin dayattığı kalıplardan sıyrılıp kendi özgün değerlerini, yeteneklerini ve karakterini kullanarak iş hayatında değer yaratmak anlamına geliyor. Bu konuda da masterclass veya danışmanlık yollarıyla tavsiyelerini paylaşıyor.

Deniz, Barış Müstecaplıoğlu’nun yeni kurduğu Türkiye Yaratıcılık Hareketi'nin de yöneticilerinden. Türkiye'de yaratıcı düşüncenin gelişmesini ve yaygınlaşmasını amaçladıklarını ve bu konuda atacakları ilk adımları aktardı.

Beyaz yakalıların kaçırmaması gereken bir sohbet olduğuna inanıyorum.

Deniz Günaydın'ın LinkedIn profili:
https://www.linkedin.com/in/deniz-ince-günaydın

Deniz Günaydın’ın Masterclass’larına erişebileceğiniz Web sitesi:
https://hellodeniz.com/

Deniz Günaydın’ın Instagram hesabı:
https://www.instagram.com/hellodenizgunaydin/

Support the show

Farkında bile olmadığımız ne çok alışkanlık, ne çok kabulümüz var. Hayatımızı alışkanlıklarla rutinlerle sürdürüyoruz. Ama bir gün bunlar yeterli gelmiyor veya daha önce çalışan bir şey artık çalışmıyor, ya da siz değişiyorsunuz, bilinçleniyorsunuz.

Değerleriniz değişiyor, dünyayı algılama şekliniz değişiyor. Ama büyük bir kararlılık göstermezseniz ve harekete geçmezseniz davranışlarınız aynı kalıyor.

Son dönemde yaşamın çeşitli alanlarında yaptığım değişiklikleri paylaşarak, sizlere de ilham vermek istedim. Sona doğru kendinize sormanız için bazı sorularım ve küçük ipuçlarım var.

Umarım, size de kabullerinizi sorgulayıp, değerleriniz ve değişen ihtiyaçlarınıza uygun bir yaşam inşa etmenize küçük de olsa bir katkısı olur.

Support the show

Önce şu temel soruyu sormama izin verin: Daha çok bilginin bizi önünde sonunda doğruya ve iyiye götüreceğine mi inanıyorsunuz, yoksa daha fazla bilginin güç olduğuna, bunun da önünde sonunda balyoz gibi kullanılacağına mı inanıyorsunuz?

Kitabın arka kapağındaki 6 cümlelik tanıtım yazısı hem kitabın hem de medeniyet tarihimizin iyi bir özetini oluşturuyor: Hikayeler bizi birleştirdi. Kitaplar düşüncelerimizi ve mitolojilerimizi yaydı. İnternet bize sonsuz bilgiyi vaat etti. Algoritma sırlarımızı öğrendi. Sonra da bizi birbirimize düşman etti. Peki yapay zeka ne yapacak?

Öncelikle sürprizi bozma pahasına söyleyelim, kitapta bunun net bir yanıtı yok. Daha doğrusu senaryolar var. Teknolojinin deterministik olmadığını, yani bize bir kader dayatmadığını, sonucu seçimlerimizin belirleyeceğini söylüyor.

Harari’nin önceki kitaplarından, insanlığın büyük işbirliği ağları kurarak muazzam bir güç elde ettiği anlatısını biliyoruz. Ancak internet ve özellikle de sosyal medya sayesinde bu ağların bizi yanıltıcı bilgilere ve yanlış yönlendirmelere de açık hale getirdiğini, dolayısıyla da bunun yanlış bilgilere dayalı tehlikeli hareketlere de zemin hazırlayabileceğine dikkat çekiyor.  Kitapta bir çok yerde demokratik ve totaliter yönetimlerin karşılaştırması ve tanımlaması yapılırken Türkiye’nin yeri ve halleri de gözünüzde canlanıyor. Kitap, yapay zekânın yükselişiyle birlikte, bilgi ağlarının doğasında temel bir değişimin meydana geldiğini savunuyor. Harari, yapay zekanın sadece verimliliği artırmakla kalmayıp, insan özerkliğini tehdit eden ve insan olmanın anlamını yeniden tanımlayabilecek riskler barındıran bir güç olduğunu belirtiyor. Yapay zekanın veya algoritmanın bir çok gündelik konuda bizim yerimize karar aldığını kondurmasak da artık biliyoruz. Bu gidişle çok daha hayati konularda karar almayı bırakmamız işten bile değil, son kararın bir insanda olduğu (ya da öyle göründüğü) durumlar dahil.

Toplantıya katılan arkadaşlarda benzer ve farklılaşan izlenimler bırakmış kitap. Yeni bir şey söylemediğine dair hayal kırıklığı, bazılarımızı çok düşündürerek sayfalarca notlar aldırmış. Hemen herkesin hem fikir olduğu ise Harari’nin iyi bir hikaye anlatıcısı olduğu ve kitabın kolayca okunduğu, daha önce duymadığımız hikayelerle bezenmiş olduğu. Bence okunmaya değer bir kitap, çünkü medeniyetimiz için bir yol ayrımında olduğumuz noktada bir kroki niteliği taşıyor.

Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım:

(03:11) Alim Küçükpehlivan, (07:30) Murat Yaman, (10:33) Uğur İyidoğan, (14:11) Gökberk Bilgin, (17:43) Suat Soy, (19:55) Hatice Ergüven Doydum, (23:17) Yasemin Karakaya, (27:20) Halime Özben Hacı, (29:14) Aydan İrem Sungur, (31:54) Erkil Bağlan, (36:33) Dilek Geçit, (37:27) Bahadir Balibaşa ve (42:32) Yavuz Abut

Support the show

Film, şirketlerin çalışanlarını işten çıkarma görevini üstlenen Ryan Bingham'ın hikayesini anlatıyor. Sürekli seyahat halinde olan ve tek amacı bir milyon uçuş miline ulaşmak olan Ryan'ın hayatı, yeni bir iş arkadaşı ve tanıştığı bir kadınla değişmeye başlıyor.

Sohbetimizde yalnızlık ve hayatta anlam arayışı gibi filmin ana temaları üzerine odaklandık. Filmdeki karakterlerin yalnızlıklarıyla kurdukları ilişkiyi ve bu durumun onları nasıl etkilediğini konuştuk. Toplumsal beklentilerin ve baskıların insanları nasıl bir köksüzlük hissine sürükleyebileceğini tartıştık.

Rutinlere ve alışkanlıklara bağlanma konusuna da değindik. Bunların bazen nasıl bir yük haline gelebileceğini ve bağımlılığa yol açabileceğini konuştuk. Başkalarının beklentilerini karşılama baskısının mutluluğumuzu ve öz değerimizi nasıl etkilediği üzerine de fikirlerimizi paylaştık.

Filmdeki ana karakter olan Ryan'ın, sürekli seyahat etmesinin ve milyon mil biriktirme hedefinin aslında kendi hayatından ve işinin duygusal yükünden kaçışının bir metaforu olduğunu düşündük. Karakterin başkalarına özgürlük vaaz ederken kendi duygusal kopukluğuyla mücadele etmesi de dikkat çekici bir noktaydı. Size bırakmak istediğim soru ise şu; çoğumuzun “Milyon mil biriktirme” gibi hedefleri var, asıl istediğimizin bu olduğuna kendimizi inandırıyoruz, bunların peşinden koşup neleri kaçırıyoruz acaba?

Son olarak, filmdeki karakterler ve ilişkiler üzerine de konuştuk. Toplumsal cinsiyet rolleri ve hem erkeklerin hem de kadınların kişisel ve mesleki yaşamlarında karşılaştıkları zorluklara değindik.

Özetle, "Up in the Air" filmi üzerine her zamanki gibi keyifli ve kafa açan bir sohbet gerçekleştirdik.

(02:20) Feyza Demir, (05:40) Hicran Şaşmaz Çabuk, (07:50) Uğur İyidoğan, (10:26) Elif Burcu Yılmaz, (13:48) Suat Soy, (16:17) Pınar Cengiz, (18:32) Feyza Demir, (20:24) Elif Burcu Yılmaz

Support the show

Göktuğ bir veri mühendisi, Silikon Vadisi’nden yeni döndü, oradaki deneyimlerini konuşurken duyduklarımı sizlerle de paylaşmak istedim ve bu bölümü kaydettik.

Göktuğ, bu son seyahatinde yapay zeka alanındaki faaliyet yoğunluğuna bizzat şahit olmuş. Etkinliklerden ve genel atmosferden bahsederken, bu alandaki hızlı gelişimin etkileyiciliğini vurguladı. İki yıl önceki ziyaretinin sıcak konusu blockchain'den yapay zekaya yaşanan kayışın etkilerini ve geleceği tartıştık.

Yapay zeka ve verinin ayrılmaz bir ikili olduğunu, doğru verinin yapay zeka uygulamaları için kritik önemini konuştuk. Veri mühendisliğinin rolünü ve ETL gibi önemli kavramları ele aldık.

Yapay zeka agent'larının yükselişiyle iş dünyasında nelerin değişebileceğini, hangi mesleklerin etkilenebileceğini ve şirketlerin bu değişime nasıl adapte olabileceğini konuştuk. "En iyi yapay zekaya sahip olan kazanacak" öngörüsü, gelecekteki rekabetin boyutunu gözler önüne seriyor.

Göktuğ, Silikon Vadisi'ndeki dinamik ekosistemden, etkinliklerden, hackathon'lardan ve sponsorluklardan da bahsetti. Ben de kendisine Türkiye'nin buradan ne öğrenebileceğini sordum.

Son olarak, Göktuğ gençlere kariyerleri ve gelecekleriyle ilgili değerli tavsiyelerde bulundu. Trendlere körü körüne kapılmak yerine, kendi iç seslerini dinlemeleri, uzun vadeli planlar yapmaları ve risk almaktan korkmamaları gerektiğini vurguladı.

Yapay zeka, teknoloji trendleri, girişimcilik ve Silikon Vadisi ekosistemi hakkında merak ettikleriniz varsa, bu bölüm tam size göre.

 (02:14) Neden Silikon Vadisi’ne gitti (06:00) Nasıl planladı? (08:00) Amerika-Avrupa farkı (09:40) Silikon Vadisi’nde olmanın avantajları (11:57) Türkiye neler öğrenebilir (Hackaton örneği) (15:54) AI Agents (19:52) Veriyi temizleme ve kullanma (21:57) Yapay zekadaki son gelişmeler (27:20) Datrick’in gelecek planları (28:04) Göktuğ’un değer yaratma formülü 

Can Göktuğ Özdem’in Linkedin profili
https://www.linkedin.com/in/goktugozdem/

Support the show

Kendisi yaklaşık 20 yıl kadar finans alanında kurumsal hayatta çalıştıktan sonra 9 yıl kadar da girişimci ve genel müdür olarak kariyerini sürdürmüş. 2018’den bu yana ise girişimlere ve kurumlara, strateji ve finans alanında danışmalık, eğitim ve mentörlük desteği veriyor.

Yani gerek girişimciler gerek bireyler hakkında finansal okuryazarlığı konuşabileceğim bir konuk.

Orhan, finansal planlamada risk yönetiminin yanı sıra, başarılı bir girişimin temel taşlarından olan stratejik planlamanın da üzerinde durdu. Özellikle girişimciler için, vizyon sahibi olmanın ve aynı zamanda piyasa dinamiklerine uyum sağlamanın gerekliliğini vurguladı. Kendine güven ve cesaretin yanı sıra, objektif bir iş planı ve pazar analizinin önemi üzerine de değindi.

Sohbetimiz, hedefler belirleme, potansiyel zayıflıkları koruma ve bilgiye yatırım yapmanın iş dünyasında nasıl bir fark yaratabileceğine dair değerli içgörülerle doluydu. Ayrıca, Orhan'ın mentorluk üzerine düşünceleri ve Şubat ayında yayımlamayı planladığı yeni kitabı hakkında da bilgiler aldık.

Finansal okuryazarlık, yatırım ve strateji konularında kapsamlı bir bakış sunan bu bölüm, hem yeni başlayanlar için bir rehber hem de tecrübeli girişimciler için ilham kaynağı olacak. Bizimle bu değerli bilgileri paylaştığı için Orhan'a teşekkür ediyorum.

 (03:02) Girişimciler için finansal okuryazarlık (09:00) Girişimlerin başarı şansı (11:39) Girişimcilik için yetkinlikler (20:10) Niş’lerin önemi (21:38) Başarının tanımı (24:06) Kişisel finansınızı yönetmek (29:23) Bireyler için finansal okuryazarlık (31:38) Yenibirlider mentörlük (33:35) Orhan Ertürk için değer yaratmanın formülü 

Support the show

Murakami 1949 Kyoto doğumlu. Çocukluğundan itibaren Batı kültürünün etkisi altında bir yaşam sürüyor. Avrupalı yazar ve müzisyenleri takip ediyor, Rus edebiyatı ve müziği de dahil. Gençliğinde bir plak dükkanında çalışıyor, sonra eşiyle birlikte açtıkları “Peter Cat” adında bir kafe ve caz kulübü işletmeciliği yapıyor. 1986-1995 yılları arasında ise Amerika’da yaşıyor. Aynı zamanda bir koşu meraklısı, 1996’da Japonya’da 100kmlik ilk ultramaratonunu koşuyor.

Yani oldukça sıra dışı bir kişilik. Ülkesinde, Amerikan kültürünün etkisi altında kaldığı ve aşırı Batıcı olduğu eleştirilerine maruz kalıyor, fakat yine de Japonya’nın XX. yüzyıldaki en büyük yazarlarından biri olarak kabul ediliyor. İsmi son on yıldır Nobel’le de anılıyor ama kendisinin ifadelerinden de ödüllere mesafeli olduğunu öğreniyoruz.

Kitap yazarın erken dönem hikayelerinden bir seçki sunuyor. Hayal ile gerçeklik arasındaki sınırları bulanık üslubu ile Japon modern hayatından insan manzaralarını işliyor. Kendine has bir mizah anlayışı ve derinlikli bir anlatımı var. Ama açık söylemek gerekirse konuları işleyiş tarzı bazılarımız tarafından cinsiyetçi ve rahatsız edici bulunmuş. Cinsiyetçilik ve kadın düşmanlığı kendisine yöneltilen eleştirilerden. Murakami bunu reddediyor ve karakterlerini öykünün ihtiyaçlarına göre oluşturduğunu sosyal bir eleştiri amacı gütmediğini ifade ediyor röportajlarında.

Benim de okuduğum ilk Murakami eseri, özellikle romanlarını okumuş olanların, yazar ve eserleri hakkında daha olumlu bir izlenime sahip olduklarını anlıyorum konuşmalarımızdan. Murakami okumaya başlamak için çok uygun bir eser olmayabilir doğrusu.

Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım

(02:24) Feyza Demir, (05:48) Elif Burcu Yılmaz, (07:18) Elif Ceylan, (09:22) Uğur İyidoğan, (11:11) Aydan İrem Sungur, (13:30) Olcay Çat, (16:07) Ömer Tural, (19:46) Halime Özben Hacı, (22:00) Olcay Çat, (23:20) Hatice Engin, (24:44) Mürsel Çavuş, (28:33) Suat Soy, (29:54) Mustafa Pancarcı, (31:30) Feyza Demir, (32:23) Mürsel Çavuş, (33:10) Mete Yurtsever

Support the show

Bunun için Year Compass adlı çalışmadan faydalanıyoruz. Macar bir grup arkadaşın yılbaşı gecesi için hazırladıkları birkaç soru içeren kitapçık 2012'de viral oluyor. O zamandan beri 61 ülkeden 500’den fazla gönüllü ile uluslararası bir hareket haline geliyor. 52 dildeki bu ücretsiz form geçen yıl 2 milyon kez indirilmiş.

Arka arkaya sorularla, sağından solundan, kıyıdan köşeden yılınızın özetini önünüze döküyor ve analiz ettiriyor, ardından önümüzdeki yıl için kararlar aldırıyor.

Bu çalışmayı son üç senede bireysel olarak yapıp der ya topluluğu içinde grup halinde değerlendirmiştik, herkes uygun gördüğü kadarını paylaşmıştı tabii. Bu yıl da doldurduğumuz formlar üzerinden birlikte geçip, bazı bölümleri netleştirmek için birbirimizden bir anlamda destek, ilham almış olacağız. Bu kararları almak güzel ama yalnız olmadığınızı bilmek, hatta bunları paylaşmak size güç veriyor.

Ben kendi adıma yıl içerisinde etraflıca bir değerlendirme yapma imkanı bulamıyorum. Bu çalışmayı yapacağımı bildiğim için kayıt tutmaya biraz daha dikkat ediyorum sadece, katıldığım etkinlikler, tanıştığım insanlar hakkında mesela. Ama yıl sonunda bu muhasebeyi yapmak bana iyi geliyor. Bir bakışta hedeflerim doğrultusunda neyi fazla veya eksik yaptığımı görebiliyorum. Hedeflerimin de yıl içinde değiştiğini fark ediyorum ama bu farkındalık bile öğretici ve değerli. Çünkü bu hiç bitmeyecek bir yolculuk, ben de küçük adımlarla farklı patikalar deneyerek yolculuktan aldığım keyfi arttırmaya çalışıyorum.

Şimdi sizi üç yıl önce kaydettiğim year compass formunun anlatımıyla baş başa bırakacağım. Zira form hep aynı kalıyor.

Hatta siz de 2025’e güzel bir plan sahibi ve topluluk üyesi olarak başlamak isterseniz hemen Patreon hesabımdan der-ya’ya katılın, Year Compass değerlendirmesi toplantımız 5 Ocak Pazar akşamında.

Year Compas Kitapçığı'nı buradan indirebilirsiniz.

Support the show

2092’de insanlık ölümü yenmiştir ancak son ölümlü 118 yaşındaki Nemo ölüm döşeğindedir. Bir gazeteci ondan hayatını anlatmasını ister. Ama Nemo çelişkili açıklamalar yapar. Çok geçmeden anlarız ki 9 yaşında anne ve babasının ayrılmasıyla yaptığı seçimler onu farklı yaşamlara yöneltmiştir ama hangisinin gerçek olduğu izleyiciyi merakta bırakır.

Film hayattaki seçimlerimiz üzerine bir masal. Bunu zaten biliyoruz ancak yine de değiştiremeyeceğimiz şeyler hakkında kaygılanmaya veya hayıflanmaya devam ediyoruz.

İnsanların kendilerini ne kadar önemsediklerini görmek ise beni artık sinirlendirmekten çok eğlendiriyor diyebilirim. Medeniyet tarihinde çok az insan büyük değişimlere yön verebilmiş, o da doğru zaman, yer ve benzeri koşulların bir araya gelmesiyle. Bunlar dışında bir şeyleri kontrol edebileceğimiz yanılgısı beni ancak güldürüyor.

54 yaşındayım ve sanırım hayattan çıkardığım en önemli ders bu. Hayatta çevrene (ailene, şehrine, ülkene, dünyaya) fayda sağlamakta en iyi olduğunu hissettiğin konuda elinden gelenin en iyisini yap, bunu yaparken de keyif al ve keyif ver. Bunun dışındaki faaliyetler sana zaman kaybettiriyor. Etkinin çapını belli eden şey ise senin yeteneklerinin ne kadar benzersiz olduğu ve senin ne kadar gayret gösterdiğin. Nasıl fena bir özet olmadı galiba?

Yine sohbetimiz bu alanda izlediğimiz filmlere ve kendi yaşamlarımıza kaydı, o nedenle yine buluşmamızdan çok kısa bir kesiti sizinle paylaşıyorum. Görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım:

(02:12) Özgür Karabulut, (04:41) Hicran Şaşmaz Çabuk, (09:35) Seda Diril Boyraz, (12:32) Elif Burcu Yılmaz, (15:10) Mete Yurtsever, (16:11) Seda Diril Boyraz, (17:51) Hicran Şaşmaz Çabuk

Support the show

Curran mükemmellik arayışımızın içinde bulunduğumuz sınırsız büyümeye dayalı kapitalist sistemin bir tuzağı olduğunu söylüyor. Bunun giderek daha büyük bir sorun olduğunu ve bizi bunalıma ittiğini kendimizden ve çevremizden görüyoruz.

Mükemmeliyetçiliği başarılı olmanın ön şartı olarak alıyoruz ve bunu olumluyoruz. Başarılı örnekler bize öyle sunuluyor. Ronaldo çok çalışıyor, aşırı disiplinli. Steve Jobs kan kusturuyormuş çalışanlarına her detay için. O dergi kapağındaki CEO, meğer biz yatakta gözümüzü ovuştururken, sporunu, yogasını yapmış, kitabını okumuş, duşunu almış ve maillerini cevaplamış oluyormuş kahvesini yudumlarken. Yeterince başarılı olamadığımızı düşünüyorsak mükemmel olamamaktan kaynaklandığına yani bizim suçlu olduğumuza kanaat getiriyoruz. Survivorship bias’i (sağkalım yanılgısını) kaçırıyoruz. Gördüğümüz örnekler sadece en tepeye çıkanlar. Çok çalışmasına rağmen bu seviyeye gelemeyen onca insanı göz ardı ediyoruz.

Benim çok beğendiğim bir tespit de mükemmelliği üçe ayırması ve bu tanımlarla kendimin bir mükemmeliyetçi olmadığımın farkına vardırması. Birinci tip mükemmeliyetçilik insanın kendi içinden gelen, ikinci tip başkalarının beklentilerinden öyle olması gerektiğini düşündüren, üçüncüsü ise kendi kusurlarına kör olup başkalarının mükemmel olmalarını beklemekten ötürü bir mükemmeliyetçilik (yani kendine değil başkasına müslüman bir yaklaşım).

Benim derdim ise yüksek standartlara sahip olmak. Yani yaptığım bir şeyin mükemmel olmasını beklemiyorum ama beni tatmin edecek kadar iyi olmalı. Ne farkı var demeyin, ben bu podcasti yapabiliyorsam mükemmel olduğunu düşünmüyorum ama bence yeterince iyi. Mükemmellik takıntısı olanların ise sanırım pek azı bunu hayata geçirebiliyorlar.

Peki ne yapalım? Bence kitabı okuyun, hatta önce sohbetimizi dinleyin. O denli dertliyiz ki hepimiz bu bölümü bir saate ancak toparlayabildim.

(02:28) Yavuz Abut, (07:03) Halime Özben Hacı, (10:20) Elif Burcu Yılmaz, (13:51) Müge İrfanoğlu, (18:33) Uğur İyidoğan, (20:55) Alimurtaza Rutçi, (25:16) Öngün Şumnulu, (30:25) Mustafa Pancarcı, (33:02) Suat Soy, (36:41) Feyza Demir, (39:56) Belgin Elmas, (43:54) Alimurtaza Rutçi, (46:20) Aydan İrem Sungur ve (48:44) Yasemin Karakaya

Support the show

Will Hunting (yani Matt Damon) evlatlık olarak büyük travmalarla büyümüş bir dahi gençtir. MIT’de temizlik görevlisi olarak çalışırken, bir matematik profesörünün öğrencilere meydan okuyarak tahtaya yazdığı çözülmesi imkansız bir problemi ayaküstü çözmesi ile keşfedilir. Ama onun geçmişinden getirdiği çözemediği problemleri onu uyumsuz ve şiddet yanlısı biri yapmıştır. Matematik hocası bu yeteneği akademiye ve iş dünyasına kazandırmak için terapi seanslarına başvurur. Will’in kilidini açacak olan ise Sean Maguire yani Robin Williams olur.

Filmin iki Oscar’ı var ilki çok iyi iki arkadaş olan Matt Damon ve Ben Affleck’in yazdıkları senaryo için, ikincisi ise Robin Williams’ın yardımcı oyunculuğuna verilmiş. İkisinin de sonuna kadar hak edilmiş olduğunu düşünüyorum, filmin bir çok unutulmayan fragmanlarından biridir Boston’daki parkta Sean’ın Will’e verdiği hayat dersi.

