10 Minuten: Over samenwerken met ouders in het basisonderwijs

Casus 9: Gescheiden ouders

Tue, 20 May 2025 12:00:00 +0200

Samenwerken met gescheiden ouders. “Ik moest mezelf even oppeppen om dit onderwerp aan te snijden”, zei Annemarie, toen we het in onze podcast over dit onderwerp gingen hebben. Hoe om te gaan met de dynamiek van gescheiden ouders (en al helemaal als ze met jou in één gesprek zitten), is een veelgehoorde vraag in haar werk met leraren in opleiding. Misschien herken je de complexiteit van het onderwerp en ben je, net als wij, benieuwd naar alternatieve manieren om hiernaar te kijken en ermee om te gaan? In deze aflevering verkennen wij die alvast

Een tipje van de sluier: als leerkracht ligt je focus op de relatie van beide ouders met het kind. En dus niet op hun relatie met elkaar. Wat ieder van hen aan blijdschap, zorg, vragen en hoop meebrengt voor het kind, dát is jouw focusgebied. En, verrassend inzicht: er zou wel eens een positieve kant kunnen zitten aan twee ouders met verschillende visies op het kind…

Heb jij een mooi voorbeeld van samenwerken met gescheiden ouders op jouw school? Of ben je een gescheiden ouder die tevreden is over de samenwerking met school? We horen het graag!

Groetjes,

Annemarie (info@annemariekoopman.nl) en Mirjam (m.stroetinga@hsmarnix.nl)

Interview 6. Pabostudent Isa (over leren samenwerken met ouders)

Tue, 25 Mar 2025 16:00:00 +0100

“Er zijn eigenlijk geen lastige ouders, alleen lastige onderwerpen”. Isa is derdejaars student aan de voltijd lerarenopleiding van de Marnix Academie. In deze podcastaflevering van 10 Minuten vertelt zij wat ze leerde over samenwerken met ouders. Een aflevering vol goede tips en boeiende ervaringen!

Interview 5. IB-er Madeleine Streefkerk (over de rol van de IB-er en wat werkt in het contact met ouders)

Fri, 06 Dec 2024 13:00:00 +0100

“Contact met ouders, dat gaat heel erg over jezelf”. In de nieuwe podcast-aflevering van 10 Minuten legt IB-er Madeleine Streefkerk uit hoe het in ons nadeel kan werken dat we in het onderwijs vaak van de snelle oplossingen zijn. “Speelt er iets met ouders, dan willen we dat graag snel ‘fixen’, maar daarin schuilt het gevaar dat je voorbij gaat aan wat er werkelijk aan de hand is voor de ouder. Dan kom je niet toe aan de angst of zorg die er onder ligt en popt deze in een volgende situatie gewoon wéér op.”

Nog een paar pareltjes uit het interview:

- Je dilemma delen met ouders kan goed werken. Zeg maar gewoon: “Ik twijfelde of ik hierover zou bellen, maar ik doe het toch maar even.”

- Soms moet je als leerkracht even stoom afblazen, want je bent zelf ook gewoon een mens, maar doe dat dan even één op één, in plaats van in de volle lerarenkamer. “Daarin heb je als IB-er een rol”, benoemt Madeleine.

Interview 4. Adviseur Arline Spierenburg (over het werk van Ouders & Onderwijs)

Fri, 08 Nov 2024 10:00:00 +0100

“Als het ouders lukt om hun gevoel te delen met de leerkracht, kun je een stap verder komen.” In deze aflevering van de podcast 10 Minuten vertelt Arline Spierenburg, werkzaam bij Ouders & Onderwijs, wat zij ouders adviseert die vastlopen in het contact met de school van hun kind.

In haar gesprekken met ouders benadrukt Arline het belang van openheid over wat je als ouder voelt en thuis waarneemt. Ze legt uit: “Ouders hebben vaak een stuk extra informatie voor de leerkracht. Als de ouder de school kan teruggeven wat het kind thuis vertelt en hoe je dat als ouder ervaart, dan kan de school daar z’n voordeel mee doen; 1 en 1 is dan 3!”

Ook ontdek je in deze aflevering welke vragen van ouders zoal binnenkomen bij Ouders & Onderwijs en wat de organisatie daarop te bieden heeft.

Casus 8: Achter de voordeur

Fri, 20 Sep 2024 12:00:00 +0200

Soms heb je het vermoeden dat er iets niet helemaal lekker loopt bij een leerling thuis. Lastig, want wat ga je doen? Eerst maar even afwachten? Of raad vragen bij je directeur of de IB?
In deze aflevering bespreken we de spanning die je kunt voelen als je besluit zelf in gesprek te gaan en welke houding en vaardigheden kunnen helpen in zo'n gesprek. Ontdek ook wat zélf in gesprek gaan jou kan opleveren!