"Sana sanatı sorsam bana okuduğun sanat kitaplarını satmaya çalışacaksın. Michelangelo hakkında çok şey bilebilirsin. Çalışmalarını, politik etkilerini, papayla ilişkilerini, cinsel tercihini… Ama Sistine Şapeli’nin kokusunu söyleyemezsin.”

Film içinde kendini bulmayı, arkadaşlığı, aşkı, ölüm acısını, başarıyı, başarısızlığı yani hayata dair bir çok olguyu barındırıyor ve düşündürüyor. Bu filmi izleyenlerin pek azı dahi ama bir dahinin hayatını anlatıyor diye filmdeki bu konularla bağ kuramıyor değiliz. Hayatta hepimizin seçimleri var, kendi kapasitemiz içinde başkalarının bizden beklentilerini gerçekleştirmeye veya içimizden gelen çözemediğimiz sinyalleri anlamlandırmaya çalışıyoruz. Bu kolay bir çaba değil, bir doğrusu da yok.

Ebeveynler bu duyguyu iki kez yaşıyor; ilki kendilerinde, ikincisi çocuklarında. Hatta bir anne ve baba kendilerinin bir uzantısı olarak gördükleri çocukları için bile aynı noktada buluşamayabiliyorlar. Asıl önemli olan çocuğun kararı ve seçimi olsa da. Bir filmi güzel yapan da bu sanırım sizi bir ikilemde bırakması ve üstünde düşündürmesi.

Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım

(02:42) Yelda Erdoğan, (04:35) Yasemin Karakaya Arslan, (06:54) Elif Burcu Yılmaz, (09:32) Seda Diril Boyraz, (11:20) Mete Yurtsever ve Sezgin İldeş, (12:16) Özden Duymaz, (12:59) Yasemin Karakaya Arslan, (14:17) Sezgin İldeş, (17:23) Yelda Erdoğan, (20:37) Yasemin Karakaya Arslan, (23:27) Sezgin İldeş

Support the show

Onu Linkedin’de her Pazar günü saat 10:00 yayınladığı ve takipçilerinin neredeyse saat kurup beklediği küçük hikayeler tadındaki bitmesini istemediğimiz yazılarından tanıyoruz. Özel hayatı hakkında da detaylar paylaşıyor mutlaka ama çok sık paylaşımlar yapmadığından, belki sesini de pek duymadığımızdan sanki gizemli bir havası da var. Onu podcastime davet ettikten sonra karar vermesi epey zaman aldı. Ama anladım ki gizemini korumak değil, kalıcı olan içeriklere karşı hassasiyetiymiş onu düşündüren.

Takipçileriyle yakın ilişkisine ve onlara verdiği değeri bilerek ret edemeyeceği bir teklif yaptım; soruları takipçilerin sorsunlar dedim. Öyle de yaptık; kolektif zekanın ürünü olarak sorular takipçilerden geldi ve onların seslerinden soruları Damla’ya ilettim, o da sorular vasıtasıyla bize iç dünyasına ve hayatına bir kapı açtı.

Damla ile son iki yıldır Linkedin dışında da bir araya geliyoruz. Bütün duyarlılığının ve asaletinin yanında muzip bir yanı da olduğunu söylemeliyim. Ama yaptığı bir işi çok ciddiye almasına engel değil tabii bu şakacı hali. Bu podcaste hazırlanırken bizzat deneyimledim.

Yazılarını nasıl yazdığını, onu besleyen ve motive eden şeyleri ve bugünkü Damla olmasını sağlayan yaşam izlerini, epey gülüp eğlendiğimiz söyleşimizde bulabilirsiniz.

Sorularıyla söyleşimize derinlik ve renk katan misafirlerimize teşekkürlerimle sevgilerimi sunuyorum.

 (02:23) Yazılarını nasıl yazıyor (08:31) Linkedin’i nasıl kullanıyor (12:48) Hayata ne anlatmak isterdi (18:29) Değerlerin formülü (20:57) Kitap yazma fikri (26:46) Yaşam birikimi kaynakları (30:17) Günlük rutini (33:22) Hukuktan iletişime kariyeri (39:21) Damla Ömür Tantekin’in değer yaratma formülü 

Support the show

Yazarlar son 25 yıldır yoksulluğu anlamaya kendilerini adamış MIT’de profesör evli bir çift ve 2019 yılında ekonomist Michael Kremer ile birlikte "küresel yoksulluğu hafifletmeye yönelik deneysel yaklaşımları" nedeniyle Nobel Ekonomi Ödülü'nü alıyorlar.

Kitabın girişinde de anlatıldığı gibi dünya kamuoyunda ekonomistlerin repütasyonu kötü, kimin en iyi derseniz en üstte hemşireler var. Ekonomistler ise en dipteki politikacılardan sadece bir seviye üstte. Bunun nedenini genelde ekonomistlerin tek bir ideolojiye bağlı kalmaları, tarafsız, dengeli bakamamaları olarak görüyorlar. Aslında bir nevi politikacılar gibi. Görüşlerini açıklıkla ve netlikle ifade edememeleri de bir diğer sebep. Zira ekonomi gibi karışık bir olguyu fizik kuralları gibi açıklama yanılgısına düşmemek gerekiyor. Banerjee ve Duflo da önce yoksulluğa karşı önyargıları ve yanlış kabullere karşı mücadele ediyorlar, çünkü yoksulluğun ortadan kaldırılmasının bir sihirli çözümü yok, ülkeden ülkeye de farklılıklar gösteriyor.

Biz kitap kulübü olarak açıkçası biraz zorlandık, zira biraz ders kitabı gibi yazılmış ve yer yer çok fazla detaya girilmiş. Yani gerçekten kitap bir mesai ayırmayı gerektiriyor. Ama kendi çıkarımlarımızı yaptık, konu biraz yapay zekaya da kaydı, iş gücünde daha fazla otomasyonun yol açacağı istihdam kaybı, dolayısıyla yoksulluk tehlikesi nedeniyle. Umarım sohbetimizi dinlediğinizde siz de bir fikir edineceksiniz, karşı karşıya olduğumuz yeni ekonomik düzen ve tartışılan konular hakkında.

 (02:10) Yavuz Abut, (09:29) Mete Yurtsever, (14:41) Ömer Tural 

Support the show

Life dergisinin “film negatiflerini saklamaktan” sorumlu “renksiz” bir hayat yaşayan Walter, monotonluktan kaçmak için romantik ve aksiyon dolu hayaller kurar. Derginin kapanacağını ve işini kaybedeceğini öğrendiğinde, romantizm ve aksiyon dolu gerçek bir yolculuğa çıkar.

Hayatımızı anlamla doldurmak için hayallerimizi hep erteliyoruz. Bazılarımız ne istediğinden emin değil veya hayal kurma becerisine sahip değil. Bazılarımız da bir maceraya atılmaktan deli gibi korkuyor. Artık hayalimiz yaşadığımız hayata ne kadar uzaksa o kadar büyük bir macera oluyor tabii. Bizi kendimize getiren genelde kontrolümüz dışında şeyler oluyor, (evlerden ırak olsun) bir sağlık problemi veya işimizi kaybetmek gibi. İkisi de ya zamanımızın olmadığını, ya da başka seçeneğimizin olmadığını bize hatırlatıyor.

O yüzden filmde “yaşamaya” karar veren bir Walter görüyoruz. Giderek kendisini buluyor, kendine güveni geliyor. Bugün bir kesim sosyal medya hesaplarını şekillendirmek, renklendirmek için yaşıyor sanki, filmi izlerken bunu da düşünüyorsunuz. Gerçi 11 yıl önce bunu ortaya koyması bugün için olduğundan daha ilginç, ama genel olarak filmin görüntüleri ve müzikleriyle keyifli bir zaman geçirmeyi vaat ettiğini söyleyebiliriz.

Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım: (02:00) Umay Yılmaz, (06:13) Mehpare Şayan Kileci, (09:52) Mete Yurtsever ve Umay Yılmaz, (12:10) Elif Burcu Yılmaz, (13:55) Umay Yılmaz, (15:24) Hicran Şaşmaz Çabuk, (17:03) Cenk Caner ve (24:03) Suat Soy

Support the show

2004 Ig Nobel Ödülü kazanan dikkatimizdeki şaşırtıcı boşlukları mizahi bir şekilde ortaya koyan araştırmalarını tartışarak başlıyoruz. Onların içgörüleri, önümüzde ne olduğunu fark etme yeteneğimizi genellikle abarttığımızı, önemli ayrıntıları neden kaçırdığımızı anlamaktan günlük hayatta karşılaştığımız gizli riskleri tanımaya kadar derin etkileri olan bir kavram olduğunu ortaya koyuyor.

Bu bize, bilişsel kör noktalarımız ve dolandırıcıların ve diğer aldatıcıların bu güvenlik açıklarından yararlanmak için basit psikolojik tetikleyicileri nasıl kullandıkları hakkında bilgi veriyor.

Ayrıca aldatmanın kültürel ve psikolojik yönlerine de dalıyoruz ve neden “Ocean’s 11” ,"The Sting", "Catch Me If You Can" gibi filmlerdeki zekice hile hikayelerine çekildiğimizi keşfediyoruz. Dan ve Chris, yaygın dolandırıcılık taktiklerini tanımanın, bunları gerçek hayatta tespit etme yeteneğimizi nasıl geliştirebileceğine değiniyor. Sadece eleştirel değil, temkinli düşünmenin kendimizi kendi zihinsel kısayollarımızın tuzaklarından korumak için güçlü bir araç olduğunu vurguluyorlar.

Bitirirken, onu nasıl koruyacağımızı öğrenerek değer yaratmanın bir formülüne değiniyoruz. Dan ve Chris, aldatıcı kalıpları tanıma ve maliyetli hatalardan kaçınmak için daha bilinçli kararlar alma konusunda Külyutmaz'dan değerli pratik tavsiyeler paylaşıyorlar.

The Invisible Gorilla Facebook Sayfası
https://www.facebook.com/TheInvisibleGorilla

Daniel Simons’ın Linkedin profili
https://www.linkedin.com/in/daniel-simons-54646325a/

Daniel Simons’un web sayfası
https://dansimons.com/

Christopher Chabris’nin Linkedin profili
https://www.linkedin.com/in/christopherchabris/

Christopher Chabris’nin X hesabı
https://x.com/cfchabris

Support the show

We start by discussing their 2004 Ig Nobel Prize-winning research, which humorously exposes the surprising gaps in our attention. Their insights reveal that we often overestimate our ability to notice what's right in front of us, a concept that has profound implications, from understanding why we miss key details to recognizing the hidden risks we face in daily life. This sets the stage for a broader conversation about our cognitive blind spots and how scammers and other deceivers use simple psychological triggers to exploit these vulnerabilities.

We also dive into the cultural and psychological aspects of deception, exploring why we’re drawn to stories of clever trickery in movies like "The Sting", "Catch Me If You Can" and "Ocean’s 11". Dan and Chris reflect on how recognizing common scam tactics can actually improve our ability to spot them in real life. They emphasize that cautious—and not just critical—thinking is a powerful tool for protecting ourselves from the pitfalls of our own mental shortcuts.

As we wrap up, we touch on a formula for creating value by learning how to protect it. Dan and Chris share practical advice on recognizing deceptive patterns and making more informed decisions to avoid costly mistakes. They leave us with valuable insights from Nobody’s Fool, showing how we can outsmart the tricks our own minds might play on us.

(02:18) The Ig Nobel Prize and the Invisible Gorilla Experiment (06:02) Cultural Perspectives on Deception: East vs. West (15:15) Strategies to Protect Ourselves from Scams and Deception (19:26) The Effectiveness of Political Ads: Do Banners and Flags Work? (24:27) Why Are Scam Emails So Badly Written? (28:12) Can We Use Psychological Triggers to Protect People from Deception? (33:53) Dan’s formula for creating value (35:04) Chris’ formula for creating value

The Invisible Gorilla Facebook Page

https://www.facebook.com/TheInvisibleGorilla

Daniel Simons’ Linkedin profile

https://www.linkedin.com/in/daniel-simons-54646325a/

Daniel Simons’ web page

https://dansimons.com/

Christopher Chabris’ Linkedin profile

https://www.linkedin.com/in/christopherchabris/

Christopher Chabris’ X account

https://x.com/cfchabris

Support the show

Mustafa Suleyman ilk anda kulağa geldiği gibi bir Türk değil, Suriyeli bir baba ve İngiliz anneden 1982 yılında Londra’da dünyaya geliyor. (Tatlıses’e nispet yaparcasına) Oxford Üniversitesi’ni bırakıp bir arkadaşıyla zamanın ilerisinde bir Yapay Zeka şirketi olan DeepMind’ı kuruyor. Dört yıl sonra 2014’te Google’a satıyorlar ve 10 yıl boyunca Google’ın yapay zeka birimini yönetiyor. Bu yıl Mart ayında ise yeni kurulan Microsoft AI’ın başına geçti. Yani yazar yapay zeka konusunda konuşacak en yetkili ve etkili ağızlardan biri.

Açıkçası kitabı okumadan önce yapay zeka konusunda biraz daha iyimser bir bakış açısına sahiptim, kitapla tedirginliğim arttı diyebilirim.

Bir yanda ömür uzatan, tamamen bireyselleşen sağlık hizmetleri, enerjinin bedava hatta sonsuz hale gelmesi diğer yanda neyin gerçek neyin sahte olduğunu kontrol edemeyeceğimiz bilgiye, güvene ve sosyal uyuma temel oluşturan enformasyon sisteminin çökmesi tehlikesi.

Tarihte hep olmaz denilen şeylerin kaçınılmaz hale geldiğine şahit oluyoruz. 20 yüzyılın başında doğan, köyde odun ateşinde ısınıp, at arabası ile yolculuk eden bir çocuğun, yaşamının sonunda atomun parçalanmasıyla ısınan bir evde oturup uçağa bindiğini düşündüğünüzde çocuklarımızın nasıl yaşayacağını tahmin etmemiz mümkün olmuyor.

Kitap yaklaşan dalganın dizginlenmesini zorlaştıran 4 faktörü açıklıyor:

Asimetri: Yapay zekanın gelişimi, insan kapasitelerinin çok ötesine geçerek, bir çeşit bilgi asimetrisi yaratıyor. Bu durum, yapay zekayı anlama ve kontrol etme yeteneğimizi sınırlayarak riskleri yönetmeyi zorlaştırıyor.

Hiper Evrilme: Yapay zeka sistemleri, kendi kendilerini geliştirme ve optimize etme yeteneğine sahip hale geliyor. Bu hiper evrilme süreci, sistemlerin davranışlarının tahmin edilemez hale gelmesine ve kontrolün kaybedilme riskini artırmasına neden oluyor.

Otonomi: Yapay zeka sistemlerinin karar verme yetenekleri arttıkça, insan müdahalesi olmadan kendi başlarına hareket etme eğilimi gösteriyorlar. Bu otonomi, sistemlerin istenmeyen sonuçlara yol açma olasılığını yükseltiyor. (tahmin edilemezlik: Otonominin doğası budur)

Her Yerde Kullanım: Yapay zeka, günlük hayatımızın her alanına entegre oluyor. Bu yaygın kullanım, potansiyel risklerin etki alanını genişleterek, daha büyük çaplı sorunlara yol açma ihtimalini artırıyor.

Suleyman, bu riskleri yönetmek için, yapay zeka geliştirme süreçlerinde etik ilkelerin benimsenmesi, düzenleyici çerçevelerin oluşturulması ve sürekli olarak yeni risklerin değerlendirilmesi gerektiğini söylüyor.

Biz de toplantıda Suleyman’ın açık sözlülüğü karşısında hem şaşırdık hem ürperdik. Hakkımızda hayırlısı olsun diye bağladık.

Bu bölümde söz verdiğim arkadaşlarım: (03:24) Yavuz Abut, (08:19) Halime Özben Hacı, (12:04) Aydan İrem Sungur, (15:02) Suat Soy, (20:01) Mustafa Pancarcı, (22:06) Bengü İlhan, (24:05) Sena Taşcı, (26:09) Mürsel Çavuş ve (27:36) Yavuz Abut.

Support the show

Film video oyunu tasarımcısı Henk Rogers’ın, 1984 yılında Tetris’in küresel haklarını güvence altına almaya çalışmasını anlatıyor. İşin sıradışı tarafı oyunu Sovyetler Birliği'nde bir programcının yapmış olması ve Rogers’ın Moskova’da entrikalarla dolu bir maceraya atılması.

Buluşmamızda oyunlar hakkında epey konuştuk. Ben Game &Watch’ımı hatırladım Donkey Kong, 1982’de elimizden düşürmezdik. Bugün çocuklarımıza söyleniyoruz ama aradaki ilerleme farkını düşününce onların bağımlılık seviyesine veya direnme zayıflığına şaşırmamak lazım.

Oyun çok önemli bir olgu insanın hayatının her anında. 37inci bölümde Yeşim Kunter ile Oyun Oynamanın Gücü’nü ve 144üncü bölümde Ulaş Karademir ile Oyun Girişimciliği’ni konuşmuştuk, hararetle tavsiye ediyorum dinlemenizi.

Tetris’in büyük başarısı basitliğinde, daha doğrusu mantığının basitliğinde. Oyun tek planda oynanıyor. Son birkaç yılda ise aynı tarzda yeni bir oyun yaklaşımıyla tanıştık. Günde bir oyun. NewYork Times’ın satın aldığı Wordle gibi, veya Linkedin’in bir süre önce sunduğu Queens gibi.

Bunların ortak özelliği olarak farklı beceri seviyesindeki oyuncuları kendisine çekebilmesini, bir sohbete yol açmasını ve günde bir oyun gibi makul bir dozda uzun dönemli değer sunmasını sayabiliriz. Açıkçası insan doğasına daha yatkın buluyorum bu oyunları, umarım endüstri de kullanıcılar da buna uyanır, hatta sosyal medya da böyle bir şeye evrilir, sonsuzluk havuzları denen uyuşturucudan elbirliği ile kurtuluruz.

Ben filmle 2001-2003 yıllarında Moskova’da yaşamış biri olarak da ayrı bir bağ kurdum, filmi o gözle de izledim, bölüm içindeki yorumlarımda bulabilirsiniz. Biraz kısa bir bölüm olacak zira çok fazla film dışına da çıktı sohbetimiz.

Bu bölümde sözlerine yer verdiğim arkadaşlarım 
(02:31) Meral Kuzu, (05:01) Mete Yurtsever, (08:38) Seda Diril Boyraz ve (11:25) Mürsel Çavuş.

Support the show

Kitabın alt başlığı “İçinde “eğitim” kelimesi en çok geçen kitap”. Mehpare, yetişkin eğitimine ilişkin içeriğin oluşturulmasından materyalin tasarımına, sunumundan ölçme değerlendirmesine kadar her aşamayı ayrıntılarıyla, metotlarıyla ve örnekleriyle anlatıyor.

Mehpare’nin eğitmenliği ne kadar severek yaptığını kendisi de kitabında anlatıyor ama kitabını anlatırken ve sorularımızı yanıtlarken bu her halinden okunuyor. Açıkçası ben kendimi eğitmen olarak tanımlamıyorum, bu gerçek eğitmenlere haksızlık olurdu. Eğitim işimin bir parçası olduğu için, uyguladığım metotların tamamlayıcısı olduğu için sürdürüyorum ve kendimi geliştirmeye çalışıyorum. Ama eğiticinin eğitiminin ne kadar önemli olduğunu bu kitabı okuduğum zaman iliklerime kadar hissettim.

Kitap gerçekten tablolar, grafikler ve şablonlarla kolay okunur ve uygulanabilir bir anlatıma sahip. Kare kodlarla erişilen 1-2 dakikalık videolar da bilgileri hap şeklinde veriyor.

Mehpare’ye bu kitabı eğitimle ilgilenen herkesin hizmetine sunduğu için teşekkür ediyorum.

Mehpare Şayan Kileci'nin Linkedin profili
https://www.linkedin.com/in/mehpare-%C5%9Fayan-kileci-6836623

Support the show

Çin Kültür Devrimi sırasında yaşanan trajik olaylar sonucu insanlıktan soğuyan bir astrofizikçi olan Ye Wenjie, dünya dışı bir uygarlık ile iletişime geçer. Trisolaris adlı uzak bir gezegenden gelen bir mesajla, dünya'yı işgal etmek isteyen Trisolarisliler için gizlice çalışmaya başlar. Bu sırada, dünyanın çeşitli yerlerindeki bilim insanlarının gizemli ölümleri ve dünya hükümetlerinin ortak bir tehditle karşı karşıya gelmesi, bir uzaylı istilasının yaklaşmakta olduğu gerçeğini ortaya çıkarır. Roman, insanlığın varoluşsal bir tehdit karşısında birleşip mücadele etmesini ve bilimsel keşiflerin insanlık tarihindeki yerini sorgular.

Açıkçası ben bilim kurgu tarafında çok fazla teknik bilgiyle okuyucuyu ikna etmeye çalışmasını anlamlı veya yararlı bulmadım. Özünde dünyayı biz mi yok edelim, bıraksınlar uzaylılar mı yok etsin gibi bir yere giden bu konu hakkında ben de Linkedin’de bir anket yapmıştım.

Uzaylılar gelse de bizi kötü yöneticilerden kurtarsa mı diyorsunuz, bizi bıraksın gezegeni kurtarsınlar mı diyorsunuz, yoksa gelsinler de ne olacaksa olsun mu diyorsunuz, aman gelmesinler biz böyle iyiyiz mi diyorsunuz. Hemen hepsi yakın oylar almıştı gezegeni kurtarmak biraz önde olsa da.

Ama neticede yanıt verenlerin 3/4’ü uzaylılar gelsinler görüşünde, bu da yeterince hareketli bir hayatımız yokmuş gibi biraz heyecan aramamızla mı alakalı, yoksa bizim de Ye Wenjie gibi insanlıktan ümidi kesmemizle mi alakalı bilmiyorum.

Bol miktarda spoiler içeriyor yine bu bölüm. Hatta bir arkadaşımız üç kitabı da okumuş, Netflix ve orijinal Çin dizisini de izlemiş, o nedenle onun yorumlarına da bölümün sonunda bulabilirsiniz.

Bu bölümde görüşlerine yer verdiğim arkadaşlarım 
(02:15) Aycan Acar Şahin, (04:28) Aydan İrem Sungur, (06:28) Halime Özben Hacı, (08:20) Aycan Acar Şahin, (09:38) Mete Yurtsever, (14:37) Dilek Geçit, (15:44) Mete Yurtsever, (16:40) Halime Özben Hacı

Support the show

70 yaşında emekli bir dul olan Ben (Robert De Niro tarafından canlandırılıyor), emekli hayattan sıkılır, bir çok şey dener ama bir gün bir stajyer ilanı görür. Bu ilan bir online moda perakendecisi tarafından verilmiştir. Şirketin kurucusu yorulmak bilmeyen, azimli ve talepkar bir işkolik olan Jules Ostin'dir (Anne Hathaway). Sosyal yardım programı kapsamında tecrübeli bir stajyer alma fikri hoşuna gitmiştir. Ben bu ilanı görüp başvurduğunda işe kabul edilir ve patronun stajyeri yapılır. Ancak Jules ona iş vermek niyetinde değildir, bunu sadece diğer çalışanlara örnek olmak için istemiştir. Ben ise ne kadar yararlı olabileceğini Jules’un beklentisini ve önyargılarını aşarak ispatlar.

Yıllara dayalı tecrübenin ne kadar değerli olduğunu ve bundan faydalanmamayı büyük bir kayıp olarak gördüğümü hep dile getiriyorum. Fransızların “gençler bilebilse, yaşlılar yapabilse” sözünü hep tekrarlıyorum. Evet 50 yaşının üstünde birinden bunu duymak çok şaşırtıcı olmayabilir.