Casus 7. Driehoeksgesprek

Fri, 20 Sep 2024 12:00:00 +0200

Het 'driehoeksgesprek', een gesprek van de leerkracht met ouder én kind, komt steeds meer voor op scholen. In deze podcast bespreken we welke kansen zo'n gesprek biedt én welke beperkingen het driehoeksgesprek kent. Interessant perspectief van Annemarie in dit verband: "Je kunt het driehoeksgesprek het beste zien als onderwijstijd van de leerkracht met het kind, waar de ouder bij te gast is". Dat geeft te denken!

Outro

Thu, 11 Jul 2024 09:00:00 +0200

Aan het einde van de eerste opname-periode vragen Annemarie en Mirjam zich af wat nu de kern is van de voorgaande afleveringen. Waar is het in de podcast nu echt om te doen? Die kern gaat over benieuwd blijven, als leerkracht, naar wat de ouder beweegt, de mens achter het gedrag (willen) zien en empathisch zijn naar de ouder én jezelf.

Interview 3. Expert Evie Daniels (over spreken met ouders bij een vermoeden van kindermishandeling)

Wed, 05 Jun 2024 09:00:00 +0200

Naar aanleiding van de actualiteit interviewt Annemarie psycholoog en trainer Evie Daniels, die gespecialiseerd is in gespreksvoering met ouders en kinderen over kindermishandeling. Evie geeft in dit interview antwoord op de vraag hoe je met ouders het gesprek aan kunt gaan bij een vermoeden van kindermishandeling. Haar belangrijkste advies: ga zo snel mogelijk in gesprek en voer dat gesprek als leerkracht zélf. Een onderzoekende houding en het uitstellen van een oordeel kunnen ondersteunend zijn aan het gesprek.

Interview 2. Pabostudent 'Vera' (over contact maken met een 'onbereikbare' ouder)

Tue, 21 May 2024 11:00:00 +0200

Vierdejaars pabostudent 'Vera' krijgt vanuit de opleiding de opdracht een ouder te interviewen om meer te weten te komen over een leerling waar zij zich handelingsverlegen mee voelt. Vera besluit in gesprek te gaan met een moeder, die door andere leerkrachten in het team ervaren wordt als weinig betrokken. Ze benadert de moeder met een open houding en neemt tijd om naar haar te luisteren. Het gesprek levert Vera en haar teamleden een nieuwe kijk op, op de moeder, de leerling en het samenwerken met ouders.

Over de podcastaflevering Vera verscheen in juni 2024 een onderzoeksartikel in het vaktijdschrift Pedagogiek in Praktijk. Lees het artikel hier: https://www.pedagogiekdigitaal.nl/p/leren-samenwerken-met-ouders-pabostudenten-zijn-er-klaar-voor/9185
Let op: er moet betaald worden voor het volledige artikel, maar als je pabostudent of -docent bent, kun je waarschijnlijk gratis toegang krijgen, omdat veel hogescholen een abonnement hebben op het tijdschrift PiP. Vraag even na bij je mediatheek!

Interview 1. Pabostudent Wendy (over opzien tegen het adviesgesprek)

Thu, 25 Apr 2024 16:00:00 +0200

Wendy is eerstejaars student en ziet op tegen het adviesgesprek. Vooral als ze een advies zou moeten geven dat lager is dan de ouder graag zou willen, lijkt het gesprek haar erg spannend. Om hier meer over te leren, luistert Wendy de aflevering 'Het adviesgesprek' uit deze podcastreeks. In dit interview deelt ze wat dit haar oplevert en hoe ze nu naar het adviesgesprek en ouders kijkt.
Dank, Wendy, dat je je ontdekkingen wilde delen!

Casus 6. Teveel ruimte

Mon, 15 Apr 2024 13:00:00 +0200

Soms neemt een ouder veel ruimte. Appt je meermalen per week, schiet je vaak aan als jij al met de les wilt beginnen, maakt zo lang een praatje met je dat je geen tijd meer hebt voor andere ouders. Als leerkracht kun je dan voelen: dit ga ik niet volhouden. En dan?

In onze podcast brengen we vaak eerst vragen naar voren als: Heb je écht geluisterd? Voelt de ouder zich gehoord? Maar soms is het ook (of alsnog) nodig om af te bakenen. Voor je eigen welbevinden bijvoorbeeld, of om de samenwerkingsrelatie met de ouder te verbeteren. Hoe je dat afbakenen kunt aanpakken, daarover gaat de aflevering 'Teveel ruimte'.