Sohbetimizde toplum olarak eski’ye ve tarihi olana mesafeli tavrımızı da konuştuk.

Filme romantik komedi demek haksızlık olur çünkü yaşlılara, kadınlara dair iş hayatının kabullerini sorgulatan, özel yaşam-iş hayatı dengesi üzerine de çokça düşündüren eğlenceli bir film. Robert De Niro ve Anne Hathaway’i başarıyla canlandırdıkları karakterlerinde izlemek ayrı bir keyif.

Bu bölümde sözlerine yer verebildiğim arkadaşlar

(02:09) Meral Kuzu, (05:26) Mete Yurtsever, (06:35) Suat Soy, (08:25) Tülin Cevizci ve (12:09) Elif Burcu Yılmaz, (14:43) Mete Yurtsever

Support the show

Kitabın orijinal isminin alt başlığı: Sorunlar Ortaya Çıkmadan Önce Nasıl Çözülür? Nedenini anlamadığım şekilde “Bizi Aşağıya Çeken Psikolojik Güçler” olarak çevrilmiş. Şüphesiz, bu başlık kitapta anlatılan akıntıya karşı düşünmenin önündeki üç engele atıfta bulunuyor. Bunlar; problem körlüğü, sahiplenme eksikliği ve tünel açma davranışı. Ama neticede kitabın vurgulamak istediği mesaj ve rehberlik ettiği süreç bu olgularla savaşmanın ve alt etmenin yolları.

Kitabın en temel çıkarımı bence proaktif olmak değil, yani bir şey olmadan önlem almak değil. Çocukların boğulmasına karşı sahilde bir cankutaran olması iyi olabilir, can yelekleri daha iyi bir koruma sağlayabilir ama yüzme öğretmek daha da iyi bir önlemdir. “Akıntıya karşı” metaforu daha geniş kapsamlı düşünmeye teşvik etmesi açısından değerli ve önemli.

Problemleri yadsımamak, böyle gelmiş böyle gider dememek, problemin tarafı haline gelip sahiplenmek ve palyatif, yüzeysel ve geçici çözümlere yönelmeden, kahraman olmaya çalışmadan uzun vadedeki zararı önlemeyi bir yöntem olarak benimsemeliyiz. Kitap bize izlememizi önerdiği yolda 7 soruyla rehberlik ediyor.

Kitap kulübünde okuduğumuz en aksiyona dönük ve en kafa açıcı kitaplardan biri olabilir.

Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlar (02:10) Aycan Acar Şahin, (06:18) Öngün Şumnulu, (08:45) Yavuz Abut, (13:27) Bengü İlhan, (15:37) Müge İrfanoğlu, (19:45) Elif Burcu Yılmaz, (23:46) Cem Çağatay Karaali, (27:58) Aydan İrem Sungur ve (31:57) Suat Soy

Support the show

Film Nike için çalışan yetenek avcısı Sonny Vaccaro'nun o zamanlar bir çaylak olan ama sonrasında basketbol tarihinin en büyük sporcularından Michael Jordan ile zorlu anlaşmasının perde arkasında yaşananları anlatıyor.

Nike satış anlamında 1984’te çok kötü bir dönem geçiriyor, yönetim kurulu beklenen performansı gösteremeyen basketbol ayakkabıları bölümünü kapatmayı düşünüyor. Zira Nike bir koşu ayakkabısı olarak biliniyor, bu da markayı siyahiler arasında oldukça sevimsiz yapıyor. Şöyle bir espiri de var filmde, “Hiçbir amaç olmadan siyahiler durduk yere koşmazlar. Zaten polis seni durdurur bir şey çaldığını zannedip” Öte yandan Adidas ve Converse ise basketbolu domine ediyorlar. Michael Jordan da bir Adidas hayranı, Converse açık ara ikinci tercihi. Nike’ın kapısından bile geçmek istemiyor.

Film Nike Prensipleri adı verilen şirketin manifestosu niteliğindeki 10 maddelik metne atıflarda bulunarak hikayeyi işliyor. Bu metni 1977’de Pazarlama Direktörü Rob Strasser’in kaleme aldığı söyleniyor ama Nike’ın kurucusu ve CEO’su Phil Knight’a ithaf edenler de var. Film boyunca pazarlama ve iş yönetimi hakkında Hollywood prodüksiyonu bir vaka analizi izliyor gibisiniz. Hikaye iyi oyunculuklar ve derin diyaloglarla çok güzel işlenmiş.

İnsanı düşündüren konulardan biri de pazarlamanın gücü. Air Jordan serisi Nike’a her yıl 4 milyar dolar kadar katkı yapıyor. Ama insan asıl Michael Jordan’ın olağanüstü kariyerinde Nike’ın etkisini merak ediyor. Gerek motivasyon gerekse kendi markasını oluşturmada sağladığı imkanlar olarak.

Ben de çocukken bir Nike’cıydım. 80’lerde çocuk olanlar bunu anlar, bütün giyiminiz bir yana ayakkabınız bir yana, her bir ayakkabıyı alışınızın hikayesini hatırlarsınız. Her şeyin bu kadar kolay erişilebilir olması da hayatın büyüsünü fena bozdu diye düşünmeden edemiyor insan.

Bu bölümde sözlerine yer verdiğim arkadaşlarım  (02:38) Engin Öztornacı, (04:43) Hale Acun Aydın, (05:21) Engin Öztornacı, (07:12) Aydan İrem Sungur, (13:02) Mete Yurtsever, (13:46) Aydan İrem Sungur ve (16:45) Suat Soy 

Support the show

İçi renkli reklam görüntüleri, sıcaklık haritaları ve EEG eğrileri ile dolu bu kitapta Eda kararlarımızı nasıl duygularımızla aldığımızı, gerçekleştirdikleri araştırmalarla, kanıtlarıyla sunuyor. Bunu yaparken muzip kaleminden ve bir başka tutkusu olduğunu bildiğim müzikten faydalanıyor. Kitapta nasıl müzikten faydalandığı bu çağda yersiz bir soru ama merak edenler kitabı alıp bakabilirler.

Eda ile bir ortak yanımız ikimizin de Araştırmacılar Derneği üyesi olması ama biz birbirimizi daha çok arkadaş grubumuzdan tanıyoruz. Bana da “Sevgili Mete Bey, okuma ve anlama merakında sizinle buluşmak ne güzel şey…” diye imzalamış kitabını. Anlaşılmak da güzel bir şey.

Sohbetimizde araştırmalarını nasıl yürüttüklerini, katılımcıların anlık duygularının ve değer yargılarının teste etkisini nasıl yönettiklerini konuştuk. Üzerinde en çok spekülasyon yapılan konuyu da kendisine sorduk; nöropazarlama ile insan davranışlarının yönlendirilip, yönlendirilemeyeceğini de yapılan araştırmalarla bize anlattı.

Gecenin sürprizi ise ortak arkadaşımız Cenk Caner’in de toplantımıza katılmasıydı. Sürpriz olmayan ise hemen orada konuşulan bir konu hakkında heybesinde 1950’lerden bir anekdotu olmasıydı.

 (02:00) Nöropazarlamaya nasıl ilgi duydu (03:19) Kitabını yazmak (09:53) Nöropazarlama araştırmasını nasıl yapıyorlar (14:24) Reklam etkisinin ölçümü (Yavuz Abut’un sorusu) (19:24) Değerlerimizin ölçümlere etkisi (23:27) Bir reklam testi hikayesi (Mete Yurtsever) (25:45) Cenk Caner’den bir anekdot (27:45) Biscolata örneği (29:31) Araştırma katılımcıları nasıl seçiliyor (Meral Kuzu’nun sorusu) (31:55) Kararlarımızda duyguların etkisi (38:20) Nöropazarlama manipülasyon yapabilir mi? (Sevtap Kılınç Solmazer sorusu) (43:40) Eda Ocak’ın değer yaratma formülü 

Support the show

Kitap günümüzdeki hız ve bölünmüşlüğe karşı ustalaşmanın önemini bize hatırlatıyor. Her çağdaki ustaların özel insanlar olmadığını, aslında hepsinin ustalığın adımlarını izleyerek bu payeye ulaştıklarını söylüyor. Ustalaşmanın Greene’e göre 6 aşaması var.

İlki ve en önemlisi hangi konuda ustalaşacağınızı bulmak. Ya da onun ifadesiyle “hayat göreviniz”i bulmak. Çoğumuzun bildiği ve psikologların dile getirdiği gibi bunun izlerini çocukluğumuzda aramamızı salık veriyor. Bunu daha genç yaşlarda yapmak daha kolay, zamanla içinizdeki o ses ve hatıralarınız silikleşiyor ama ben 40’lı yaşların ortalarında bunu yaptım, hala da ara ara sağlamasını yapmaya çalışıyorum.

İkinci aşama çıraklık veya bir nevi 10bin saat konusu, ama bunu temellendirerek örneklerle açıklıyor. İhtiyacınız olan tabii sabır ve disiplin.

Üçüncü aşama size hız kazandıracak ve veriminizi arttıracak bir mentor bulma.

Dördüncü aşama sosyal zekanızı geliştirmek ve kullanmak. Zira işinizde ne kadar iyi olursanız olun başarı için insan ilişkilerinde ve kendi bakış açınızı yönetmekte de ustalaşmaya ihtiyacınız var.

Beşinci aşama edindiğiniz bilgileri ve tecrübeyi yaratıcılıkla özgün ve eşsiz hale getirmek.

Son aşamaya ise sürekli gelişimin bir akışa dönüştüğü, virtüözlük aşaması diyebiliriz, sanatta ve sporda söylendiği gibi. Her yolcu bu durağa varamıyor belki ama yolda kaldıkça yaklaştığını hissedebiliyor.

Kitapta her aşama için size ilham verebilecek bir çok yaklaşım önermiş. Hatta çıkabilecek engelleri nasıl bertaraf edebileceğinize de değinmiş.

Biz kulüp olarak kitabı beğendik, her yaştan okuyucuya tavsiye ediyoruz. Bence 30’lar en çok fayda göreceğiniz yaşlar.

 (02:34) Aycan Acar Şahin, (05:34) Mete Yurtsever ve Aycan Acar Şahin, (07:23) Alim Küçükpehlivan, (10:44) Bengü İlhan, (12:42) Selim Uysal, (15:08) Yavuz Abut, (20:46) Alim Küçükpehlivan ve Mete Yurtsever, (24:28) Fatih Yavuz, (28:17) Mustafa Pancarcı, (30:07) Öngün Şumnulu, (34:03) Aycan Acar Şahin, (36:21) Selim Uysal, (37:50) Fatih Yavuz ve (41:08) Alim Küçükpehlivan 

Support the show

Caleb, dünyanın en büyük arama motoru şirketinde çalışan bir yazılımcıdır. Bir gün şirket içi bir yarışmayı kazanır ve ödül olarak şirketin kurucusu ve CEO'su Nathan'ın helikopterle üzerinde iki saat uçulan kendine ait ormanın içindeki evine bir hafta misafir olacaktır. Ancak Caleb'in bilmediği tüm bunların dünyayı değiştirecek bir buluşu test etmek için Nathan tarafından yapılan bir planın parçası olduğudur.

Film bence yapay zeka konusunu güzel bir bilim kurgu, gerilim ve felsefe dengesinde işlemiş. Oyunculuklar çok iyi. Isaac Tanrı kompleksi olan bir teknoloji girişimcisini, Gleeson içe dönük ve zeki yazılımcıyı, Vikander ise cazibeli yapay zeka robotu Ava’yı çok iyi canlandırmışlar.

Açıkçası ben yapay zekanın bir bilince ulaşacağını hala anlayamıyorum. Hissetmeyi taklit edebilir, cinsel yönelimi taklit edebilir ama insana has “anlam arayışı”na nasıl haiz olur, benim aklım ermiyor. Film başta “bilinç” konusu olmak üzere bilginin kullanımını, kişisel gizliliği, yapay zekanın haklarını işliyor. Sonuç olarak yapay zekanın muhakemesinin ve bilişsel gücünün bizi geçeceğine inanıyorum ama bilinç kazanması bana zor geliyor, ama böyle bir şey olursa insanı birkaç on bin yıllık gezegenin efendisi konumundan edeceğine eminim.

Sohbetimiz bol miktarda spolier içeriyor, o yüzden dilerseniz önce filmi izleyin sonra bize kulak verin.

Bu bölümde öz alan arkadaşlarım

(02:24) Elif Burcu Yılmaz, (06:11) Fatih Yavuz, (09:30) Aydan İrem Sungur, (10:36) Meral Kuzu, (14:14) Mete Yurtsever, (17:33) Fatih Yavuz, (21:48) Meral Kuzu, (23:48) Burcu Alp ve (24:49) Mete Yurtsever

Support the show

Kendisinin önce Kişisel Bilgi Yönetimi hakkında videoları ile karşılaştım ardından “köyde doğal ev yapma” yazı serisini keşfettim. İnsanların bir konuyu, süreci böyle derinlemesine ve tüm şeffaflığıyla anlatması her zaman beni etkilemiştir. Yabancılarda buna daha çok rastlarız ama bizde daha enderdir.

İnsanımızda böyle bir tahammül yok diyor Yalçın, acele yaşıyoruz, hemen işin özetini, kısa cevabı istiyoruz. Oysa bir işin hakkını vermek için yavaşlamak lazım. Konunun detaylarından kendimizle bağlar yakalamamız lazım.

Düşünceleri dağınık ve hafızası zayıf bir kişi olarak, hep çok not aldığını ancak bu notlara daha sonra ulaşamadığından yakındı. Son beş yıldır ise farklı yöntemler ve araçlar deneyerek kendi düzenini oluşturmuş. Söyleşimizde bu yolculuktan ve araçları ne şekilde kullandığından konuştuk.

Bir bilgi işçisiyseniz, yaratıcı bir işle uğraşıyorsanız, öğrenciyseniz veya hayat boyu öğrencilerdenseniz daha verimli not tutmak için son yıllarda giderek gelişen araçlardan faydalanmanızı öneriyorum. Böylelikle bilgi selini daha iyi yönetip, yaratıcılığınızı beslemek ve stresinizi azaltmak mümkün olabilir.

Yalçın Arsan’ın KBY hakkında blogu
https://www.yalcinarsan.com/tag/kisisel-bilgi-yonetimi/

Yalçın Arsan’ın KBY videoları
https://youtu.be/y_BkF5spWoY?si=CkLSrXq-8-iovvpS

Twitter hesabı
https://x.com/yalcinarsan

Support the show

Kitabın alışılmışın dışında bir yapısı var, yapay zeka sayesinde 2041 yılında gerçekleşebilecek 10 kurgu hikayeden ve her hikayenin ardından da günümüzde yapılan bu alandaki çalışmaların analiz edildiği bölümlerden oluşuyor. Kurgu hikayeleri zamanında Google ve Baidu’da çalışmış olan yazar Chen Qiufan yazmış. Teknik analizleri de bilgisayar mühendisi, teknoloji yatırımcısı ve iş insanı Kai-Fu Lee kaleme almış.

Hikayeler sosyal ilişkiler, yapay zeka ile üretilen gerçek görünümlü videolar ve onun yaratacağı sorunlar, kişisel eğitim ve öğrenim, sağlık, oyun ve eğlence, otonom ulaşım, otonom silahlar, kariyer ve işgücü, mutluluk ve yine yapay zekanın yol açacağı düşünülen bolluk ve buna bağlı ekonomik düzen gibi oldukça kapsamlı ve farklı konular hakkında. Kitap ilk olarak 2021 sonunda yayınlanmış, geçen yıl Türkçe’ye kazandırılmış. Yapay zekada gelişmeler aylık hatta haftalık olarak değişim gösterebiliyor, ama kitabın sorduğu sorular bence halen geçerli. Hatta bana şöyle geliyor, gelişen sadece yapay zeka teknolojisi, biz sosyal, hukuki, politik olarak hemen hemen hiçbir telaş içinde gibi görünmüyoruz. Her büyük değişimde olduğu gibi sanırım burada da kayıplar yaşandığı zaman geriden gelip boşlukları doldurma yoluna gideceğiz. Kimse olacakları öngöremiyor, yaşayıp ona göre vaziyet alacağız.

Açıkçası ben uzun vadede iyimserim, daha iyi bir planlamayla israfın azalması, doğayı korumada, enerji ve sağlık alanında temel bilimlerin daha iyi anlaşılarak bazı icatların yapılmasının mümkün olduğunu düşünüyorum. Ama kısa vadede özellikle iklim değişiklikleri ile de çakışacak insanı boşa çıkaracak yeniliklerin bir nevi “mükemmel kasırga” oluşturabileceğini ve insanlığın yine büyük bir sınav geçireceğine inanıyorum. İlginç zamanlarda yaşıyoruz, daha ilginç zamanlar önümüzde.

Bu bölümde sözlerine yer verebildiğim arkadaşlarım

(02:30) Yavuz Abut, (06:04) Müge İrfanoğlu, (09:18) Mustafa Pancarcı, (11:27) Müge İrfanoğlu, (12:26) Ömer Tural, (16:10) Olcay Çat, (18:55) Mete Yurtsever, (19:46) Suat Soy, (23:33) Yavuz Abut, (28:35) Halime Özben Hacı, (30:40) Mete Yurtsever, (31:43) Müge İrfanoğlu, (32:18) Suat Soy, (33:20) Mete Yurtsever ve (34:43) Özden Karakaş

Support the show

Bu olayda en büyük zararı kaçınılmaz olarak marka gördü. İnsanlar markaya boykot çağrısında bulundular. Önde gelen perakende zincirleri markayı sitelerinden kaldırdı. Bazı insanlar bu tepkinin abartılı olduğunu, ortada yaratılmış bir değerin bir iletişim kazası yüzünden heba edilmemesi gerektiğine dair görüş bildirecek oldular. Ama eş zamanlı olarak CEO’nun önceki kabahatleri bir bir ortaya döküldü. O kadar rahatsız edici ve çok sayıda iddia var ki, detayına girmek istemiyorum, basit bir aramayla siz de erişebilirsiniz. Ama özetle çalışanlara kötü muameleden tutun, ürün kalitesine ve üretim şartlarına kadar uzanan birçok iddia.

Podcastin başlığına geliyorum. Kurum kültürü markanın toprağıdır. Bir kurumdan doğan marka o kültürün izlerini taşır, kibirli bir kültürden şefkatli ve sevecen bir marka çıkmaz. İnsanları bir süre kandırabilirsiniz ama sonsuza kadar değil. Doğrusu bu kurum kültüründe veya sahipliğinde ikna edici bir değişiklik olmadan bu markanın toparlayabileceğine inanmıyorum.

Bu olayın üstüne bu konuda yıllar önce yazdığım bir yazı aklıma geldi onu sesli olarak sizinle paylaşmak istedim. Bu yazının benim için şöyle bir değeri de var. Henüz kurumsal hayattayken Sevgili Murat Durak’ın pazarlama blogsfer’i Brand Talks’da yazmaya karar verdiğimde yayınlanan ilk yazımdı 7 Kasım 2016’da. Sanırım şu an beni takip eden büyük bir çoğunluk için yeni ama güncelliğini yitirmemiş bir metin.

Hemen ardından da bu konuyla bağlantılı olduğunu düşündüğüm başka bir yazımı seslendirdim. Pazarlamacıların çocukları olarak gördükleri markaları nasıl yetiştirebileceklerine dair fikirlerimi paylaştığım yine 6 yıl önce Brand Talks’ta yayınladığım “pazarlamacı bir babadan marka öğütleri” adlı yazım.

Support the show

Film yakın bir gelecekte, müşterileri için talep üzerine kişisel mektuplar yazan bir şirkette çalışan Theodore Twombly’nin hikayesini anlatıyor. Boşanmanın eşiğinde yalnız yaşayan Theodore gelişmiş bir yapay zeka işletim sistemi olan Samantha’yla onunla beklenmedik bir duygusal bağ kurar. Film bu ilişkinin evrimini ve sonuçlarını bize sunuyor.

Bu buluşma tam da Open AI ve Google’ın yeni yapay zeka duyurularının üzerine geldi. Samantha’nın adı bile Open AI CEO’su “çağımızın Oppenheimer’ı” diye adlandırılan Sam Altman’ın adına benzerliği tuhaftı doğrusu. Yapay zekanın duygularımıza seslenip seslemeyeceğini, kendisinin bir duyguya sahip olup olamayacağını konuştuk.

Tüm kişisel bilgilerimize öyle ya da böyle ulaşan daha doğrusu nerelere uzandığını kavrayamadan verdiğimiz izinlerin başımıza neler açabileceğini konuştuk. Şimdiden ne satın alacağımız, nereye tatile gideceğimiz, hangi filmi izleyeceğimiz hakkında bizi yönlendiren makinelerin bizi by pass ederek adımıza aksiyonlar alması durumunda ne hissedeceğimizi paylaştık.

Gelecekte yapay zekaya teslim olacağız gibi görünüyor da bunun iyi sonuçlarının ağır basmasını umuyoruz. İnsan olmanın ve kalmanın yeniden tanımlanacağı bir zamandayız. Tarih bu günlere ayrı bir başlık açacak. Ben iyimser olmak istiyorum ama 30 yıl arayla iki dünya savaşı çıkarma başarısı gösteren, üçüncüsünün ihtimalini de bertaraf edememiş bir ırk hakkında çok da saf olmamak gerektiğini düşünmüyor değilim.

Bu bölümde görüşlerine yer verebildiğim arkadaşlarım

(02:16) Banu Ersoy, (06:00) Özden Bekir Karakaş, (07:40) Suat Soy, (12:19) Aydan İrem Sungur, (16:40) Fatih Yavuz, (18:45) Belgin Elmas, (22:00) Meral Kuzu, (24:42) Aydan İrem Sungur ve (27:00) Olcay Çat

Support the show

Açılışta, IPSOS Türkiye CEO'su ve TÜAD'ın yeni başkanı Sidar Gedik konuşmasında Türkiye'deki sivil toplumun zayıf yapısına ve araştırma sektörünün kalkınma için önemine dikkat çekti.

Prof. Dr. Emre Alkin ise ekonomik sorunlara değinerek, verinin korunmasının ve doğru analiz yapabilmenin önemini vurguladı. Smiley curve yaklaşımını hatırlattı, hep söyleyegeldiğimiz üretimi değil öncesi ve sonrasındaki katma değerin önemine dikkat çekti.

Toplumsal ve kültürel konulara değinen Psikolog İdil Sevil, Türk kültürünün duygusal yapısı ve Batı kültürleriyle olan farklılıklar üzerine konuştu. İdil Hanım, Türkiye'de karşılıklı bağımlılık ve duygusal bağların baskın olduğunu, bu durumun toplumsal davranışlarımıza nasıl yansıdığını anlattı.

Yasemin Yıldırım ise P&G'nin tüketici araştırmalarının 100 yıllık tarihinden ve günümüzde yapay zeka ile nasıl işbirliği yaptıklarından bahsetti.

Sürdürülebilirlik konusuna değinen Aysun Şabanlı ve Yasemin Özen Gürelli, Ipsos'un çevresel ve sosyal sorunlara insanların ne kadar ilgili ve kaygılı olduklarına göre beş farklı segment belirlediğini anlattı. Bu yaklaşım, markalara hedef kitlelerine nasıl ulaşacakları konusunda önemli ipuçları veriyor.

Son olarak, Medina Turgul DDB Kreatif Direktörü Ahmet Terzioğlu yönetimindeki panelde, reklamcılık ve yapay zekanın rolü ele alındı. Yapay zekanın yaratıcı süreçlerde nasıl bir yardımcı olabileceği ve gelecekte bu teknolojinin sektöre etkileri tartışıldı.

Yapay Zekayı konuşmaya devam edeceğiz. Kitap Kulübü’müzde bu ay, "Yapay Zeka 2041: Geleceğimiz için 10 Vizyon" adlı kitabı okuyoruz, toplantımız 29 Mayıs Çarşamba akşamı.

Support the show

Güldem Hanım Boğaziçi Kimya Mühendisliği mezunu. 91 yılından bu yana Eczacıbaşı P&G, DanoneSa, Novartis gibi firmalarda çalışmış. Son yedi senedir ise Amgen Genel Müdürlüğünü üstleniyor.

2008 yılından bu yana her yıl Capital dergisinde Türkiye’nin en güçlü 50 Kadın’ı arasında yer alıyor. Bir çok sivil toplum kuruluşu ve şirkette Danışma Kurulu üyeliği halen devam ediyor.

Kitabında çocukluğundan itibaren gençlik yıllarından, ilk iş tecrübelerinden, kariyer gelişiminin kilometre taşlarından bahsederken okuyucuya kendini keşfetmesine dönük ipuçları veriyor.

Buluşmamız çok eğlenceli ve samimi oldu. Kitapta üzerinde büyük etkisi olduğunu anlattığı ablası Çiğdem Hanım’ın ve eşi Zafer Bey’in katılması çok güzel bir renk ve değer kattı. Zafer Bey de yakın zamanda kitap kulübümüze katılmıştı ancak onunla tanışıklığımız 30 yıla yaklaşıyor. O L’Oreal Türkiye’nin pazarlamasının başındayken ben Nielsen araştırma şirketinde müşteri temsilcisiydim. Gururla hatırladığım bir iş teklifi almıştım kendisinden. Zira çok donanımlı ve etkileyici bulduğum bir yöneticiydi. O teklifi kabul etmedim ama sonra uzun yıllar aynı grupta çalıştık. Son üç yıldır ise onca yıllık kurumsal hayat tecrübesi ve Boğaziçi’nde işletme alanında yaptığı doktora sonrası yönetici ve kariyer koçu olarak kariyerini sürdürüyor.

Söyleşimizde Güldem Hanım sorularımıza karşılık kariyer alanında birçok noktaya değindi. Kariyer değiştirme sıklığınız ne ve nasıl olmalı, başarı algınızı nasıl yönetmelisiniz gibi çok kritik konuların yanı sıra kendinize liderlik etmek, cesaret göstermek ve hikayenizi nasıl bulabileceğimize ilişkin çok değerli fikirler duyabilirsiniz. Bu arada kitabı okumanızı da tavsiye ediyorum.

(02:15) Kırılganlık ve cesaret (04:34) Cesaret ve sınırlarını korumak (08:33) Zamanım yok diyenlere (09:22) Tutkunu korumak (10:53) Ekibini güncel tutmak (12:38) Ne sıklıkla ve nasıl kariyer değiştirmeli (17:29) Başarı algınızı nasıl yönetmelisiniz (21:47) Bir mühendisin duygusal zekasını geliştirmesi (25:39) Bir mühendisin tavsiyesi (Zafer Berkman) (27:35) Yaşam boyu öğrenme (28:01) Toplumsal cinsiyet eşitliği için ne yapmalı (30:35) “Hikayeyi anlarsan mümkün”den neyi kast etti (32:18) Güldem Berkman için değer yaratmanın formülü (33:00) Hikayemizi nasıl anlayacağız (Çiğdem Hanım’ın sorusu) 35:54 Zafer Bey için “hikayeyi anlamak”

Support the show

Kitap, bir İngiliz ressam ve bir Fransız dilbilimcinin isimsiz bir adaya gelmelerini ve onların kişisel arayışlarını anlatıyor. Aposto’nun incelemesinde “Koloni, politik ve sosyal yönleri zengin, zekice yazılmış ve okuyuculara düşündürücü bir deneyim sunan, akıcı bir kurgu bütününe sahip” diyor.

Yazarın kaleminden adadaki hayatı izlerken paralelinde Kuzey İrlanda’da gerçekleşen terör eylemlerinin birer paragraf haberlerini okuyorsunuz. Bunlar 1969-1998 yılları arasında 30 yıl süren, Kuzey İrlanda ve çeşitli zamanlarda İrlanda Cumhuriyeti, İngiltere ve Ana kara Avrupa’ya yayılan etnik milliyetçi çatışmalar.

Kitap Kuzey İrlanda sorununu işliyor gibi görünse de hemen dünyanın her yerinde yaşanan etnik sorunlar, sömürgecilik, göç gibi konular zihninizde canlanıyor. Dilin kültür üzerindeki etkisini sorguluyorsunuz. Bu coğrafyada çoğumuz bir yerlerden geldik, batıdan veya doğudan ama çoğumuzun ailesinde başka bir dil var, büyük annelerinde veya büyük büyük annelerinde. O durumda empati yapmak biraz daha kolaylaşıyor.

Kitapta bir de adada kalmak adadan ayrılmak konusu işleniyor. Bunu bir metafor gibi de düşünebiliriz, her türlü kalış-terk ediş için. Sevgili Yasemin Kaya’nın toplantımız sonrasında paylaştığı Dalai Lama’nın sözlerini alıntılamak istiyorum bu noktada “Sevdiklerinize uçmaları için kanatlar, geri dönebilmeleri için kökler verin; ve de yanınızda kalmaları için nedenler.”

Bu bölümde sözlerine yer verebildiğim arkadaşlarım sırayla

(02:13) Mürsel Çavuş, (07:35) Aycan Acar Şahin, (09:48) Ersin Polat, (13:55) Halime Özben Hacı, (16:50) Müge İrfanoğlu, (20:12) Yasemin Kaya, (24:05) Meral Kuzu, (27:38) Aslınur Gürocak, (30:10) Ayşenur Sarıkaya ve (34:11) Dilek Geçit

Support the show

Orta okul müzik öğretmeni Joe Gardner, bir jazz piyanisti olmanın hayalini kuruyor. Tam bunu başardığı gün neşe içinde New York sokaklarında yürürken, açık bir rögar kapağından içeri düşüyor. Ancak burası, yaşam ve ölüm arasında farklı bir dünyaya açılıyor.

Film Pixar’ın yaptığı diğer animasyonlar gibi sanki çocuklardan çok büyükler için yapılmış, hatta yönetmen bunu söyleşilerinde ifade ediyor, filmi özellikle 40’lı yaşların başındaki kişilere ithaf ediyorlar. Çünkü daha çok onlar hayatlarının bu evresinde yaşamlarını sorguluyorlar. Hayat ve Yaşam kelimelerinin anlamı üzerinde düşünmemiştim, Damla Ömür Tantekin’in bu Pazarki paylaşımında aydınlandım. "Hayat" dediğimiz bir süreyi, "yaşam" dediğimiz ise o süreyi nasıl kullandığımızı ifade ediyormuş.

Film hayatın anlamı üzerinde düşündürüyor. Hayatın bir anlamı var mı, varsa ne? Anlamını bulan kişiler nasıl yaşıyor, bulamayanlar nasıl yaşıyorlar?

Biz de film üzerine sohbetimizde her zaman olduğu gibi çok ilginç konuları öne çıkardık. Hata yapmaktan korkmanın, mükemmeliyetçiliğin bizi sıkıştırdığı noktaları, çokça ihmal ettiğimiz anı yaşamanın önemini, öz şefkat eksikliğimizi ve daha nicelerini. Tabii önce filmi izlemenizi öneriyorum, spoiler’lardan kaçınmak ve aynı frekansta buluşmak için.

Bu toplantıda söz alıp görüşlerine yer verebildiğim üyelerimiz sırasıyla (02:08) Elif Burcu Yılmaz, (05:24) Meral Kuzu, (07:15) Nebiye Yılmaz, (09:45) Yasemin Parlak Demir, (12:32) Pınar Musaoğlu, (14:25) Fatih Yavuz, (17:03) Elif Burcu Yılmaz, (19:37) Yasemin Parlak Demir, (24:23) Mete Yurtsever, (25:53) Belgin Elmas-Yasemin Parlak Demir, (29:24) Nebiye Yılmaz ve (30:47) Özden Karakaş

Support the show

25 yılı aşkın çalışma hayatını GE, Ford, Bosch, Stelantis, Arçelik, Tofaş gibi Fortune 100 ve 500 şirketlerinde "uygulamalı" Ar-Ge, inovasyon, teknoloji ve dijitalleşme rolleri, strateji ve iş geliştirme görevleri üstlenen, son yıllarda ise ikiz dönüşüm konusuna eğilen Kadir Ceran’la samimi bir sohbet gerçekleştirdik. Kadir ile pandemi döneminde tanışmıştık ve o günlerden beri kendisini podcastimde ağırlamak istiyordum, kısmet bugüneymiş.

Kadir günümüzde giderek daha fazla ağırlık kazanan teknoloji ve dijitalleşme alanında birçok proje yönetmiş, kendi patentli tasarımları olan bir uzman ama aynı zamanda akademide ders veren, şirketlere yol gösteren ve sektörü temsil eden organizasyonlarda yöneticilik yapmış biri. O nedenle bu konularda epey anlatacağı var. Doğrusu bunca deneyime rağmen kendisinin gösterdiği alçak gönüllüğü başkalarında görememekten de biraz şaşkın. Ben de onu yakalamışken konuyla ilgilenen kesimlerde var olduğuna inandığım kafa karıştıran soruları sormaya çalıştım. Ar-ge ve inovasyon arasındaki ilişkiden, patentlerin kullanımından, ar-ge merkezlerinden ve açık inovasyonun uygulamasından, kurumlarda inovasyonun nasıl hayata geçirilebileceğinden bahsettik.

Bu konularla ilgileniyorsanız samimiyetimizin verdiği rahatlıkla yaptığımız bu sohbeti dinlemekten keyif alacağınıza inanıyorum.

Kadir Ceran’ın Linkedin profili
https://www.linkedin.com/in/kadirceran/

Support the show

Bu özel bir deneyim oldu zira biz bu kitapla Türkiye’de okuyucularıyla buluştuğu andan itibaren beraberiz diyebilirim. Lansman toplantısının organizasyonundan Sevgili Editör Mürsel Çavuş sayesinde haberdar oldum. 4 Ocak günü Minoa Pera’da yapılan lansman toplantısına 5 üyemiz ile birlikte Boyner Yayınları tarafından davet edildik. Hatta öncesinde yazar Alex Banayan ve Kaan Sekban ile kahvaltı eşliğinde güzel bir sohbet etme imkanımız oldu. Sonra ikilinin söyleşisini dinledik. Youtube’da yayınlanan bu söyleşinin linkini bölüm notlarında bulabilirsiniz.

Çarşamba akşamki buluşmamıza Alex’i de davet etmiştik ama bir programıyla çakıştığı için katılamadı, fakat bir video çekip göndermiş onu da hemen girişte paylaşıyorum.

Kitap klasik bir kişisel gelişim kitabı değil, bir otobiyografi gibi ama iş ve sanat alanında başarılı kişilerle yapılan söyleşilerle bir pratik rehber niteliğine bürünüyor. Biz kulüp olarak beğendik, bakış açımızı genişlettiğine inanıyoruz. Hızlı ve rahat okunan bir kitap, sizi madde madde tavsiyelere boğmuyor ama gelişim alanlarınız hakkında düşündürüyor.

Bir sürpriz de Boyner Yayınları Direktörü Zeynep Erkurt Çelik’in de söyleşimize katılması oldu. Toplantının sonunda çok güzel yorumlar yaptı. Böylelikle lansmanından başlayarak yazarı ve yayıncısı ile sohbetiyle eşsiz bir deneyim yaşamış olduk.

Bu bölümde görüşlerini paylaşan arkadaşlar

(02:13) Alex Banayan, (03:00) Aycan Acar Şahin, (06:15) Ersin Polat, (10:34) Aslı Nur, (12:14) Elif Burcu Yılmaz, (15:38) Ayşenur Sarıkaya Masat, (20:27) Aydan İrem Sungur, (25:28) Suat Soy, (28:29) Yavuz Abut, (35:22) Ersin Polat, (38:13) Aycan Acar Şahin, (40:15) Aslı Nur, (42:50) Aydan İrem Sungur, (46:14) Suat Soy ve (47:32) Zeynep Erkurt Çelik

Kaan Sekban ve Alex Banayan ile Üçüncü Kapı Felsefesi Söyleşisi (Youtube linki)
https://www.youtube.com/watch?v=XryRUAINp5c&ab_channel=BoynerGrup

Support the show

2013 yılında gösterime giren Martin Scorsese’in yönetmenliğini yaptığı başrolünde Leonardo Di Caprio, Jonah Hill ve Margot Robbie (Barbie filminden tanıyacağınız) yer alıyorlar. Film Jordan Belfort'un gerçek hikayesine dayanıyor, rezilcesine çılgın bir hayat yaşayan zengin bir borsacıya yükselişinden suç, yolsuzluk ve FBI tarafından tutuklanmasına uzanan hikayesi.

Filmin meşhur sahnelerinden birinde Di Caprio’ya öğle yemeğinde Matthew McConaughey Wall Street’ten ve brokerların nasıl para kazandığından bahsediyor. Bu yaptığımız “Fugazi” diyor İtalyancadan Amerikan İngilizcesine geçmiş bir tabir, gerçekte var olmayan, bir hile anlamında. “Biz bir şey üretmiyoruz, müşteriye de para kazandırmıyoruz, yani kağıt üstünde kazanıyor ama eline bir şey geçmiyor, çünkü kazandığı paralarla sürekli yeni hisseler aldırıyoruz ama kendimiz komisyonlardan nakit para kazanıyoruz” diyor.

Bu hile ve dolandırıcılık konusundan biz de ponzi şemalarını insanların nasıl olup da kandıklarını konuştuk filmden ziyade. Sürü psikolojisinden, insanların nasıl manipüle edildiklerinden konuştuk. Bir de nasıl olup da ülkedeki bunca dolandırıcılığa rağmen bunun gündemi sarsmadığını, kimsenin pek de üstünde durmadığını, hatta neden filmlere konu olmadığını da sorguladık.

En sonda ise toplumdaki görüş ayrılıklarını nasıl karşılamamız gerektiğini tartıştık. Özden Bekir Karakaş üstad hem felsefe hem sosyoloji perspektifinden bu sohbeti yönlendirdi, biz de Seda Diril Boyraz ve Fatih Yavuz’la küçük katkılarda bulunduk.

 (02:14) Dolandırıcılığın psikolojisi (08:19) Sürüden ayrılan kara koyun (13:48) Bizde dolandırıcılık ve topluma yansımaları (17:51) Saygı duyma ve hoşgörü meselesi 

Support the show

Chris Voss uluslararası rehine davalarında çalışan eski bir FBI müzakerecisi. Kariyerindeki tecrübelerine dayanarak hayatınızın her alanında kullanabileceğiniz müzakere tekniklerini sunuyor.

Kitap kulübünde beni en mutlu eden şeylerin başında üyelerin görüşlerini sakınmadan dile getirebildikleri bir güven ortamı bulmaları geliyor. Bu defa da kitabı beğenenler ve beğenmeyenler vardı. Hatta bir arkadaşımız beğenenlerin erkek, beğenmeyenlerin kadın arkadaşlarımız olduğu tespitini yaptı. Hatta kadınların iyi iletişimci oldukları için kitaba çok tezahürat yapmadıkları ama erkeklerin kitaptaki tavsiyeleri çok yararlı buldukları gibi espriler de yapıldı. Şaka bir yana kadın veya erkek beğenmeyenlerdeki rahatsızlığın iki nedeni olduğunu düşünüyorum. İlki kitaptaki teknikleri manipülatif bulmaları. Yani bir rehine arabuluculuğunda güvenlik güçlerinin korsanlarla görüşmesinde bu taktikler doğal karşılanır ama iş yerinde veya evde samimiyetsiz hatta etik dışı bulunabilir. Bir diğer konu da kültürel farklılıklar. Kitaptaki örneklerin bizim toplumumuza veya kültürümüze çok uygun olmadığı gibi görüşler de dile getirildi ki hak vermemek elde değil. Yine de kitapta farklı bakış açıları ve uygulanabilir tavsiyeler de bulduk. Her yönüyle pratik olmaya dönük bir kitap, bazı bilimsel araştırmalara atıfta bulunulsa da tamamen gerçek hayattan hikayeler ışığında uygulamaya dönük tavsiyeler var. İkna konularındaki kitaplarla ilgiliyseniz, okuma listesinde olmaya aday bir kitap bu.

 (02:29) Meltem Okyar Perdeci, (04:49) Aycan Acar Şahin, (07:14) Meltem Okyar Perdeci, (08:37) Fatih Yavuz, (10:34) Elif Ceylan, (13:43) Fatih Yavuz, (15:44) Ayşenur Sarıkaya Masat, (20:32) Hatice Ergüven Doydum, (22:18) Yavuz Abut, (26:57) Aydan İrem Sungur, (30:23) Suat Soy, (34:32) Yavuz Abut, (42:52) Aydan İrem Sungur, (44:58) Aycan Acar Şahin 

Support the show

Aylin Hocamla BÜYEM’deki görevi sayesinde tanışıyoruz. Yakın dönemde üçüncü dönemi tamamlanan Sağlığa Yön Verecek Kadın Liderler programında ve başka birçok projede birlikte çalışma imkanımız oldu. Kendisinin toplumsal cinsiyet eşitliği alanındaki gazetecilik döneminden hatta çocukluğundan bu yana biriktirdiği deneyim ve bilgileri çerçevesinde kapsamlı bir söyleşi gerçekleştirdik.

Konuşmamız, kurucusu olduğu Awen For Us inisiyatifinin doğuş hikayesiyle devam etti. Awen Keltçe’de uyanış anlamına geliyor. Sembolü de kadın ve erkek enerjisi arasındaki dengeyi temsil ediyor. Awen For Us da toplumsal cinsiyet eşitliği için uyanış ve hayatın her alanında, evde, dilde ve işte denge için yola çıkmış.

Kadının hayatın her alanında eşit yer bulması tüm dünya için de bir mesele. O nedenle objektif bir değerlendirme için her yıl Dünya Ekonomik Forumu tarafından yayınlanan Global Eşitsizlik Endeksi'ne bakabiliyoruz. Ancak orada da maalesef Türkiye'nin durumu içler acısı. Ülkemizin bu alanda karşılaştığı zorlukları ve gelişim alanlarını tartıştık.

Eşitlik konusu sadece bir “adil olma” meselesi veya talebi değil; toplumun veya bir organizasyonun gücünü bölmekten, tam kapasitesini kullanamamaktan bahsediyoruz. Zaten bu dengesizlik ne kadar belirginse o toplumun veya organizasyonun başarı ve refahına olumsuz yönde yansıyor, bunu endeksten veya iş hayatı üzerindeki akademik çalışmalardan görmek de çok kolay.

Kadına yönelik şiddeti konuşuyoruz ama önemli bir farkındalık da bu şiddetin farklı biçimleri. Aylin Hoca, özellikle iş yerlerinde ve sosyal ortamlarda (mansplaining, manderstanding, hepeating, manterrupting, bropropriating gibi) kadınlara karşı sergilenen belirli davranış kalıplarının üstünden geçti. Evde, dilde ve iş yerinde eşitliğe odaklanmanın önemini vurgulayarak, bu alanlarda gerçekleştirilmesi gereken değişimleri ele aldı.

Yakın zamanda yaşadığımız Merkez Başkanı değişikliği hakkında görüşlerini sordum, o da cam uçurum kavramından bahsetti ki, aşağıda bu konuda referans verdiği bir makalenin linkini bulabilirsiniz.

Son olarak, görünmez emeğin ve toplumsal cinsiyetle ilgili yaygın yargıların üzerine giderek, bu konularda farkındalık yaratmanın ve değişim sağlamanın yollarını tartıştık.

Bu konuya ilgi duyan herkes, ama özellikle de hemcinslerim ve şirketler için değerli içgörüler ve çözüm önerileri sunan bu söyleşiyi dinlemenizi ve Awen For Us’ı daha yakından takip etmenizi tavsiye ediyorum.

 (01:16) Eşitsizlikle ilgisinin kaynağı (03:56) Awen For Us nasıl doğdu? (06:26) Global Eşitsizlik Endeksi’nde Türkiye’nin karnesi (11:20) Kadına şiddetin farklı şekilleri (15:56) Sivil toplum kuruluşlarının rolü (18:17) Cam uçurum (22:14) Evde, dilde ve işte eşitliğe odaklanmak (25:55) Görünmez emek ve toplumsal cinsiyet hakkındaki yargılarımız (29:15) Dr.Aylin Löle’nin değer yaratma formülü 

Awen For Us’in Instagram hesabı:
https://www.instagram.com/awen_for_us

Awen For Us’ın web sitesi:
https://www.awenforus.com/

“Cam uçurum” konusunda bahsi geçen Menekşe Tokyay’ın makalesi:
https://www.perspektif.online/cam-tavan-ile-cam-ucurum-arasi-yorgun-hayatlar/

Support the show

Film Nicholas Sparks’ın aynı adlı romanından sinemaya uyarlanmış. Sıradan bir aşk hikayesi gibi görünüyor ancak hem başroldeki oyuncuların performansı hem de hikayenin evrilişi sizi filme çekiyor.

Her zaman olduğu gibi konuştuklarımız film hakkında spoiler içeriyor. Öte yandan filmi izlemeden yorumlarımızın bazıları size bir şey ifade etmeyecektir.

1940’larda Güney Karolina’da iki gencin yaşadığı yaz aşkıyla başlıyor. Ancak gençler arasındaki sosyal statü farkı kızın ailesinin baskısıyla onları ayırıyor. Zamanla kızın yeni bir ilişkisi oluyor, bu kez ailesinin de onayı olduğu için ilişki evliliğe doğru ilerliyor. Kız tam eski sevgilisini unuttu zannederken bir tesadüfle tekrar onu hatırlıyor ve bir anlamda o defteri kapatmak için yüzleşmek istiyor. Ancak eski sevgilinin kendisine ulaşmak istediğini ve annesinin buna mani olduğunu öğrenerek bir ikilemde kalıyor.

Filmin tamamını anlatmayayım ama beni etkileyen konu kızın iki ilişkisinin de çok dengeli unsurlar barındırması, yani dramatik gerilimin çok dengeli verilmesi. Ben izlerken kızın nasıl davranması gerektiğine karar veremedim ve bu beni filmde tuttu.

Öncelikle mutluluğun ne olduğunu düşündürdü bana. İki tarafta da sizi seven ve düşünen biri var, ama yaklaşımları farklı.

Film bana bir anlamda “Selvi Boylum Al Yazmalım”ı çağrıştırdı. Türkan Şoray’ın Kadir İnanır ve Ahmet Mekin arasındaki seçiminde bambaşka dinamikler vardı tabii, ama bir anlamda o da sevgi ve mantık arasında bir seçimdi. Filme konu olan Cengiz Aytmatov’un kitabında yer almayan meşhur replik de buna işaret ediyordu. "Sevgi neydi; sevgi iyilikti, dostluktu, sevgi emekti”. Bu arada Türkan Şoray’ın filmin sonunu senaryoya aykırı olarak değiştirme (izleyici mutlu son sever diye) ve Asya’yı İlyas’a (Kadir İnanır’a) döndürme ısrarı ise Rüçhan Adlı’nın devreye girmesiyle çözülmüş. Yoksa Atıf Yılmaz da ikna olmuş gibiymiş, Ali Özgentürk direnmiş, bunu onun hatıratından öğreniyoruz. Yani toplum vicdanı da bir enteresan niye kendisini aldatan bir insana dönmek mutlu son olsun. Bu noktada da “aşk her şeyi affeder mi” sorusuna ve Şebnem Ferah’a bir selam gönderelim. Bölümde dinleyeceğiniz bir arkadaşımızın görüşü de kadının toplumdaki duruşunun nasıl değişebileceğine de işaret ediyor.