Voor meer informatie: zie ”10 Minuten – De Colleges” en de bijbehorende Shownotes

Voor vragen of meedenken: mail naar m.stroetinga@hsmarnix.nl of info@annemariekoopman.nl

Casus 5. Emoties

Tue, 13 Feb 2024 09:00:00 +0100

Emoties kunnen hoog oplopen bij ouders. Het kind is hen dierbaar en als er met het kind iets aan de hand is dan raakt hen dat. Hoe je hier als leerkracht mee om kunt gaan, bespreken we in deze aflevering.

Voor meer informatie: zie ”10 Minuten – De Colleges” en de bijbehorende Shownotes

Voor vragen of meedenken: mail naar m.stroetinga@hsmarnix.nl of info@annemariekoopman.nl

Casus 4. Hoogbegaafd

Tue, 13 Feb 2024 09:00:00 +0100

Veel herkenning bij startende leerkrachten, wanneer het woord ‘hoogbegaafd’ valt in een inventarisatierondje over waar ze tegenaan lopen in het contact met ouders. In deze podcast bespreken we de uitdagingen van de leerkracht die zich niet altijd goed raad weet met de vele vragen, zorgen en intense emoties van ouders met (vermoedelijk) hoogbegaafde kinderen.

Voor meer informatie: zie ”10 Minuten – De Colleges” en de bijbehorende Shownotes

Voor vragen of meedenken: mail naar m.stroetinga@hsmarnix.nl of info@annemariekoopman.nl

Casus 3. Overbezorgd

Tue, 13 Feb 2024 09:00:00 +0100

Een ouder die toch nog even de gymtas van je leerling uit groep 8 komt nabrengen. Een ouder die je vraagt of er wel pizza met salami zal zijn op het schoolreisje, omdat haar kind dat het lekkerst vindt. Dit oudergedrag is voor veel leerkrachten een bron van frustratie. In deze aflevering zetten we hier eens de tanden in!

Voor meer informatie: zie ”10 Minuten – De Colleges” en de bijbehorende Shownotes

Voor vragen of meedenken: mail naar m.stroetinga@hsmarnix.nl of info@annemariekoopman.nl

Casus 2. De onbereikbare ouder

Tue, 13 Feb 2024 09:00:00 +0100

Zó graag die ene ouder willen spreken over een kind in je klas, zonder dat je hem of haar te pakken krijgt. Wat te doen met een ouder die onbereikbaar lijkt? Hierover gaan we in gesprek aan de hand van onze eigen ervaringen en mooie verhalen uit wetenschappelijke studies hierover.

Voor meer informatie: zie ”10 Minuten – De Colleges” en de bijbehorende Shownotes

Voor vragen of meedenken: mail naar m.stroetinga@hsmarnix.nl of info@annemariekoopman.nl

Casus 1. Het adviesgesprek

Mon, 12 Feb 2024 15:00:00 +0100

Het meest klassieke voorbeeld van wat startende leerkrachten als een moeilijk gesprek ervaren, is het adviesgesprek waarin ouders een ander niveau wensen dan wat de school heeft voorgesteld.
In deze podcast bespreken we de uitdagingen en openingen voor een goed gesprek. Want wat zou het mooi zijn als ouders en leerkrachten elkaar kunnen vinden in hun gezamenlijke liefde voor het kind.

Voor meer informatie: zie ”10 Minuten – De Colleges” en de bijbehorende Shownotes

Voor vragen of meedenken: mail naar m.stroetinga@hsmarnix.nl of info@annemariekoopman.nl

College 5. “Ja, maar…”

Mon, 12 Feb 2024 15:00:00 +0100

Na het horen van de eerste vier colleges kun je denken: “ja, maar…”. In deze aflevering gaan we in op drie van dit soort bezwaren.

Ja, maar wat als ik het niet kan…
Ja, maar op mijn school…
Ja, maar deze ouders…

Meer lezen

Over leerkrachtkwaliteiten :

Noddings. (2012) The caring relation in teaching. > KLIK HIER
Stroetinga, Leeman & Veugelers. (2021). Primary School Teachers’ Practices of Collaborating with Parents on Upbringing. > KLIK HIER

Over contact zoeken met ouders die moeilijk te bereiken lijken:

Blog De onbereikbare ouder, een mythe? > KLIK HIER
Ji & Koblinski .(2009). Parent involvement in children's education: an exploration study of urban, Chinese immigrant families. Urban Education 44 (6): 687-709.
Kroeger & Lash. (2011). Asking, listening, and learning: Toward a more thorough method of inquiry in home-school relations. > KLIK HIER

Meedenken of een vraag stellen? Mail: m.stroetinga@hsmarnix.nl of info@annemariekoopman.nl

College 4. Kenmerken van de samenwerkende leerkracht

Mon, 12 Feb 2024 15:00:00 +0100

Leerkrachten die het lukt om tot samenwerking te komen met ouders (contact van mens tot mens te bewerkstelligen, waarin het mogelijk wordt om opvattingen en waarden te verkennen), blijken een bepaalde basishouding te hebben waarmee ze ouders tegemoet treden. In deze aflevering ontdek je de kenmerken van die basishouding:

Gelijkwaardigheid: “ik heb je nodig”.
Empathie: “jij doet ertoe, ik wil je recht doen”.
Reflectie: “ik wil van je leren en ben bereid mijn standpunten waar nodig te herzien”.