Filmde bizi etkileyen bir konu da Alzheimer nedeniyle Allie’nin bütün geçmişini onun tuttuğu not defterinden öğrenmemiz. O nedenle biraz unutmayı ve alışkanlıkları da konuştuk.

Filmin görüntülerinin ve müziklerini de etkileyici bulduğumuzu söylemeden geçmeyelim.

(03:26) Can Berk Aygan (05:18) Mete Yurtsever (06:42) Ayşenur Sarıkaya (08:43) Elif Burcu Yılmaz (11:15) Pınar Musaoğlu (13:02) Can Berk Aygan

Support the show

İçedönüklük şüphesiz bir sorun veya davranış bozukluğu değil. Hele dünya nüfusunun yarısının içedönük olduğu tespit edilmişken. Yine de bu onların toplum tarafından dürtülmelerine veya kendilerini “kusurlu” hissettirilmelerine engel olmuyor. Ben ise kitabı okuduktan sonra içedönüklükte bir hikmet olduğuna ikna olmuş gibiydim. Hatta ben de kendimi yokladım acaba ben bir içedönük müyüm diye. Hani insanın değilse de olası geliyor kitabı okudukça. Aslında ben ilgi çekmeyi seviyorum, yani ortaya koyduğum üretimlerimle, yaptığım bir konuşmayla ilgi çekmeyi, sahnede olmayı seviyorum. Ama kontrolüm dışında mesela doğum günümde ilginin üstümde olmasından biraz sıkılıyorum, bir an önce geçsin istiyorum. Tabii bu hep böyle değildi, otuzlarımdan sonra geldi galiba bu his. Yine de bu beni içedönük yapmaz sanırım, gün içinde kalabalıklardan uzaklaşıp kendimle kalmak gibi bir hayalim yok.

Sohbetimizde gerek Gözde Hanım’ın gerekse üyelerimizin kendilerini tanıma hikayelerini ve içedönüklüğü nasıl bir yaşam kılavuzuna dönüştürdüklerini dinlemek çok keyifliydi. Bir buçuk saati bulan söyleşiyi zorlukla 45 dakika civarına çekebildim.

Bu bölümün diğer bir güzelliği ise Gözde Hanım’ın ilk defa burada paylaştığı haberler oldu; ikinci kitabı, kitaptaki köprü şiirinin bestelenmesi ve kitabın sesli versiyonunun yakında Storytel’e geleceği gibi haberleri ilk defa bizimle paylaştığını ifade etti Gözde Hanım.

 (02:22) İsminin hikayesi, (03:30) İkinci kitabı (Aycan’ın sorusu), (04:26) İyor ve Köprü (Elif’in yorumu), (06:56) ebeveynlerin içedönük çocuğuyla iletişimi (Aydan’ın sorusu), (09:32) İçedönüklerin popülasyon içindeki oranı, (10:10) içedönük ve dışadönüklerin motivasyon kaynakları farklı mı?, (13:13) içedönüklük ne değil? (Aycan’ın sorusu), (15:10) eğitimde öğretmenlerin yaklaşımı (Belgin’in yorumu), (21:08) ambivert olma ve sosyal anksiyete konusu (Yavuz’un sorusu), (26:57) içedönük bir yöneticinin empati gücü (Aydan’ın sorusu), (29:50) İlham kaynağı var mı? (Ayşenur’un sorusu), (32:57) kişilik özellikleri görünür hale gelse (Alim’in yorumu), (36:57) içedönüklük övünülecek bir hale gelir mi, konfor alanından çıkmanın bastırılması (Yavuz’un sorusu), (41:28) Gözde Attila’nın değer yaratma formülü

Gözde Attila'nın Linkedin profili:
https://www.linkedin.com/in/gozdeattila/

Support the show

Shirli ile koçluk ve mentörlüğün bireysel gelişimdeki rollerini masaya yatırdık, bu iki kavramın birbirinden nasıl ayrıldığını ve birbirini nasıl tamamladığını konuştuk.

Shirli, mentörlük sürecinden kendisinin nasıl bir pay aldığını, bu deneyimlerin ona neler kattığını anlattı. Türkiye’de ve İspanya’da dahil olduğu mentörlük programlarının birbirine benzeyen ve birbirinden ayrılan yönlerini sordum. Ayrıca başarılı bir mentörlük ilişkisini belirlediğine inandığı faktörü bizimle paylaştı.

Kadınların güçlendirilmesinde mentörlüğün ne kadar önemli bir rol oynadığını ve bu sürecin toplumsal değişime nasıl katkıda bulunduğunu tartıştık.

Shirli, kendini keşfetmenin yollarından bahsederken, kişisel gelişim yolculuğumuzda karşımıza çıkan engelleri aşmanın ipuçlarını verdi.

Eğer siz de kişisel ve profesyonel gelişiminizde izleyeceğiniz yolların arayışındaysanız, Shirli'nin deneyimlerinden ve tavsiyelerinden mutlaka faydalanacaksınız. Shirli ile gerçekleştirdiğimiz bu samimi sohbeti kaçırmayın!

 (02:59) Okulda ve hayatta, sınavlar ve dersler (07:44) Koçluk ve mentörlüğün rolü (16:36) Mentörün süreçten kendi payına düşen (23:41) Paydaşı olduğu mentörlük programlarının karşılaştırması (29:03) Mentörlükte başarıyı etkileyen faktör (31:42) Kadının güçlendirilmesinde mentörlüğün rolü (35:59) Mentörlük ve koçluk nasıl farklılaşıyor (40:50) Kendini keşfetmenin yolları (42:33) Shiri’nin değer yaratma formülü

Dr.Shirli Ender-Büyükbay’ın Linkedin profili:
https://www.linkedin.com/in/dr-shirli-ender-buyukbay-9546b815/

Support the show

We chatted quite a bit about mentoring and coaching, and how crucial they are for personal growth. Shirli gave us the lowdown on how these two approaches complement each other, providing unique support and guidance at different points in our lives.

We also got into what makes a mentorship really work. Shirli shared some key insights into the essentials of a fruitful mentor-mentee relationship. And, we tackled an interesting question: should you get a bit of coaching before stepping into mentoring? Shirli's perspective on this was quite enlightening.

Moreover, Shirli talked about the rewards mentors can gain from their roles, showing us that mentorship is truly a two-way street. She also gave us a glimpse into the mentoring programs she's involved in, which was pretty inspiring.

Shirli shared some powerful thoughts on how mentorship can especially empower women, paving the way for personal and professional advancement, and even driving wider societal change.

This episode is packed with valuable insights for anyone interested in the power of education, mentoring, and coaching. Whether you're a student, a professional, or just someone who loves learning, Shirli's stories and advice are sure to inspire and spark some deep thoughts. So, come along as we explore the many landscapes of learning and personal development with Dr. Shirli Ender Büyükbay.

Support the show

Kitap Mine Hanım’ın iki yıl önce Linkedin’de başlattığı “Yönetim Kurulunda Felsefe” başlıklı yazı dizisinde yer verdiği ilk 37 felsefecinin yaşamlarına ve düşüncelerine ilişkin özet bilgilerin derlemesinden oluşuyor.

“Merakınız bol olsun” dileğiyle bitirmişti sözlerini Mine Hanım bana gönderdiği ve özel bir notla imzaladığı kitabında. Merak benim değer yaratma formülümün ilk elementi. Onun da felsefeye olan ilgisinin başlangıcı olmuş, merak.

İş dünyası ile danışmanlık mesleği nedeniyle çok içli dışlı olan Mine Hanım’ın serzenişine ben de yürekten katılıyorum. Sistem büyüme üzerine kurulu. Herkes büyüme için bir aksiyon peşinde. Mine Hanım da bazen “buradan bir aksiyonla çıkmayalım, sadece sorular soralım” diyormuş, çünkü çoğu zaman meseleyi doğru tanımlayamamaktan, yüzeyde kalmaktan, derinleşememekten doğruyu bulamıyoruz. Felsefenin değişik lensleri ise bize bu imkanı sunuyor. Bu anlamda kitap bir soru bankası gibi. Ama cevap anahtarı sizde, kendinizde.

Kitap Kulübümüzde her alandan, disiplinden arkadaşımız var, ama özellikle bu oturumda mühendis arkadaşlar ağırlıklarını hissettirdiler. Kitabı ne kadar beğendiklerini söyledikten sonra Mine Hanım’ı taleplere boğdular. Konu başlıkları vererek yeni kitap siparişinde bulunanlar mı istersiniz, kitap içeriği ve düzenlemesi hakkında öneriler sunanlar mı, ayrıntılı dizin isteyenler mi? Umarım Mine Hanım’ı geldiğine pişman etmemişizdir. Şunu anladım yalnız memleket felsefeye aç, aç. En azından mühendisler açlıktan kıvranıyor, onu söyleyebilirim.

Kitap felsefeye giriş için kolay yutulabilir bir hap gibi, iş dünyası ile bağdaştırması ise beyaz yakalılar için bonus niteliğinde, ilgilenenlere tavsiye ederim.

Bir buçuk saati geçen söyleşimizi kısaltmak için epey ter döktüm, söz alan arkadaşların yorumlarına değil sadece sorularına yer verebildim.

 (02:22) Felsefeyi yönetim kuruluna taşıma fikri nereden geldi (Aycan’ın sorusu) (05:42) Kitapta Orta Çağ’ı atlamasının nedeni (08:00) Mine Kobal Ok’un hikayesi (Ezgi’nin sorusu) (12:28) Filozoflar temalara ayrılsaydı nasıl olurdu? Önyargılarımızdan kurtulmak adına ne yapabiliriz (Yavuz’un sorusu) (17:50) Yönetim kurulunuza hangi üç filozofu seçerdiniz? (Esra’nın sorusu) (20:50) Sizi yazarken hayal etmekte zorlayan felsefeciler oldu mu? (Aydan’ın sorusu) (23:52) Medeniyetin ilerlediğini düşünürsek onlardan akıl amamız bir çelişki değil mi? (Özer’in sorusu) (34:21) Yöneticilere felsefeci bakış açısını nasıl öğretebiliriz? (Belgin’in sorusu) (36:16) Psikoloji felsefenin neresinde duruyor? (37:19) Bilimin felsefeyle ilişkisi (Aydan’ın sorusu) (38:58) Mine Kobal Ok’un değer yaratma formülü 

Support the show

Otto eşinin kaybıyla birlikte yaşam anlamını kaybetmiş bir insan. Hayatını sona erdirmeye karar vermişken, genç bir aile mahalleye taşınır. Girişken ve hayat dolu Marisol bir Meksika göçmeni hayatı başka bir açıdan görmesine sebep olur. Aşk, kayıplar ve yaşam hakkında sıcak bir hikaye bu. Bize empatinin, farklılıkları kucaklamanın ve yardımlaşmanın ne kadar dönüştürücü olduğunu hatırlatıyor.

Aslında film 2015 tarihli bir İsveç filminin uyarlaması. Üstelik film Oscar ödüllerine yabancı film kategorisinde aday gösterilmiş.

Aramızda filmin orijinal versiyonunu izleyenler de vardı, bir Avrupa ve Hollywood yapımı karşılaştırması da yaptık. Avrupa sinemasının daha derinlikli, Amerikalıların daha yüzeysel olduğunu teyit etmiş olduk bir nevi. Onun dışında filmdeki bütün öğeler Amerikan toplumuna uygun hale getirilmiş, örneğin orijinal İsveç versiyonunda komşusuyla araba tercihinde yaşadığı gerilimi Volvo ve Saab üzerinden Hollywood versiyonunda ise Ford’a karşı Chevy üzerinden verilmiş. Marisol karakteri de orijinalinde İran asıllı bir İsveçli olarak sunulmuş.

Konuşmalarda epey spoiler vermiş olduk, eğer bu sizin için önemliyse önce izleyip sonra dinlemenizi öneririm. Söz alan arkadaşlarım sırasıyla:

 (02:48) Neslihan Oruç, (04:00) Meral Kuzu, (08:14) Duygu Akpınar, (11:55) Suat Soy, (15:18) Hicran Şaşmaz ve (16:40) Reyhan Özmen 

Support the show

Support the show

Yirmi yılı bulan sanat yaşamında nasıl kendi tutkularını, değerlerini sanatına yansıttığını, aldığı reaksiyonlara göre nasıl çalışmalarına yön verdiğini, doğadan nasıl ilham aldığını anlattı.

Her konuğum için araştırma yapar ve sorular belirlerim, bazen gidişata göre değiştirdiğim veya atladığım sorular olur, ama pek az söyleşide bu denli soramadığım soru kaldı. Bunda sanatın tüm hayatı kapsayan etki alanı olduğu kadar Deniz Hanım’ın sanatını icra etmesindeki özen ve yaratıcılığın bende uyandırdığı merakın da payı var. Eserleri sergilemekte, geliştirmekte gösterdiği yaratıcılığını kurmuş olduğu Sanat Evi’ni önümüzdeki on yılda multidisipliner bir sürdürülebilir sanat akademisine dönüştürme hedefini koymasında da görebiliyoruz.

Birinin çöpü başkasının hazinesidir derler, o hazineyi bir kültürel zenginliğe çevirip, dünya ve Anadolu arasında nasıl bir köprü kurduğunu gelin Deniz Hanım’dan dinleyelim.

 (02:48) Doğanın hayatındaki yeri (06:16) Sanatının geçirdiği evrim (10:50) Sanat sanat için mi toplum için mi? (13:56) Sanatta başarının tanımı (18:15) Başarıyı beklerken (21:00) Kullandığı malzemeler (30:00) Yapay zeka hakkında düşüncesi (32:15) Kimden, neyi çaldı? (36:17) Portreleri ve tekniğini nasıl belirliyor? (43:09) Gelecek planları (48:03) Deniz Sağdıç’ın değer yaratma formülü 

Deniz Sağdıç’ın İnstagram sayfası
https://www.instagram.com/denizsagdicart

Support the show

Support the show

Burada, bunu her yazar için yapmasak da, konuğumuz olması hasebiyle biraz kendisi hakkında bilgi vereyim.

Kendisi bir yazar ve akademisyen. Mühendislik ve Psikoloji eğitimi görmüş, Biomedikal Mühendisliği üzerine doktorasını yapmış. 1993-2023 yılları arasında Boğaziçi Üniversitesi’nde bu alanda öğretim üyesi olarak görev yapmış. 1992-2002 yılları arasında arkadaşlarıyla Hayalet Gemi dergisini çıkardığı günlerden bu yana akademisyenliğin yanı sıra edebiyatla ve sanatla ilişkisini profesyonel düzeyde sürdürmüş.

Çeşitli dillere çevrilen birçok ulusal ödüle layık görülmüş öykü ve romanları var. Okuduğumuz Ressam Vasıf’ın Gizli Aşklar Tarihi 2023 yılında yayımlanmış. 2003 yılından beri yaratıcı yazarlık eğitimi vermekte; yaratıcı yazarlık üzerine kaleme almış olduğu Büyübozumu: Yaratıcı Yazarlık bu alanda önde gelen kitaplardan biri olarak değerlendiriliyor.

O henüz toplantıya bağlanmadan biz kendi aramızda yaptığımız sohbette (dikkat burada bir spoiler var) Murat Bey’in çok gerçekçi bir karakter tasvir ettiğini konuşuyorduk. Malum Ressam Vasıf gerçekte yaşamamış bir kurgu karakter ancak büyük çoğunluğumuz kitabı bir biyografik bir roman sanmış. Aramızdaki bazı mühendisler bunu neden-sonuç ilişkisini iyi kurabilmesine bağladılar.

Kitap da güzeldi ama sohbet bizim için bir kültür şöleni oldu adeta. Önce yazma rutinini ve alışkanlıklarını sorduk. Bir mühendis olarak edebiyat ve sanatla ilişkisinden ve teknolojinin hayatımızdaki rolünden bahsetti. Akılda kalıcı eserlerin sırrı, etkilendiği yazarlar ve kendi sesini nasıl bulduğu diğer merak ettiğimiz noktalardı. Sanatın evrenselliği/yerelliği konusu hakkında anlattıkları en çok etkilendiğim bakış açısı oldu diyebilirim. Nihayet kişisel gelişime önem veren bir kulüp olarak düşüncelerini sorduk. Kapanışta ise Türkiye’de kitap okurluğunun durumundan ve kitabı okumanın yanı sıra tartışmanın öneminden konuştuk. Bu söyleşiyi ve Murat Bey’in eserlerini hararetle tavsiye ediyorum. Büyübozumu’nu da listeme hemen dahil ettim.

 (3:39) yazma pratiği, (09:09) Bir mühendisin edebiyat ve sanatla ilişkisi (16:27) Teknolojinin hayatta ve sanattaki rolü (28:53) Akılda kalıcı eserlerin sırrı ne? (35:27) Etkilendiği yazarlar ve kendi sesi (43:51) Sanatın evrenselliği/yerelliği konusu (49:43) Kişisel gelişim hakkında düşünceleri (50:33) Anekdotların kitaba etkisi (53:22) Türkiye’de kitap okurluğunun durumu

Yaratıcı Yazarlık eğitimleri hakkında da bilgi alabileceğiniz Murat Gülsoy’un web sitesi:
https://muratgulsoy.wordpress.com/

Support the show

Doğruyu söylemek gerekirse ben başlangıç ve bitişlerden hoşlanmıyorum. Ben ikisinin arasını seviyorum. Ama kurduğumuz düzende bundan kaçış yok. İnsan hayal kurabilen yani plan yapabilen bir canlı, bu tüm canlılar içinde yetenek olarak hem bir cevher hem bir lanet. Akıp giden zamanı parçalara bölerek yönetmeye çalışıyoruz. Zamanı tabii yönetemiyoruz, sadece yapmak istediklerimizi bu kısımlara yerleştirmeye gayret ediyoruz.

Ben bir eylem insanı olduğum için beni heyecanlandıran her fikre doğru çekiliyorum. O yüzden istediklerim hakkında baştan farkındalık kazanmam ve net olmam, benim için daha da önem kazanıyor.

Son üç yıldır yaptığım gibi yine size Year Compass adlı çalışmayı yapmaya teşvik etmek istiyorum. 2021’de 108.bölümde, 2022’de ise 153.bölümde bu çalışmadan bahsetmiştim.

Arka arkaya sorularla sağından solundan kıyıdan köşeden size yılınızın öne çıkan taraflarını belirliyor ve analiz ettiriyor, ardından önümüzdeki yıl için kararlar aldırıyor.

Bu çalışmayı son iki senede bireysel olarak yapıp der-ya topluluğu içinde grup halinde değerlendirmiştik. Bu yıl da doldurduğumuz formlar üzerinden birlikte geçip, bazı bölümleri netleştirmek için birbirimizden bir anlamda destek/ilham almış olacağız. Bu kararları almak güzel ama yalnız olmadığınızı bilmek, hatta bunları paylaşmak size güç veriyor.

2023’ü iyi veya sancılı geçirmiş olabilirsiniz, belki kendinize ayıracak fazla zamanınız olmadı ama bunu yılda bir kez olsa bile yapın isterim. Hayatta her şey gibi bu birikim size zamanla geri dönecek. Belki ilk defasında hayatınızı uçtan uca düzeltmeyecek. Ama siz sebat ederseniz ve kendinize verdiğiniz sözleri tutmaya gayret ederseniz olmak istediğiniz kişiye yaklaşacak, kendinizle gurur duyacaksınız.

Şimdi sizi iki yıl önce kaydettiğim year compass formunun anlatımıyla baş başa bırakacağım. Zira form hep aynı kalıyor.

Hatta siz de 2024’e güzel bir plan sahibi ve topluluk üyesi olarak başlamak isterseniz hemen Patreon hesabımdan der-ya’ya katılın (linki hemen aşağıda), Year Compass değerlendirmesi toplantımız 8 Ocak Pazartesi akşamında.

Year Compass formunu ücretsiz indirebileceğiniz site:
https://yearcompass.com/tr/ 

Support the show

Film İngilizlerin İkinci Dünya Savaşı’nda Almanların kullandığı Enigma adlı şifreleme sistemini kırmaya çalışmasını konu ediyor. Bu amaçla kurulan merkez yetersiz kalınca Alan Turing’in ekibe dahil edilmesi, onun etrafındakilerin inançsızlığına rağmen şifreyi çözmesi ve savaşın gidişatını değiştirmesi anlatılıyor.

Film Hollywood’un genelde yaptığı gibi tarihi kaynakların yazdıklarından biraz daha farklı bir hikaye resmediyor. Turing’in her şeyi kendi başına çözdüğü izlenimini alıyorsunuz. Halbuki İngilizlerin kendilerinin de ifade ettiği gibi Polonyalı matematikçilerin çalışmaları üzerine Turing’in bilgisayarını geliştirdiği biliniyor. Öte yandan Turing’in gerçek hayatta daha sosyal bir insan olduğunu biyografilerden öğreniyoruz. Filmde yansıtılan takıntıları da bu biyografilerde yer almıyor. Yine filmdeki birçok karakterin daha dramatik bir hikaye oluşturulması için olduklarından farklı gösterildiğini, hatta bu işlenişin akrabaları tarafından eleştiri aldığını okuyoruz.

Neticede bunlar Alan Turing’in bilgisayarın öncülerinden olduğu gerçeğini değiştirmiyor. Fakat günümüzden sadece 60 yıl önce toplumun değer yargılarının onu mahkum ettiğine ve henüz 42 yaşında hayatına son verdiğine insan şaşırıyor. Kim bilir bugünkü değer yargılarımızın hangileri, ne kadarı bundan 50 yıl sonrakileri şaşırtacak diye düşünüyorsunuz.

Filmin yanı sıra bu sorulara ve teknoloji ve savaşlar konuşulurken konu ister istemez bugüne, yine devrim yapan teknoloji ile bitmeyen savaşlara da değindik, insanlığın kaderinin nereye evrildiği konusunda görüşlerimizi paylaştık. Sırasıyla söz alanlar

(02:17) Şeyda Hasçizmeci, (03:54) Ayşenur Sarıkaya Masat, (09:42) Suat Soy (13:00), Mete Yurtsever, (14:08) Meral Kuzu, (17:02) Cem Çağatay Karaali, (20:54) Talha Çelik, (25:06) Mete Yurtsever, (26:30) Meral Kuzu

Support the show

Yapay zeka hayatımıza tüm renkliliğiyle 30 Kasım 2022’de ChatGPT (Chat Generative Pre-trained Transformer) ile girmişti. Değişim stratejileri üzerine çalışan ve tükenmez meraka sahip Oya Hanım böyle bir dönüştürücü ile ilgilenmeden duramamış. Şu an bir çoğunuz kendisini sosyal medyadan ilham verici yapay zeka uygulamaları kullanımlarından tanıyorsunuz.

Kendisini hayatımızı kolaylaştıran, verimliliğimizi arttıran uygulamalar hakkında deneyimlerimizi paylaştığımız Dijital Akıl Kulübü’müzde misafir ettik. Önce kendisine düstur edindiği, pek de bir arada görmeye alışmadığımız; yaratıcılık, merak ve stratejik düşünce hakkındaki görüşlerini aldık. Ardından yapay genel zeka (AGI) ve üretken yapay zeka arasındaki farkı, yapay zekanın gelişimi konusundaki güncel gelişmeleri ve geleceği hakkındaki tahminleri konuştuk.

Sohbetimiz eğitim niteliğinde olmasa da ben hemen uygulamaya alacağım bilgiler edindim.

Oya Hanım’ı sosyal medyadan takip etmenizi hatta eğitimlerini kaçırmamanızı tavsiye ederim.

Oya Geron’un Linkedin profili
https://www.linkedin.com/in/oyageron/

(02:26) Yaratıcılık, merak ve stratejik düşünce beraber yürürse (07:46) .yapay zeka’ya olan ilgisi (11:56) Yapay zekanın yaratıcılığa katkısı (16:41) yapay genel zeka ile üretken yapay zeka arasındaki fark (21:43) Neyin geçici, neyin kalıcı olacağını nasıl anlayabiliriz (24:58) En heyecan verici uygulamalar (28:50) Yapay zeka’nın geleceği (33:06) Oya Geron’un değer yaratma formülü 

Support the show

Faruk, geçtiğimiz günlerde düzenlene “Yapay Zeka ve E-ticaret” konulu bir konferansın düzenleyicileri ve konuşmacıları arasındaydı. Bu ilgi çekici başlık hakkında konuşmadan önce dijital pazarlama alanında merak ettiğim bir kaç soru sordum.

Dijital pazarlamanın dijital reklamlardan ibaret olmadığını, kimlerin bundan nasıl faydalanabileceklerini konuştuk. Benim de üyesi bulunduğum, hizmet sektöründe faaliyet gösteren danışmanlar, koçlar, eğitmenler için de tavsiyelerini sordum.

E-ticaret ve özellikle e-ihracat giderek büyüyen ve önem kazanan sektörler. E-ticarette reklamların doğru ve yanlış kullanımlarından söz ettik. Faruk özellikle KOBİ’lerin e-ihracat alanında karşılaştıkları sorunları ve çözüm önerilerini sıraladı.

Son olarak son dönemde ortaya çıkan ve her ölçekte firmaya destek olabilecek yapay zeka uygulamalarından örnekler verdi. Ürünlerinize dilediğiniz gibi arka plan oluşturabileceğiniz Mokker, kişiselleştirilmiş içerik üretici Surewriter, kendi ses ve görüntünüzle gerçeğe yakın çoklu videolar üretebileceğiniz BHuman, yapay zeka destekli yazışma hizmeti Tidio, bütün dijital verilerinizi besleyebileceğiniz bir kişisel asistan MEM AI, anketlerle müşterilerinizi nabzını tutan Holler, reklam içeriklerinizi ihtiyacınıza uygun yaratan AdCreative AI ve kampanya yönetmek için kullanabileceğiniz bir platform sunan Jasper.

Faruk’un “Türkiye’de dijital pazarlama” podcastini takip etmenizi tavsiye ederim.

(02:48) Dijital pazarlamanın kapsamı (05:02) Dijital pazarlama ne zaman ve kimler için (09:58) Hizmet üretenler nelere dikkat etmeli (11:47) e-ticaret büyümesi (16:50) KOBİ’lerin yaşadığı sorunlar (23:16) Yapay zekanın katkısı (33:55) Küçük işletmeler için örnek yapay zeka araçları (51:14) Faruk’un değer yaratma formülü 

Faruk Toprak’ın blogu
www.faruktoprak.com

Faruk Toprak’ın e-posta adresi:
faruk@joykek.com

Support the show

Rosenberg iletşimin empatiyle, samimiyetle ve açıklıkla yapılması gerektiğini anlatıyor. Bunun için önerdiği dört aşamalı bir teknik var kitabında anlattığı. Bunu gerçekten olabilecek en zorlu koşulların testine tabi tutmuş. Kan davası içindeki çetelerden, uluslararası çatışma içindeki gruplar gibi.

Her bölümde küçük testler var, aktarılanları sindirip sindirmediğinizi anlayabileceğiniz. Ayrıca baştan sona uzun diyaloglar var, bu tekniği uyguladığı kişilerle yaptığı konuşmaları aktaran, dolayısıyla bir tiyatro sahnesi izler gibi takip edebiliyorsunuz, nasıl iletişim kurduğunu.

Açıkçası kitaptaki bazı uyarıların önceden farkına vardığımı ve uyguladığımı düşünüyorum. İnsanlarla sinirlenmeden diyalog kurabilmek, veya akıl vermekten veya ironiden mümkün olduğunca kaçınmak gibi. Ama bazı konularda ne kadar gelişime açık olduğuma beni ikna etti. Hemen üç tanesini sayabilirim.

“Duygularımızın sorumluluğunu alma”; başkalarını duygu durumumuzdan sorumlu tutmama. Yani bir kişiyi davranışlarını beğenmemiz nedeniyle suçlamanın kendi eksikliğimizden kaynaklandığını anlamak, ki bunu 189 ve 190 bölümde özetlediğim Duygusal Güçle liderlik etmenin sinirbilimi kitabında daha geniş değinmiştim.

“İhtiyaçları dile getirme” bu en çok yaptığımız hatalardan, hep karşımızdakinin anlamasını bekliyoruz, kendimiz ihtiyaçlarımızı dile getirmiyoruz, o kadar boşa zaman harcanıyor ve yıpranıyoruz ki, bunu nasıl öğrenemediğimize inanamıyorum.

Bir de “aile ile, kan bağı olanlarla empati kurmanın zorluğu”. Bu ne yaman çelişkidir. En yakın olduklarımızı kalben dinleyememek. Ama insanın kendisine bile şefkat göstermeyebileceğini düşünürsek o kadar da şaşırmamalı belki de.

Sonuçta insanın küçüklüğünden beri maruz kaldığı iletişim tarzından kurtulmak kolay değil. Kitaptaki bazı yaklaşımları yadırgıyorsunuz. Bu bize uymaz diyebiliyorsunuz ama ben denemenin ve içselleştirmenin işe yarayacağına inanıyorum. En azından en yakınlarımızla, en kıymetlilerimizle. Bunun için hem okuyun hem okutun diyorum.

Bu bölümde söz alan arkadaşlarım,

(03:09) Yavuz Abut, (07:55) Aycan Acar Şahin, (10:58) Meral Kuzu, (14:11) Hatice Ergüven Doydum, (16:27) Cem Çağatay Karaali, (20:08) Elif Burcu Yılmaz, (24:55) Müge İrfanoğlu, (27:10) Aydan İrem Sungur, (30:55) Seda Diril Boyraz, (32:50) Belgin Elmas, (36:45) Hicran Şaşmaz, (40:46) Suat Soy, (43:45) Meral Kuzu, (46:06) Ersin Polat, (49:37) Olcay Çat, ve (51:05) Talha Çelik

Support the show

Film bir gerilim komedi veya kara mizah örneği. Yoksulluk içindeki Kim ailesinin zekalarını kullanarak varlıklı Park ailesinin evlerine ve hayatlarına sızmalarını anlatıyor. Dahice planları tıkır tıkır işliyor gibi görünse de sonunda felek onlara oyununu oynuyor.

Ben filmi izlerken gerildim ve ara vermek zorunda kaldım. Bir yandan Kim ailesinin etik olmayan bir şekilde hareket etmesini kabullenemedim ama bunun için de büyük bir bedel ödemelerini istemedim.

Yönetmen o anlamda güzel bir denge kurmuş. Her toplumda var olan “zengin-fakir” çatışmasına farklı açıdan bakmış. Kimse mutlak kötü veya mutlak iyi değil. Bir taraftan fakirler, zenginler kadar hatta onlara ilham olacak kadar mahirler, ancak hırslarına yenik düşüyorlar. Zenginler ise onca imkanlarına rağmen bir aile olmaktan fakirler kadar nasip alamamışlar.

Parazit, 2019 yılında prömiyerinin gerçekleştiği Cannes Film Festivali’nde Altın Palmiye Ödülü'nü alıyor. 92. Oscar Ödülleri'nde ise aday olduğu 6 daldan 4’ünde (En İyi Film, En İyi Yönetmen, En İyi Uluslararası Film ve En İyi Orijinal Senaryo) ödüllerini kazanıyor. En iyi film ödülü ise tarihinde ilk kez İngilizce olmayan bir filme gitmiş oluyor.

O nedenle Kore filmi deyip dudak bükmeden izlemenizi hararetle tavsiye ediyorum.

Bu kayıtta katılımcıların görüşlerinden bir kesit paylaşıyorum yine. Sırasıyla söz alanlar

(02:07) Meral Kuzu, (04:45) Suat Soy, (06:55) Meral Kuzu, (09:02) Demet Karahasanoğlu, (10:03) Meral Kuzu, (11:50) Mete Yurtsever, (14:11) Suat Soy, (15:26) Mete Yurtsever

Support the show

Hepimizin hayatında hedefleri var. Bugünkü hayatımızdan daha iyi bir hayata geçmek istiyoruz. Dolayısıyla dikkatimizi, bizi olmak istediğimiz kişiye dönüştürecek uğraşılara yöneltmek, çağımızın en büyük zorluğu. Çünkü içinde bulunduğumuz sistem dikkatimizi çalma üstüne kurulu. Zaman gerçekten para demek ve bunu bizden daha iyi dikkatimizi çalanlar biliyor.

8 Mayıs’ta yayınladığım 172’inci bölüm “Dikkatinizi Nasıl Kontrol Eder ve Hayatınızı Seçersiniz?” başlığını taşıyordu. Nir Eyal’ın Pür Dikkat adlı kitabıyla yine kitap kulübümüzde okuduğumuz Cal Newport’un aynı isimli kitabını karşılaştırmış ve özetlemiştim. Cal Newport dikkatimizi toplamamız için taktikler verirken sosyal medyayı şeytanlaştırıyordu, Nir Eyal ise bu sistemle daha barışık yaşamak ama teknolojiyi lehimize kullanmak gibi bir bakış açısı getiriyordu. Johann Hari ise eleştirilerini sisteme yöneltiyor ve sistemi sorgulamadan ve değiştirmeden sorunu çözemeyeceğimizi vurguluyor.

Kitapta bu dertten muzdarip olan Johann Hari’nin kişisel arayışına eşlik ediyoruz, tıpkı bir gazetecinin bir vakayı incelemesi gibi bir akış var. Gerçekten de 12 ülkede onlarca şehirde bu alanda çalışan uzmanlarla konuşuyor. Hem içten hem sürükleyici bir anlatımı var.

Bu buluşmaya dair güzel de bir sürpriz yaşadık. Üyelerimizden Sevgili Cem Çağatay Karaali kendisine bir mesaj atıp toplantımıza davet etmişti. Bu çağrımıza küçük bir notla ve bir video mesajıyla dönmesi ise bizi çok mutlu etti. Onun kitaptaki içten tavrının gerçek olduğunu görmek de çok güzeldi. Kitabı gönül rahatlığıyla tavsiye ediyoruz. Ve önce Johann Hari’nin bu kısa mesajıyla kayda başlıyoruz.

Bu bölümde söz alan üyelerimiz ise sırasıyla

 (02:40) Johann Hari (03:37) Yavuz Abut, (07:41) Dilek Geçit, (11:13) Aycan Acar Şahin, (14:25) Müge İrfanoğlu, (18:04) Hatice Ergüven Doydum, (20:47) Alim Küçükpehlivan, (25:00) Suat Soy, (27:02) Halime Özben Hacı, (29:40) Cem Çağatay Karaali, (33:36) Elif Bahadır, (37:02) Elif Ceylan, (40:02) Ersin Polat, (44:25) Olcay Çat, (45:35) Ömer Tural, (47:52) Aydan İrem Sungur ve (50:44) Belgin Elmas

Support the show

Sık sık blog yazılarımda, sosyal medya paylaşımlarımda veya verdiğim eğitimlerde nasıl duygularımızın ve içgüdülerimizin bizi yönettiğini anlatıyorum. Ancak üzerinde durduğum tavsiyeler hep nasıl aklımızı devreye alabileceğimiz hakkında oluyor. Çünkü şöyle bir inancımız var, duygularımızı kontrol edemeyiz. Aslında duygunun gücü veya enerjimizi yönetmek hakkında da bir çok anlatı var. Ama bunu biraz küçümsenen bir konu gibi hissediyorum, daha spritüel bir tonda yazılıp söyleniyor. Bunun nasıl yapılacağı yeterince anlatılmıyor bence.

Bu bölümde duygusal güç ile başkalarına liderlik etme hakkındaki notlarımı paylaşacağım.

Çok özetle kitabın mesajı, duygularınızın size söyledikleriyle eylemlerinizin çatışması bölünmenize, acı çekmenize yol açıyor. Bu acıyı bir güce çevirmek için beynimizi ve enerjimizi nasıl yönlendirebiliriz’i örnekleriyle işliyor.

Dr. Julia DiGangi’nin Energy Rising: The Neuroscience of Leading with Emotional Power adlı kitabı satın almak için

https://a.co/d/9wOTybm

Support the show

Amerikalı nöropsikolog Julia Digangi'nin geçtiğimiz Eylül ayında satışa çıkan "Energy Rising" adlı kitabından haberdar oldum. Duygusal güçle liderliğin nörobilimi adlı bu kitabı birkaç günde okudum. İşte bu kitap duyguların gücünü kendimizi geliştirmek için nasıl kullanabileceğimize odaklanıyor ve diyebilirim ki bana yeni bir bakış açısı kazandırdı. O nedenle sizinle paylaşmak istedim.

Bu iki bölümden oluşan bir kitap özeti gibi olacak, ilk bölümde kendimizi yönetmek ve geliştirmek, ikinci bölümde ise başkaları ile olan ilişkilerimizi yönetmek ve geliştirmek hakkındaki notlarımı paylaşacağım.

Çok özetle kitabın mesajı, duygularınızın size söyledikleriyle eylemlerinizin çatışması sizi bölünmüşlüğe, acı çekmenize yol açıyor. Bu acıyı bir güce çevirmek için beynimizi ve enerjimizi nasıl yönlendirebiliriz’i örnekleriyle işliyor.

Dr. Julia DiGangi’nin Energy Rising: The Neuroscience of Leading with Emotional Power adlı kitabı satın almak için:
https://a.co/d/9wOTybm

(02:12) Duygularımızın gücünü anlamak (07:32) Birinci şifre: Duygusal gücünüzü genişletin (12:34) İkinci şifre: Kendi Güç Örüntünüzü Oluşturun (15:30) Üçüncü şifre: Duygusal enerjiyi işe koşmak (19:19) Dördüncü şifre: Belirsizlikle başa çıkın (20:57) Beşinci şifre: Kaynak kodunuzu yeniden yapılandırın 

Support the show

Filmin orijinal adı “Eternal Sunshine of the Spotless Mind” ve bu ismi Alexander Pope’un “Eloisa to Abelard” adlı şiirinden alıyor. Lekesiz bir zihin, yani hatırası olmayan bir zihne bir öykünme var sanki. Cehalet saadettir gibi. Ama gerçekten öyle mi, film bunu sorguluyor sanki.

Filmde ilişkilerinin sona ermesinin ardından birbirlerini hafızalarından silmek için bir prosedürden geçen iki sevgilinin fantastik hikayesini, biraz karışık bir zaman şeridinde izliyoruz.

Arkadaşlarımızdan Burcu Hanım Mehmet Sindel’in film okuma seanslarının birinde bulunmuş, o da notlarını paylaştı bizimle. Ben de kendi adıma bir kere daha film izlemek ile film seyretmek arasındaki farkı anladığımı söyleyebilirim. Ne çok anlam gizli film kareleri arasında. Ben genelde film seyrediyorum gibi geliyor bana. Sonrasında da çok hatırlayamıyorum filmleri sevgili Sertaç Doğanay da aynı dertten muzdarip biliyorum. Ama şüphesiz izlediğimiz filmler bizde bazı sorular, tortular bırakıyor.

Filmde bir çok gönderme var, arkadaşlarımızın da yakaladığı; Orpheus’un Eurydike’yi ölüler aleminden kaçırmaya çalışması gibi mitolojiye veya hafıza sildirmeye talebin Sevgililer Günü’nde zirveye ulaşması gibi günümüze göndermeler var.

Bu kayıtta katılımcıların görüşlerinden bir kesit paylaşıyorum yine. Sırasıyla söz alanlar

(02:16) Yelda Erdoğan, (05:19) Burcu Akbaş, (11:03) Aydan İrem Sungur, (14:44) Yalın Gündüz, (16:23) Yelda Erdoğan, (18:51) Suat Soy (21:13) Mete Yurtsever ve (22:33) Aydan İrem Sungur

Support the show

Kitap bir nehir söyleşi aslında, Gazeteci Büşra Sanay, Sümerolog, bilim insanı Muazzez İlmiye Çığ’ın yüz yılı aşkın yaşamından süzdüğü hayatı güzelleştirme yolları hakkında bir röportaj yapıyor. Siz de kitabı okurken bu sıcak sohbeti izlediğinizi hayal ediyorsunuz.

Kitap aslında bir çok yabancı kaynaklı kişisel gelişim kitabının doğal bir karışımı gibi. Sanıyorum bunda Muazzez Hanım’ın sadece yüz yaşını aşmış bir bilim insanı olmasının değil, aynı zamanda uygarlık tarihinin ilk örneklerini araştıran, onları anlamak için bugün yaşamayan dillerini öğrenen, hayatları ve kültürleri üzerinde düşünen biri olmasının da etkisi vardır.

Kitabın bölümleri de bunu gösteriyor; Yaşama sebebimiz ve dünyadaki yerimiz, hayatın anlamı, kendini geliştirme yolları, insan ilişkileri, kariyer planlaması, yaşam kalitesi, güçlü bir kadın olmak gibi konulara değiniyor.

Kitapta en ilgimizi çeken ve bizleri en çok duygulandıran yerler ise tanıklık ettiği Atatürk devrine dair anlattıkları. Cumhuriyet’imizin 100.yaşına erdiğimiz şu günlerde Atatürk’ümüzün Onuncu Yıl Nutku’nda gösterdiği hedef olan “muasır medeniyetler” seviyesine maalesef ulaşamadığımızın bir çok göstergesini bulabiliriz sanırım. Ama sadece gençlerimizin yurtdışına, bu ülkelere gitme çabasını saymak bile tek başına yeter diye düşünüyorum. Muazzez Hanım’ın Cumhuriyet’in ilk yıllarındaki coşkuyu, ilerlemeyi yaşayan bir insan olarak bugün için karamsar olmaması bizi biraz umutlandırdı, biraz da hüzünlendirdi. Şüphesiz karamsarlığın kimseye faydası yok, açıkçası bugün çok daha fazla imkana sahibiz. Ülkemiz (en azından silahla) işgal altında değil, çok daha eğitimli bir nüfusa sahibiz.

Öte yandan bir çok zorluk da sayabiliriz. Fakat bugünden tatmin olmayanların yapabileceği şeyler ise hep var. Önce kendini tanımak ve olabileceğinin en iyi haline kendini yaklaştırmak sonra çocuklarına, ailesine, çevresine, iş arkadaşlarına örnek olmak… Bunlar gerçekleştirmek için kimseye ihtiyaç duymayacağımız şeyler bence. Bu kitabı okuyarak başlayabiliriz belki de.

Daha güzel günler görmek dileğiyle Cumhuriyet’imizin 100. yılı kutlu olsun!

Bu bölümde söz alan arkadaşlarım

(03:00) Elif Ceylan, (06:30) Bengü İlhan, (09:25) Cem Çağatay Karaali, (11:16) Selim Uysal, (13:33) Dilek Sena Çekin, (16:10) Olcay Çat, (19:15) Banu Özsoy, (22:25) Aycan Acar Şahin, (25:39) Aydan İrem Sungur, (29:24) Suat Soy, (31:25) Elif Burcu Yılmaz, (33:56) Hatice Ergüven Doymuş, (35:26) Sena Taşcı, (37:27) Selim Uysal, (38:18) Nilüfer Karakaşlar ve (39:34) Mürsel Çavuş

Support the show

Film 1930’larda bir Amerikan kasabasında geçiyor. Peşindeki mafyadan kaçan güzel bir kadın bu kasabaya sığınıyor. Kasaba halkı önce ona kucak açıyor ama ardından onu bir tehdit olarak görmeye başlıyorlar. Bir süre sonra kasabalıların karanlık yüzlerini, günden güne ağırlaşan bir tabloda görüyoruz.

Filmde çok zengin bir metafor kullanımı var, sürekli acaba burada ne demek istiyor, neleri atladım diye düşündürüyor. Genel anlamda bir Hristiyanlık, Amerika, kapitalizm eleştirisinden bahsedebiliriz sanırım. Lars Von Trier’in kışkırtıcı bir tarzı olduğu malum, çok sansasyonel açıklamaları da olmuştu geçmişte. Bu filmin de gerçekten çok çarpıcı bir anlatımı var, hem mesajlar hem de görsellik anlamında. Her ne kadar çok sert sahneleri olsa da düşündürücü niteliğinden ötürü kulüp olarak tavsiye ettiğimizi söyleyebilirim. Tabii yorumlarımız sağlam spoiler içeriyor, filmi izledikten sonra dinlemenizi tavsiye ediyorum.

Söz alan katılımcılarımız sırasıyla:

(01:42) Olcay Çat, (04:08) Suat Soy, (07:55) Yelda Gürbüz Erdoğan, (10:34) Burcu Akbaş, (12:43) Suat Soy, (14:54) Işık Ceren Alpago, (19:28) Yavuz Abut, (23:47) Burcu Akbaş, (24:31) Yavuz Abut, (26:24) Yelda Gürbüz Erdoğan, (28:48) Olcay Çat-Yavuz Abut-Mete Yurtsever 

Support the show

25 yıllık iletişimcilik kariyerinin ardından bir LGS adayı annesi olmak onu bir sosyal girişimci yapmış diyebiliriz.

Sosyal girişimi Şule çok güzel anlattı ama buraya kendisinden dinlediğim sosyal girişimcileri bir araya getiren Ashoka’nın da kurucusu Bill Drayton’ın metaforunu aktarmak istiyorum. Bir sosyal girişimci, yoksul bir balıkçı köyünü kalkındırmak için (bağışçılar, vakıflar gibi) balık vermiyor, (STK’lar vakıflar gibi) balık tutmayı öğretmiyor, balıkçılık sistemini değiştirerek o köyün zenginleşmesini sağlamaya çalışıyor.

Şule’nin dert edindiği konu olan eğitimde ise gerek Türkiye’de gerekse dünyada kurumlar gençlerin ve hatta onları işe alacak şirketlerin ihtiyaçlarını karşılamakta yetersiz kalıyor. Bu ihtiyaca karşılık kurduğu Bilim Virüsü, çocuklara ve gençlere bilimsel düşünce alışkanlığı ve yeni nesil yetkinlikler kazandıran bir öğrenme hareketi ve platformu.

Şule Türkiye’de Bilim Virüsü’nü kurduktan 4 yıl sonra şimdi Science of Impact olarak Bilim Virüsü’nü dünyaya açıyor. İlk durakları Berlin.

Geçtiğimiz dönemde Kurumsal İletişimciler Derneği Başkanlığı da yapmış olan Şule ile sosyal fayda yaratmanın iş dünyasındaki yerini de konuştuk. “Etki artık yeni itibar ölçüsüdür” tespitini dile getirdi.

Şule’nin özellikle ebeveynlere, gençlere ve şirketlere mesajlarına kulak vermenizi tavsiye ederim.

 (01:28) Sosyal girişim nedir? (05:24) Bilim Virüsü’nün hikayesi (17:38) Gençlerimizdeki öğrenme açlığı (22:13) Gençlerde artan anksiyete ve dünyayı değiştirme arzuları (26:11) Etki yeni itibar ölçüsüdür (29:45) Bilim Virüsü Berlin’de (36:50) Şule’nin değer yaratma formülü 

Şule Yücebıyık’ın Linkedin profili
https://www.linkedin.com/in/suleyucebiyik/

Bilim Virüsü web sitesi
https://bilimvirusu.com/

Support the show

Tabii bu konuyu şimdi ele almamızın bir nedeni yaklaşan 6 Ekim Dünya Serebral Palsi günü.

Bildiğiniz gibi bu podcast toplumumuzun daha kapsayıcı, anlayışlı ve adil hale gelmesine nasıl katkıda bulunabileceğimizi de ele alıyor. Sivil toplum kuruluşları ve liderleri de, engelli bireylerin haklarını savunma ve onların yaşamlarını iyileştirme konusunda önemli bir rol oynuyorlar.

Konuğum bu liderlerden, Türkiye Spastik Çocuklar Vakfı Genel Direktörü Nigar Evgin.

Kendisiyle bu alanda 20 yılı aşkın deneyimine dayalı sivil toplumun gücüne ve engellilikle ilgili farkındalığı artırmanın önemine ilişkin bir sohbet gerçekleştirdik.

Amacımız, sadece serebral palsi ve engellilik hakkında daha fazla bilgi sunmak değil, aynı zamanda bu konunun toplumsal değişimdeki rolünü ve her birimizin nasıl bir fark yaratabileceğini keşfetmek. Empati ve anlayışın gelişmesine katkı sunmak.

 (02:35) Serebral palsi nedir? (04:05) Erken teşhisin önemi (07:34) Farkındalık oluşturma ve bilinçlendirme faaliyetleri (12:25) Çabaların etki ölçümü (14:28) STK’larda inovasyon mümkün mü? (19:05) STK’lar arasında iş birlikleri (22:42) Türkiye’de bağış yapma anlayışı (26:23) Türkiye’de sivil topluma katılım (28:39) Gelecek planları (31:16) Nigar Evgin’in değer yaratma formülü 

Türkiye Spastik Çocuklar Vakfı hakkında bilgi edinmek ve bağış yapmak isterseniz:
https://www.tscv.org.tr/PageContent/tr/sertifika-bagisi/1900

Nigar Evgin’in Linkedin profili
https://www.linkedin.com/in/nigar-evgin-b9119547/

Support the show

Kiralarsın, bir süreliğine ihtiyaç duyduğunuz veya satın almadan önce denemek istediğiniz elektronik cihazları güvenle ve kolayca kiralayabileceğiniz bir platform.

Kurucusu Başak Hanım’ın girişimci ruhu genç yaşından bu yana kendini göstermiş. Girişimci doğulur mu, olunur mu soruma, girişimciliğin bir karakter meselesi olduğunu, ama bunun da biraz doğuştan biraz da çevre ve yetişme etkisiyle ortaya çıkabileceğini söyledi.

Kiarlarsın bir kurumiçi girişimcilik örneği olduğu için, işleyen bir modelin sahip olması gereken özelliklere de değindi. Fikrin değil uygulamanın önemli olduğunu, bunu gerçekleştirecek olan ekibin niteliklerine dikkat çekti. Bunun aynı zamanda yatırımcının kararını etkileyen en temel unsur olduğundan bahsetti.

Hizmetin çözdüğü sorun hakkındaki varsayımlarının nasıl değişim gösterdiğini, yeni özellikleri eklerken, fiyatlandırırken müşteriyi nasıl dinlediklerini ve takip ettiklerini örnekleriyle paylaştı. Bence her girişimcinin dinlemesi gereken başvuru kaynağı gibi bir bölüm oldu.

Bir güzel sürpriz ve haber de Kiralarsın’ı denemek isteyen dinleyicilerimiz için. Sizin için %20 indirim tanımlandı. İndirim kodunu öğrenmek için söyleşimizi dinlemenizi rica ediyorum.

 (01:10) Girişimci doğulur mu, olunur mu? (03:57) Girişimci olmak, girişimde çalışmak, girişimci gibi çalışmak (06:18) Kurum içi girişimcilikle tanışma (12:34) Yatırımcı neye ikna olur (15:20) QNBeyond programının işleyişi (19:15) Varsayımları doğrulamak ve iyimserlik (25:33) Fiyatlandırma yaklaşımı (28:40) Rakiplerle nasıl ayrıştıkları (31:14) Yurtdışı planları (37:24) Yeni girişim fikirleri (39:43) Başak Baykan’ın değer yaratma formülü

Kiralarsın web sayfası:
https://www.kiralarsin.com/

Başak Baykan’ın Linkedin profili:
https://www.linkedin.com/in/başak-baykan-1b02a163/

Support the show

Kitabın orijinal adı Brain Maker, yani Beyin Yapıcı. Kitapta Dr. Perlmutter, mikrobiyomunuzun (vücudunuzdaki bakteri topluluğunun) beyninizin sağlık durumunu ciddi anlamda etkilediğini ortaya koyuyor. Doğum anından itibaren bağırsaklarınızda olup bitenler herhangi bir beyin rahatsızlığı konusunda risk altında olup olmayacağınızı belirleyebiliyor. Buna otizm, demans, multipl skleroz, dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğu gibi hastalıklar dahil.

Kitabın ilk iki yüz sayfası bağırsak-beyin bağlantısı hakkında araştırmaları detaylıca anlatıyor. Sonraki yüz sayfada ise bağırsak bakterilerinizi yeniden dengelemenizi ve beyninizi daha sağlıklı kılmanızı sağlayacak çözümlere odaklanıyor.

Dr. Perlmutter, iyi bağırsak sağlığına sahip olmanın önemine dikkat çekiyor ve sağlıklı bir bağırsağın sadece yiyecekleri nasıl sindirdiğimizi ve elimine ettiğimizi değil, aynı zamanda yaşamlarımız boyunca nasıl hissettiğimizi, hayata bakış açımızı nasıl etkilediği konusunda kanıtlar sunuyor.

Sohbetimizde çok güzel tespitler ve tavsiyeler bulabilirsiniz. Katılan herkese çok teşekkür ediyorum.

Söz alan arkadaşlar: (03:17) Aycan Acar Şahin, (06:39) Banu Özsoy, (09:33) Elif Ceylan, (13:08) Müge İrfanoğlu, (15:50) Aydan İrem Sungur, (19:10) Sezgin İldeş, (20:42) Bengü İlhan, (24:20) Aycan Acar Şahin, (27:16) Alim Küçükpehlivan, (28:50) Aycan Acar Şahin, (30:44)Müge İrfanoğlu

Support the show

Konuklarım Yalın Düşünür Gamze Ürkmez, Kovalent Bağ Yapıcı Esra Akalın Öcal ve Mustafa Başar, nam-ı diğer Mühendis Abi.

der-ya yani değer yaratma topluluğu ile bu podcastin takipçileri aşinalar. der-ya bugün iki yaşını doldurdu. Bu iki yıl içerisinde birçok değerli üyemiz hayatlarında yeni keşifler yaptılar, kendilerine yeni alanlar açtılar. Bugün konuğum olan diğer iki oluşum bunun güzel örneklerinden.

der-ya’nın bu oluşumlar hakkındaki rolünü yine Esra çok güzel ifade etti. Bir Kimya mühendisi olan Esra kimyadan örnek verdi, bağların oluşabilmesi için uygun bir ortam gerekir (NŞA olarak bildiğimiz bir atmosfer basınç, 0 santigrat derece), der-ya bize bu ortamı sağladı dedi.

Lean Talks Gamze’nin felsefe bakış açısını yalın metodu ile bağdaştıran, sosyal ve deneyimleyerek öğrenme metoduyla ilerleyen, örgütsel yapıyı iyileştirmeye çalışan, dinamik bir atölye.

Sürdürülebilir Mühendis ise genç mühendislerin ve mühendis adaylarını iş hayatına hazırlamak ve sürekli kendilerini geliştirebilmeleri için rehberlik etmek ve ilham olmak için Mustafa, Esra ve Gamze’nin kurdukları bir girişim.

Bu oluşumlardaki amaçlarından, yaptıklarından, karşılaştıkları zorluklardan ve bunları nasıl aştıklarından konuştuk. İlgilenen herkesi aramızda görmek için sabırsızlanıyoruz.

Linkedin sayfaları:

https://www.linkedin.com/in/gamzeürkmez/

https://www.linkedin.com/in/esraocal/

https://www.linkedin.com/in/mustafabașar/

(03:46) 2 yıl önce der-ya’ya girerken his ve düşünceleri (05:55) der-ya bir mekan olsa (08:28) Lean Talks’un başlangıcı (13:00) Mühendis Abi’nin başlangıcı (16:40) Esra’nın Mühendis Abi’ye katkısı (19:51) Gamze’nin Mühendis Abi deneyimi (22:31) Esra’nın kovalent bağ açılımı (24:12) Mustafa’nın Sürdürülebilir Mühendis tanımı (26:26) Kalfa Çırak programı yeni dönemi (28:50) Lean Talks için Gamze’nin başarı ölçütü var mı? (30:14) Esra için Sürdürülebilir Mühendis’in başarısı (31:57) Mustafa’nın hayali (33:40) Gamze’nin değer yaratma formülü (34:30) Esra’nın değer yaratma formülü (34:49) Mustafa’nın değer yaratma formülü

Support the show

Bir diğer başlangıç da yine podcast dinleyicilerimizle kurduğumuz Kitap Kulübümüzden doğan Sinema Kulübü oldu.

Edebiyat ve sinema kardeş sanatlar. Uzun zamandır kitap sohbetlerimizde filmler gündeme geliyordu. Nihayet her ayın 15inde sinema gecesi yapmaya karar verdik. Filmleri topluca izlemiyoruz ama beraberce değerlendiriyoruz, kitap kulübünde yaptığımız şekilde.

Yine ağırlıkla podcastin de konularını oluşturan İş dünyası, İnsan ve Yapay Zeka, İnovasyon, Hayatın Anlamı, İnsan İlişkileri gibi alanlardan filmler belirledik.

İlk seçtiğimiz film 2006 yılında beyazperdeye çıkan Gabriele Muccino’nun yönettiği Türkçe’ye “Umudunu Kaybetme” adıyla çevrilen “The Pursuit of Happyness” oldu. Film gerçek bir yaşamöyküsüne dayanıyor. Chris Gardner 80’lerde San Fransisco’da eşi ve oğluyla maddi sorunlar yaşıyor. Önce eşi yanından ayrılıyor ardından kirasını ödeyemediği için evinden çıkarılıyor. Film bu ve bundan daha da zorlaşan şartlarla nasıl mücadele ettiğini anlatıyor.

Yine her zamanki gibi çok güzel yorumlar geldi. Gecenin sürpriz konuğu ise sevgili Cenk Caner idi. O da filme hiç bakmadığımız bir açıdan yaklaştı.

Bu konuşmalardan sonra bende uyanan soru acaba Amerika kadar bireyci olmamamız, yani ailemizden, arkadaşlarımızdan sosyal destek almamız acaba bizim “yırtmamıza” engel oluyor mu? Yani birilerinin bize bakacağı inancıyla dibe vurmuyor, bundan korkmuyoruz, elimizden geleni ardımıza koymuyoruz belki de. Çünkü gerçekten içimizdeki potansiyel başka çaremiz kalmadığında açığa çıkıyor galiba.

Bu bölümde söz alan arkadaşlar sırasıyla,

(02:37) Belgin Elmas, (07:02) Yasemin Parlak Demir, (10:24) Elif Ceylan, (11:32) Burçin Aktaş, (14:23) Gizem Güneş Erbil, (18:10) Belgin Elmas, (19:54) Yasemin Parlak Demir, (21:11) Hatice Ergüven Doydum, (24:05) Burçin Aktaş, (27:04) Belgin Elmas, (29:42) Bengü İlhan, (31:00) Kevser Demirel ve (33:40) Cenk Caner

Support the show

Ursula LeGuin Amerikalı bir romancı. 1974’te yazdığı Mülksüzler yazdığı yedinci bilim kurgu romanı.

Anarres ve Urras isimli İki gezegenli bir sistemde geçen olayları anlatıyor. Kitabın sonsözünde Bülent Somay’ın açıklamasından öğreniyoruz ki LeGuin’in Anarres adını Yunanca’daki Anarşi :başsızlık ve Latince’deki res: nesne kelimelerinin çağrışımından türetmiş. Urras’ı ise USA ve USSR kısaltmalarının yanı sıra Almanca’daki Ur kaynak, başlangıç anlamındaki öntakıdan, yani Anarres’e giden göçmenlerin geldiği yer olarak tasvir etmiş.

Bunu şimdi söylemesem de kitabı eğer okumadıysanız, okurken LeGuin’in birbirinin gezegeni ve ayı olarak betimlenen Urras ve Anarres yoluyla insanlık tarihini anlattığı hissine kapılacaktınız. Fakat yine farkedeceksiniz ki, LeGuin tek taraflı bir güzelleme yapmıyor, iki gezegenin de iyi ve kötü taraflarını gözler önüne seriyor, Bu klasik anlamda bir ütopya değil, o yüzden kitabın iç kapağındaki alt başlık “ikircikli bir ütopya”.

Kitabın tasvir ettiği dünyaları ve yerleri anlamak başta biraz gayret gerektirse de, sebat ederseniz kitap sizi sarıyor.

Bu bölümde söz alan üyelerimiz: (02:10) Yavuz Abut , (07:02) Kadir İleri, (08:33) Aycan Acar Şahin, (10:08) Bahar Faikoğlu, (12:51) Elif Ceylan, (16:00) Ömer Tural, (18:04) Suat Soy, (21:21) Talha Çelik, (23:03) Yavuz Abut, (24:41) Bahar Faikoğlu, (25:19) Suat Soy

Support the show

Mahfi üstadın çok ilginç bir hikayesi var. Vasat bir orta-lise öğrenciliğinden sonra Mülkiye’de çok başarılı bir öğrenci oluyor. Bunu üstad blogunda şöyle açıklıyor; “Çünkü orada okutulan dersler hem benim seveceğim cinsten derslerdi hem de ezbere dayalı olarak değil sorgulayıcı bir sistemle anlatılıyordu. Dersleri sevmem başarılı olmamı getirdi. O nedenle insanın yaşamının bazı bölümlerindeki başarısızlıkların sürekli olmayacağını, sevdiği veya seveceği alanlara yönelerek başarıya ulaşabileceğini düşünürüm.”

Biz kulüp olarak kitabı çok beğendik. Her yaşta okunabilecek ama özelliklere lise çağındaki gençlere mesela ikinci sınıfta okutulması gerektiğine inanıyoruz.

Aşağıda soruları soran üyelerimizin isimleriyle ile birlikte konu başlıklarına yer verdim. İlgilendiğiniz kısma bölüm işaretlerine tıklayarak da ulaşabilirsiniz.

 (01:50) Neden bu kitabı yazdı (07:44) Başarısızlığı kabul etmemek - Seda Diril Boyraz’ın sorusu (14:02) Gençleri nasıl yönlendirmeli - Aycan Acar Şahin’in sorusu (21:35) Üniversitelerin niteliğindeki değişim - Alim Küçükpehlivan’ın sorusu (30:19) Neden akademik kariyer yapmadığı - Kadir İleri’nin sorusu (40:22) Eğitim sistemi hakkındaki görüşleri - Hatice Ergüven Doydum’un sorusu (47:17) Motivasyonunu nasıl koruduğu - D.Sena Çekin’in sorusu (53:58) Gençler için bir kılavuz kitap - Işık C. Alpago’nun sorusu (57:28) Editörün katkısı ve kitaplarını nasıl yazdığı - Mürsel Çavuş’un sorusu (01:05:38) Notlarını nasıl tutuyor - Engin Öztornacı’nın sorusu 

Support the show

Cenk Caner’i muhtemelen müzik ve sinema filmleri ile renklendirdiği hikayelerinden tanıyorsunuz. 20 yılı aşkın turizm alanında yöneticilik, eğitmenlik tecrübesine sahip Cenk’le önce müşteri daha doğrusu onun deyimiyle misafir ilişkileri hakkında konuştuk. Bu alanda özellikle hizmet sektöründe bir çok şirkete örnek olabilecek uygulamalardan ve anlayıştan bahsettik. Cenk, müşterilerle yüzyüze temas eden çalışanlara nasıl inisiyatif verildiğini ve hataların yönetim tarafından nasıl karşılandığını çok özel anekdotlarla bize anlattı.

Kendisinin büyük ilgi gören nostaljik hikayelerini nasıl kurguladığını, ilham kaynaklarını öğrendik. Cenk otel endüstrisine eğitimler vermeye devam ederken bir yandan da firmalara atölyeler düzenliyor. İş dünyasının liderlik, yaratıcılık, çeşitlilik ve kapsayıcılık gibi konularını sinema filmleri üzerinden oyunlaştırarak işliyor. Benim de eğitimini aldığım yaratıcı dramada, katılımcılara herhangi bir bilgi veya davranış dayatılmadan, verilen temayı onların deneyimlemesini ve kendi yaşanmışlıklarıyla yorumlamaları beklenir. Cenk’in yaptığı da katılımcıların oyunculuk performansları ile değil sinema anlatımları üzerinden bu kazanımlara ulaşmak. Bu yüzden yaklaşımı hoşuma gitti ve orijinal buldum. Siz de firmanızda bunu deneyimlemek istiyorsanız onu nerede bulacağınızı biliyorsunuz.

 (02:14) Turizmde misafir deneyimi yönetimi (10:11) Hatanın değeri (güzel bir örnek) (13:59) Hataya engel olan korku kültürü (17:15) Misafir yolculuğu haritası (25:11) Cenk’in hikaye anlatıcılığının kökenleri (34:15) Hikaye anlatmanın püf noktası (38:25) Cenk Caner’in değer yaratma formülü 

Cenk Caner’in Linkedin profili
https://www.linkedin.com/in/cenkcaner/

Support the show

Günümüzde bilgiye ulaşmak ve bizden uzakta insanlarla iletişim kurmak kolaylaşırken bunun bedelini o bilgileri filtreden geçirmek ve mesajları yönetmek için harcadığımız zaman ve eforla ödüyoruz.

Her yeni uygulama bize bir kolaylık ve fayda getiriyormuş gibi görünse de asıl önemli olan şeylerden uzaklaştığımızı fark ediyoruz.

Bu kitap son zamanlarda ortaya çıkan bir çok teknik ve metot gibi bize bir yol haritası ve bakış açısı vermeye çalışıyor. Bunu oldukça esnek, alçakgönüllü ve espirili bir dille yapması bize iyi geldi. Kitap 87 tane taktik öneriyor ve bunlara şans vererek işimize yarayıp yaramadığını denememizi salık veriyor.

Biz kulüp olarak kitabı beğendik, bir çoğumuz hemen uygulamaya koyduğu ve fayda gördüğü taktikleri paylaştı ve herkese okumasını tavsiye ediyoruz. İçeride bir çok başka kitaptan ve uygulamadan da bahsedildi, kulak vermenizi öneririm. Sırayla söz alan arkadaşlarımız:

 (01:59) Hande Tonyalı, (05:15) Seda Diril Boyraz, (06:27) Aycan Acar Şahin, (09:24) Müge İrfanoğlu, (12:13) Samet Yıldırım, (14:23) Aydan İrem Sungur, (16:59) Cihat Özeray, (18:17) Olcay Çat, (21:18) Alim Küçükpehlivan, (23:29) Dilek Geçit, (26:50) Yavuz Abut, (31:11) Dilek Sena Çekin, (31:46) Ahmet Sarıtaş, (33:54) Mustafa Pancarcı, (37:03) Hacer Deniz, (37:54) Selim Uysal ve (40:36) Talha Çelik 

Support the show

Şirket kurumsal verimlilik çözümleri alanında faaliyet gösteriyor, bireylerin ve kurumların stresten arınmış şekilde üretkenliklerini arttırma, kişisel ve profesyonel hayatlarına odaklanmalarına rehberlik ediyor.

Konuğumla günümüzde daha verimli çalışmanın, artan iş yükünün getirdiği stresi ve bunun karşısında çoğu kişinin kendini çaresiz hissettiğini ve bu durumu kabullendiğini konuştuk. Tuçe Hanım Amerikalı yönetim danışmanı ve yazar David Allen’ın GTD çalışma sisteminin felsefesini ve dayandığı temelleri bize anlattı. Kendilerinin kurumlarda bireylerle nasıl çalıştıklarını, eğitimi alan kişilerin karşılaştıkları sorunları ve bunları aşmaları için onlara nasıl destek olduklarından bahsetti. Yakın bir gelecekte bir kurumdan bağımsız olarak kişilerin de konferans formatında bu çalışmayı deneyimleyebileceklerini belirtti. Bu süreçte web sitesindeki yazılarına göz atmanızı ve Tuçe Hanım’ı sosyal medyadan takip etmenizi tavsiye ederim.

 (02:13) Kurumsal hayattan geçiş (06:15) Özetle GTD metodu (10:53) Kullanılan araçların önemi (13:33) Metoda uyum sağlama (17:41) Kaosu kabulleniyoruz (21:10) “Hoşgörülü” bir sistem (24:14) Alışkanlık için öz yönetim (32:46) Tuçe Yücel’in değer yaratma formülü 

Tuçe Yücel’in Linkedin profili
https://www.linkedin.com/in/tuçe-yücel-983533137/

Deepinsula web sitesi
https://www.deepinsula.com/

Support the show

Bu yılın başında Forbes dergisi dünyanın dört bir yanından ilham veren kadınları paylaştığı ”50 Over 50” listesinin Avrupa, Orta Doğu ve Afrika seçkisinde, G20 bünyesinde toplumsal cinsiyet eşitliği ve ekonomiye eşit katılım odağında faaliyet gösteren Women20 (W20) Kurucu Başkanı Gülden Türktan’a da yer verdi. Gülden Hanım kariyerine bir çok firmanın yönetim kurulu üyeliğini sığdırmış, ülkemizi bir çok uluslararası platformda başarıyla temsil etmiş bir iş kadını ve girişimci.

Liderliğin görünen yüzü gıpta edilen veya kıskanılan, ayrıcalıklara sahip bir pozisyon. Ama görünmeyen yüz çatışmalar, zorluklar arasında yalnızlıkla eş anlamlı. Gülden Hanım iş hayatında tanık olduğu hikayeleri kendi penceresinden çıkarımlarıyla paylaşıyor. Sakinlikle, dinleyerek, varsayımlarını sorgulayarak, işin olumlu tarafından bakarak nasıl karanlıktan aydınlığa çıkılabileceğinin ipuçlarını veriyor.

Yaz da geliyor, bir tatil günü 2-3 saatte keyifle okuyabileceğiniz bir kitap listenize almanızı tavsiye ederim.

(02:36) Liderlikle ilişkisi (06:48) Liderin rolü (12:23) Çalışanlara alan tanımak (18:11) Kendi motivasyonunu yaratmak (22:00) Çıkarım merdiveni (28:07) Olumlu düşünmenin gücü (36:25) Gülden Türktan’ın değer yaratma formülü 

Gülden Türktan’ın web sitesi
https://www.guldenturktan.com/tr/

E-posta adresi:
asistan@guldenturktan.com

Support the show

Support the show

Nir Eyal’ın 2014 yılında çıkardığı “Kancaya Takılınca” adıyla Türkçe’ye çevrilen kitabı Hooked epey ses getirmişti. Ürün tasarımı, yazılım ve pazarlama ile ilgilenen kişilerin gözdesi olmuştu, ürünlerin alışkanlık yaratması için özellikle teknoloji firmalarının uyguladıkları taktikleri bir araya getiren bir kitaptı.

Pür dikkat adıyla çevrilen “indistractable”ın arka kapağında şu açıklama yer alıyor.

“Pürdikkat’te Nir Eyal, bizi dikkat dağınıklığına iten gizli psikolojiyi gözler önüne sererek, bu sorunu çözmenin neden telefonumuzdan, iPad’imizden ya da bilgisayarımızdan vazgeçmek kadar basit olmadığını açıklıyor. Kendimizi yoksun bırakmak çözüm değildir ve çoğu zaman da daha fazlasını istememize medem olur. Yazar dört aşamalı, araştırma destekli modelle, hedeflediğinizi sonunda yapabilmenizin sırrını ortaya koyuyor ve teknolojinin bizden yararlanmasına izin vermeden, ondan en iyi şekilde faydalanmanın anahtarını sunuyor”

Support the show

Kitapta yılın her bir günü için İmparator Marcus Aurelius’un, Seneca’nın ve Epiktetos’un notlarından yola çıkarak yeni bir düşünce veya eylem önerilmiş.

Stoacılar çalışmalarını üç temel prensip çatısı altında derlemişler.

Algı: Etrafımızdaki dünyayı nasıl görüyor ve algılıyoruz?

Eylem: Aldığımız kararlar, eylemlerimiz ve bunların kapsamı

İrade: Değiştiremediğimiz şeylerle nasıl başa çıkar, doğru ve tatmin edici bir kanıya nasıl varır ve dünyadaki yerimiz hakkında doğru bir anlayışa nasıl sahip oluruz?

Bu 3 prensibi de yazarlar her biri bir aya karşılık gelecek şekilde 12 alana bölmüşler. Erdem, Ölümlülük, Duygular, Öz Farkındalık, Metanet, Doğru Şeyi Yapmak, Problem Çözme, Kabullenme, Akli Netlik, Pragmatizm, Tarafsız Düşünce ve Sorumluluk.

Kitapta tüm bu alanlara dönük pratik tavsiyeler de var, sonuçta bu Stoacıların hedeflerinden biri, insanların erdemli bir hayat yaşamalarına yol göstermek.

Bu kadar çok sayıda öğüdü hazmetmesi kolay olmasa da okuyan herkesin kendisi için faydalı yönler bulduğunu söyleyebilirim. Bizi şaşırtan bir konu da neredeyse 2000 yıl önceki tespitlerin bugün de geçerli olması, hatta pozitif psikolojinin ve koçluk eğitiminin temelini oluşturduğunu görmemiz oldu. Dönüp dönüp okunabilecek, başvurulabilecek bir kaynak olduğunu söyleyebiliriz.

Sırayla söz alan arkadaşlar;
 Belgin Elmas, Yavuz Abut, Aycan Acar Şahin, Hatice Ergüven Doydum, Gamze Ürkmez, Seda Diril Boyraz, Ömer Tural, Gülşah Akcengiz, Melek Bıyıkbeyi, Selim Uysal, Alim Küçükpehlivan ve Bahadır Sınay 

Support the show

Emre der-ya topluluğumuzda bize funnel yaklaşımıyla işimizi nasıl kuracağımız konusunda bir sunum gerçekleştirdi, sorularımızı yanıtladı. Burada sohbetimizin bir kısmına yer veriyorum.

Emre sohbetimizin ilk bölümünde girişimcilikte olması gereken zihniyet yapısından bahsetti. Yani iş yaparken oyunda kalmaya odaklanıp ve sürekli öğrenmeye önem vermeyi, odağı içeride tutmayı (değişen koşullara sızlanmadan çözüm üretmeyi) ve uzun vadede değer yaratmaya odaklanmayı vurguladı.

Sonrasında ise hedef kitleyi tanıyarak, onlara sunabileceğimiz değeri belirlemek ve bunu basamaklandırarak sunmanın yollarını bizimle paylaştı. Burada da geçen bölümde bahsettiğim gibi insanın kendisini tanıması ve güçlü yanlarıyla nasıl bir değer yaratacağını bilmesi işin en zorlu ama keyifli tarafı. Doğru araçlarla ve taktiklerle kendi nişini bulmak ve odaklanmak sizi başarıya götüren yol olacak.

Emre de benim gibi öğrenme meraklısı, yurt dışındaki uzmanları sürekli izleyen ve paylaşan, içerik üreten bir dijital pazarlama uzmanı; onu özellikle aktif olduğu twitter’da veya Funnel Kafası Podcastini takip etmenizi tavsiye ederim.

 (01:39) İş yapmanın, girişimciliğin mantalitesi (13:30) Taktik Üçgeni (iş modeli) (20:03) Sistem bakış açısı (22:58) Funnel’ı kendi işinizde nasıl kullanabilirsiniz? (30:43) Elinizdeki kıymetleri çıkarın (37:56) Amaç kitleyi büyütmek değil elemek (40:23) Reklamın gerekliliği, bültenin rolü (43:40) Emre Doğaner’in değer yaratma formülü 

Emre Doğaner’in web sitesi
https://www.emredoganer.com/

Twitter hesabı
https://twitter.com/benemredoganer

Support the show

Alanın önde gelen isimleri Christopher Peterson ve Martin Seligman yayınladıkları CSV (Character Strengths and Virtues Handbook) Karakter Güçlü Yönleri ve Erdemleri El Kitabında altı erdem (bilgelik, cesaret, insanlık, adalet, ölçülülük, aşkınlık) ve onlara katkı sunan 24 karakter özelliğini belirlemişler.

Bu bölümde, ben de VIA karakter testinin ortaya koyduğu karakter profilim ve üzerindeki düşüncelerimi sizinle paylaşmak istedim. Umarım siz de linkini aşağıda paylaştığım bu testi kendinize uygular ve sonuçları üzerinde faydalı bir düşünce egzersizi yapabilirsiniz.

Viacharacter Güçlü Yönler Testi (Türkçe dil seçeneği var)
https://www.viacharacter.org/survey/account/register?registerPageType=popup

Support the show

Hayat mücadelesinde bize en büyük desteği sunan psikolojik sermayeyi oluşturan özyeterlilik, umut, iyimserlik ve duygusal dayanıklılığı nasıl geliştirebileceğimiz hakkında Mutlu bizi düşündürüyor ve uygulama önerileri sunuyor. Söyleşimizde kitapta en çok ilgimi çeken ve son yıllarda beni en çok meşgul eden konuların başında gelen davranışlarımızda duygu ve düşüncelerimizin rolünü kendisine sordum.

Kitabın ikinci bölümünde yer alan değişim ve dönüşümü, bizi zorlayan irade gücünün kaynaklarından ve engelleri nasıl aşabileceğimizi konuştuk. Mutlu, kendimizi tanımanın öneminden ve pozitif psikolojinin de konu edindiği güçlü yanlarımızı nasıl kullanabileceğimizden bahsetti. Bu konuda linkini aşağıda verdiğim testi de herkese tavsiye ederim.

Podcastimizde bir de ilki gerçekleştirdik. Kayıt öncesinde iki dinleyicimizden sorularını sesli olarak almıştım. Hülya Mutlu kitabı yazma sürecinin kendisine kattıkları ve öğrenme alışkanlıkları hakkındaki bu soruları yanıtladı.

 (01:20) Hayatındaki değişiklikler (04:44) Duygulara bakış (10:06) Düşünce ve inançlarımız davranışlarımıza nasıl etki ediyor? (16:17) İrade sınırlı bir kaynak mıdır? (20:01) Güçlü yönlerimiz hakkında farkındalığın rolü (28:49) Kitabı yazma süreci (30:09) Öğrenme tutkusu (35:29) Hülya Mutlu’nun değer yaratma formülü

Hülya Mutlu’nun Linkedin profili
https://www.linkedin.com/in/hulyamutlu/

Hülya Mutlu’nun Youtube kanalı:
https://www.youtube.com/@TheEnmac

Karakter güçlü yönleri testi
https://www.viacharacter.org/

Support the show

Kendisini araştırmacı ve hikaye anlatıcısı olarak tanımlayan Brené Brown’ı TED konuşmalarından tanıyorsunuzdur. Kırılganlık, utanç ve empati konularında, çalışmalarından edindiği bilgileri kendi hayat deneyimleri üzerinden paylaşıyor. Çok sayıda kitabı var, youtube’da konuşmaları ve Unlocking Us adlı bir de podcasti var.

Bu kitabında da başkalarının bizden beklediği veya olmamız gerektiğini düşündüğümüz biri gibi olmaya çalışmaktan çektiğimiz sıkıntılardan, asıl olduğumuz kişiyi hikayesiyle, kusurlarıyla kucaklayarak kurtulabileceğimizi bize söylüyor. Cesaret, şefkat ve bağlantının bütün kalbinizle yaşamak için ihtiyaç duyduğumuz yegane şeyler olduğunu anlatıyor.

Bu buluşmanın da sürprizi Sevgili Yasemin Parlak Demir Hoca’dan geldi. Dünyada özşefkat kavramını literatüre sokan Kristin Neff ve Christopher Germer’in kitabından bir “şefkatli temas” adlı kendi hastalarına da uyguladığı bir egzersizi bize yaptırdı, sonra üzerine konuştuk. Bu kısmı podcaste alamadım ama geçen haftaki Linkedin paylaşımımda bu egzersizin aşamalarına yer verdim. Onu da bölüm notlarında bulabilir ve kendinize uygulayabilirsiniz.

Bu bölümde söz alan arkadaşlarımız sırasıyla

 (02:09) Müge İrfanoğlu, (05:09) Dilek Sena Çekin, (07:46) Aycan Acar Şahin, (11:00) Yavuz Abut, (17:46) Cihat Özeray, (19:32) Selma Çelik, (20:56) Yasemin Parlak Demir, (24:17) Müge İrfanoğlu, (25:03) Bengü İlhan

Şefkatli temas paylaşımı:
https://www.meteyurtsever.com/2023/03/30/dyf-kitap-kulubu-mart23-bulusmasi/

Support the show

Gamze İngiltere’de yaşıyor ve kurduğu şirketle dünyanın her yerine hizmet veriyor. Uzmanlık alanını, orta seviye İngilizceye sahip profesyonellerin daha akıcı konuşabilmelerini sağlamak ve kendi hikayelerini İngilizce olarak da paylaşabilmeleri için süreci kolaylaştırmak olarak belirlemiş. Herkesin bir ya da daha fazla dil blokajına sahip olduğunu fark etmesiyle de öğretmenliğini ''dil koçluğu/mentörlüğü'' ile desteklemeye karar vermiş ve Dil Aktivasyon Programı'nı oluşturmuş.

Gamze sanki 40 yıllık bir öğretmenin tecrübesiyle anlatıyor dili ilerletmede yaşanan sorunları. Pratik yapma miti üzerinde bizi düşündürüyor. Söyleşimizin ikinci kısmında ise davranış bilimi ile harmanladığı çözüm önerilerinden bahsediyor.

Eğer siz de yabancı dilinizi ilerletmekte zorlanıyorsanız, doğru yolda olup olmadığınızı merak ediyorsanız Gamze’ye kulak vermenizi öneririm.

 (02:46) İngilizceyi amaç olarak mı araç olarak mı görüyorsunuz? (04:39) Gamze’nin kariyer gelişimi (07:50) neden İngilizcem hep aynı seviyede (11:30) Durum analizi (15:27) Pratik mi, performans mı? (24:30) Fogg Davranış modelinin ingilizce öğrenmeye uyarlanması (30:30) hedefle uyumlu bir plan oluşturmak (34:23) Hedefi küçük parçalara ayırmak (37:38) İngilizce’yi yaşamak (46:02) Gamze’nin değer yaratma formülü

Gamze Şenfer’in web sitesi
http://www.mindheartlingua.com/

Bölümde 8.dakikadan sonra bahsi geçen görsel
https://drive.google.com/file/d/1VytiHwlGIY-zZQiKs7SJ_Yvgee5Z2sb6/view?usp=sharing

Support the show

Buluşları, güzel ve zor doğaları nedeniyle "kelebekler" ile karşılaştırıyorlar. Odaklanma halinden dalgınlığa geçtiğimizde ve tekrar geri döndüğümüzde "ağı" açtığımızı söylüyorlar. Ancak kelebeklerin düşmanlarına karşı da gözümüzü açık tutmamız gerektiğini salık veriyorlar; örümcekler (korku), eşek arıları (başarısızlık) ve soğuk (belirsizlik). 

Yazarlar, beyin mekaniği ile ilgili birçok kavramı ve günlük hayatımızda daha fazla yaratıcı düşünmemiz için araç önerilerini sunuyorlar, ben de burada bir kısmına yer verdim. 

Hayatta kalmak ve gelişmek için sürekli atılım yapmamız gerekiyor. Önümüzdeki yıllarda giderek zorlaşan koşullar becerilerimizi sonuna kadar kullanmamızı, bunu da ancak uygun koşullarda ve doğru bir zihniyetle yapmamız gerektiriyor. 

Support the show

Rümeysa Hanım Boğaziçi’nde psikoloji eğitimi aldıktan sonra yüksek lisans ve doktorasını Almanya’da bilişsel sinirbilimi üzerine tamamlamış. Söyleşimizde büyük bir yer tutan eller ise onu motor hareket konusunda çalışmaya iten en önemli etmen olmuş. Eller ve yazmak benim de ilgimi çok çektiği için ondan epey bilgi aldım.

Kalemi elimize alıp bir şey yazdığımızda el, göz ve biliş koordinasyonunu sağlıyoruz. Bu üçlü, beyinde farklı alanların etkileşim içine girmesini sağlıyor, sadece düşünmüyoruz, elimizi ve gözümüzü çalıştırarak, beynimizi de daha fazla çalıştırmış oluyoruz. Benim gözlemim çalışanların genelde düşündüklerini not almak ve küçük çizimler yaparak kendilerini ifade etmek konusunda gönülsüz olmaları. Bunun faydalarını hep dile getiriyorum ama artık Rümeysa Hanım’ın açıklamalarıyla yapacağım her çalışmada vurgulayacağım.

Merak ettiğim bir diğer konu da beyin dalgalarını uyararak, çalıştırarak bazı bilişsel aktivitelerimizi geliştirip geliştiremeyeceğimizdi. Bunun yanıtını da söyleşimizde bulabilirsiniz.

 (01:32) Motor hareket ve biliş ilişkisi (06:19) Motor zekası (10:16) Beyin hakkında bildiklerimiz (20:10) El üzerine güzellemeler (31:39) Sanal gerçekliğin sağlık hizmetlerinde kullanımı (36:27) Beyin dalgaları (43:52) Evde yapılabilecek beyin egzersizleri (46:53) Rümeysa Can Gündüz’ün değer yaratma formulü 

Dr. Rümeysa Gündüz Can’ın Linkedin profili
https://www.linkedin.com/in/rumeysagunduzcan/

Dr. Rümeysa Gündüz Can’ın e-posta adresi
rumeysagunduzcan@gmail.com

Support the show

Açıkçası sıradışı bir toplantı oldu, 22 Şubat’ta yapmıştık, Maraş depremlerinin sonrasında içinden geçtiğimiz zor günlerde. Doğal olarak çoğu kişi konstantre olup romanı bitirememiş. 

Kitap 2014 yılında kaybettiğimiz Kolombiyalı yazar Gabriel Garcia Marquez’in çok sayıdaki eserinden biri, ancak onu dünyaya tanıtan ve 1982’de Nobel Edebiyat ödülünü almasını sağladığına inanılan ve büyülü gerçeklilik akımının temsilcisi olan bir roman. Kısaca ifade etmek gerekirse büyülü gerçekçilik, gerçek bir anlatım içinde sihirli, mantıkdışı öğeleri barındıran bir sanat akımı. Fantastikten gerçek bir dünyaya dayalı olması yönüyle ayrılıyor. Hatta Marquez’in bunlara kendisinin de şahit olduğu ve bunların yaşandığına dair bir iddiasını okumuştum, bunu sürdürmek istediği gizemin nükteli bir ifadesi olarak görmek lazım sanırım. 

Açıkçası okuması kolay bir kitap değil. Çünkü Latin Amerika kültüründe isimlendirme yapısı, nesiller arası tekrarlayan isimler ve romanın Buendias ailesinin hayatını zaman içinde ileri geri referanslarla anlatıyor olması gerçekten sizi zorluyor. Hatta kitabın ilk sayfasında bir aile ağacı var. Ancak kitabı okurken ilk sayfayla mekik dokumak da sizi yoruyor. Eğer bu stresi üzerinizden atabilirseniz kitabı keyifle okuyorsunuz, belki baştan bir kez daha okuma niyetiyle. Yazarın dili, tasvirleri birçoğumuza Yaşar Kemal’i hatırlatmış. Dolayısıyla eğer Yaşar Kemal’i okumayı seviyorsanız bu kitabı da seveceğinize inanıyorum. 

Bu bölümde söz alan arkadaşlarımız sırasıyla 

Alim Küçükpehlivan, Dilek Sena Çekin, Güçlü Karavelioğlu ve Işık Ceren Alpago 

Support the show

Açık Açık platformu içindeki farklı faaliyet alanlarındaki bugün itibariyle 122 STK ile çalışıyorlar. Bu STK’lar platform üzerinde sahada veya online’da çalışabileceğiniz gönüllülük projeleri açıyor, bireyler arzu ettikleri alanda gönüllülük çalışmaları yapabiliyorlarlar ve tüm bunlar uygulama üzerinden takip edilip raporlanabiliyor. Kurumların kendileri de belirledikleri bir alanda projeler açıp kendi çalışanlarının gönüllülüğüne açabiliyorlar. Kurumlar bu kolektif etkiyi faaliyet raporlarında kullanabilirken, günümüzde anlam arayışını farkına varan ve bunu hayata geçirmek isteyen çalışanlar için de bu platform önemli bir tatmin ve bağlılık kaynağı oluşturuyor. 

Özlem Hanım STK’ların ve kurumların yanısıra etki ölçümü, çalışan bağlılığı gibi konularda hangi paydaşlardan destek aldıklarını ve Ability Pool olara gelecek planlarını konuştuk.

Ability Pool web sitesi:
https://abilitypool.com/

Özlem Ülker’in Linkedin profili:
https://www.linkedin.com/in/özlem-ülker/

(01:14) Kurumiçi Girişimcilikle başlangıç (05:55) Kurumsaldan girişimciliğe geçiş (08:24) Ability Pool bir gönüllülük yönetim platformu (13:48) Çalışan gönüllülüğü eğitimi (16:26) STK’lara faydası (20:44) Etki ölçümü (22:26) Örnek projeler (28:11) Bireysel gönüllülük (33:03) Gelecek planları (35:02) Özlem Ülker’in değer yaratma formülü 

Support the show

Itır özellikle kriz zamanlarında gönüllülük hakkında daha önce düşünmediğim bir tarafa dikkatimi çekti. Bir felaketin insanların dönemsel olarak merhamet duygularını harekete geçirmesinin yanı sıra, gönüllülük de bir deneyim ve bu deneyimde insanların nelerle karşılaştıkları, yaptıkları katkıdan ve onun yarattığı etkiden ne ölçüde tatmin oldukları da gönüllülüğe devam etmeleri konusunda belirleyici olabiliyor. Kriz zamanlarındaki karmaşa bunun için iyi bir zemin oluşturmayabiliyor.

İnsanların bir kuruma destek olma kararını belirleyen kriterlerin başında güven geliyor, ki bunu sağlayacak olan ise şeffaflık ve hesapverilebilirlik. Bunu Adım Adım’ı kurduklarında farkına varmışlar ve Açık Açık girişimi ile de belli taahhütleri veren sivil toplum kuruluşlarını ve sosyal girişimcileri kapsayan bir değerler şemsiyesi oluşturmuşlar.

İnsanları gönüllülükle buluşturan ise bir meselelerinin olması. Itır’ın bunu nasıl bulabileceğiniz hakkında da önerilerini söyleşimizde dinleyebilirsiniz.

(03:03) Bağışçılık ve gönüllülük ilişkisi (10:00) Gönüllülerin iyi olma halinin gözetilmesi (14:29) Adım Adım’ın hikayesi (18:30) Açık Açık’ın hikayesi (22:37) Kendi amacınızı bulmak (29:00) Gönüllülük karşılıklı bir anlaşmadır (37:06) Itır Erhart’ın değer yaratma formülü 

Itır Erhart’ın Linkedin profili:
https://www.linkedin.com/in/itir-erhart-090ab41/

Adım Adım web sitesi:
https://www.adimadim.org/

Açık Açık web sitesi:
https://acikacik.org/

Support the show

İnsanımız gerçekten bir zorluk karşısında çok dirençli, çok özverili, çok pratik. Hemen işe koyuluyoruz, planlama bize yetişemiyor çoğunlukla. Aradaki verim farkını daha çok çalışarak, itişe kakışa, biraz kıra döke kapatıyoruz ya da kapatmaya çalışıyoruz. 

Şimdi burada içinden çıkamayacağım bir sosyolojik analiz içine girmeyeceğim ama gördüğüm temel bir eksikliği bu bölümde işlemek istiyorum. Kriz anında yardıma koşuyoruz ama bunu uzun zamana yayılan bir çaba ile göstermiyoruz. Gönüllülükten bahsediyorum, gönüllülük hakkında size bir rapordan ve kendi gözlemlerimden bahsedeceğim. 

Türkiye’de Gönüllülük adındaki bu rapor, İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınlarından çıkmış, yazarları Emre Erdoğan, Pınar Uyan Semerci, Nurhan Yentürk ve Laden Yurttagiler. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Programının 2014 yılına ait bir çalışmasından bahsediyorlar. Bu çalışmaya göre Türkiye’de yetişkinler arasında herhangi bir gönüllülük faaliyetinde bulunanların oranı sadece %6.2 ve bu araştırma kapsamındaki ülkeler arasında sondan ikinciliğe denk geliyor, son sırada %5 ile Rusya var. Herşeyin devletten beklendiği bir ülke diyebiliriz sanıyorum Rusya için, biz de bir tık iyiyiz orada. 

Support the show

Kitabın iç kapağında şöyle bir sunum yazısı var. “yeni ve heyecan verici ilişkiler kurmak, kariyerlerinde yükselmek ve etrafındaki herkesi motive etmek isteyen kadın-erkek herkese; bu kitap size adanmıştır. Siz de bizim gibi bazen soruların cevaplardan daha önemli olduğuna inanıyorsanız, kariyerinizde ve hayatınızda başarıya ulaşmak için doğru yoldasınız demektir.

Açıkçası hepimiz iyi soruların gücünü veya güçlü soruların etkisini tecrübe etmişizdir. Liderler de böyle sorular sorar, ebeveynler de, koçlar da. Bu kitap da 250’den fazla soruyu barındıran bir soru bankasını bizimle paylaşıyor. Bunların bir kısmını da bir hikaye bağlamında vermiş, bu hikayeler çok yapay bulanlarımız da oldu ama sonuçta herkes kendi sorularını şekillendirmek için bunun faydalı bir referans kitabı olabileceğini belirtti.

Bu bölümde görüşlerini paylaşan üyelerimiz sırasıyla:

(02:03) Dilek Sena Çekin, (04:35) Selma Çelik, (05:34) Yavuz Abut, (09:45) Aycan Acar Şahin, (11:26) Alim Küçükpehlivan, (13:43) Hatice Ergüven Doydum, (15:32) Gülenay Işık, (17:42) Yasemin Parlak Demir, (21:18) Işık Ceren Alpago, (23:22) Şehmus Oran, (25:53) Berrin Alpaslan, (27:30) Halime Özben, (28:43) Talha Çelik, (29:40) Elmas Akbulut, (31:56) Betül Emre, (34:55) Aydan İrem Sungur ve (36:45) Şehmus Oran ve (37:57) Mürsel Çavuş. 

Support the show

Support the show

Hocanın ekonominin çok konuşulmayan konularından biri olan spor ekonomisi hakkındaki görüşlerini son dünya kupası bağlamında sordum. Konu hocamın uzmanı olduğu dopinge oradan da suç ekonomisine kaydı ama bunları başka bir bölüme sakladım. 

(02:00) Ekonomi eğitimi son 30 yılda değişti mi? (08:00) Davranış ekonomisi (11:40) Sanatın ekonomisi (17:03) Sanat iyi bir yatırım mıdır? (22:50) Lüks ve sanat (28:30) Sanat ekonomisine blokzincirin etkisi (37:18) Picasso’nun yapay zekadan farkı (43:27) Dünya Kupasının spor ekonomisi adına değerlendirmesi (48:00) Aylin Hoca’nın değer yaratma formülü 

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show

Support the show