Meer uitleg over (het belang van) gelijkwaardig samenwerken:

Filmpje van Wouter Hart en Thom Verheggen > KLIK HIER

Meer lezen

Bushing, R. (2019). Parents as partners: loving the 'unlovable': and other bright ideas that are not as easy as they seem. Educating Young Children, 25(1), 18-20.
Stroetinga, M. (2023). Proefschrift: Teachers’ collaboration with parents on upbringing in primary education (met een Nederlandstalige samenvatting). KLIK HIER

Meedenken of een vraag stellen? Mail: m.stroetinga@hsmarnix.nl of info@annemariekoopman.nl

College 3. Wat is samenwerken en waarom is het belangrijk?

Mon, 12 Feb 2024 15:00:00 +0100

In deze podcast bedoelen we met ‘samenwerken’ dat je als leerkracht contact hebt met ouders van mens tot mens. Warm, empathisch contact, waarin er ruimte is om samen opvattingen en waarden te verkennen, zodat je je een beeld kan vormen van de hoop en zorgen van de ouder voor het kind en van de opvoedomstandigheden. In deze aflevering ontdek je waarom dit ‘samenwerken’ met ouders zo belangrijk is:

Samenwerken met ouders helpt jou om het kind en de situatie waarin het opgroeit te leren kennen. Daardoor kun jij het kind beter begrijpen en beter aansluiten bij de behoeften van het kind.
Samenwerking van jou met de ouder verbindt de wereld van thuis met de wereld van school.
De waarderende houding naar de ouder maakt dat de leerling zich gewaardeerd voelt.
Van jouw manier van omgaan met een diversiteit aan ouders, leren leerlingen hoe zij met anderen om kunnen gaan.
Jouw warme, open, waarderende houding kan de drempel verlagen voor ouders om bij jou aan te kloppen.

Meer lezen

Over waarom het voor je leerlingen belangrijk is dat jij hun ouders met belangstelling en waardering tegemoet treedt:

Hedegaard (2005). Strategies for Dealing with Conflicts in Value Positions between Home and School: Influences on Ethnic Minority Students’ Development of Motives and Identity. > KLIK HIER
Van Mulligen, Gielis & Nieuwenbroek (2021) Tussen school en thuis. Over contextuele leerlingbegeleiding. Leuven: ACCO.

Over de kracht van een vriendelijke lach voor iedere ouder:

Blog Smile > KLIK HIER
Bergeron & Deslandes (2011). Teachers’ first meeting with groups of parents of elementary students at the beginning of the school year: Parents’ expectations and responses to the expectations. International Journal about Parents in Education 5 (2): 43-55. > KLIK HIER

Meedenken of een vraag stellen?
Mail: m.stroetinga@hsmarnix.nl of info@annemariekoopman.nl

College 2. Wat kenmerkt ouders?

Mon, 12 Feb 2024 15:00:00 +0100

Ouders zijn natuurlijk allemaal verschillend. Dé ouder bestaat niet. Maar er zijn wel kenmerken van ouders, die jou kunnen helpen om ouders wat beter te begrijpen. In deze aflevering komen vijf kenmerken van ouders aan de orde:

Ouders zijn zelf kind geweest en hebben dus eigen ervaringen met leren, school, leerkrachten.
Ouderschap is ingrijpend. Ouders zijn verantwoordelijk voor het kind.
Het kind is een dierbaar kind. Ouders zijn emotioneel verbonden met het kind.
Ouders delen graag informatie over het kind.
Ouders zwijgen vaak lang als er iets speelt op school.

Meer lezen

Over wat ouders en ouderschap kenmerkt:

Stroetinga. (2014). “Ouders voor altijd.” In R. Oostdam & P. de Vries (red.) Samen werken aan leren en opvoeden. Basisboek over ouders en school (pp. 47-58). Bussum: Coutinho.
Van der Pas (2017). Ouderschapstheorie. > KLIK HIER

Over hoe graag ouders informatie over hun kind delen met de leerkracht:

Mc Kenna & Millen. (2013). Look! Listen! Learn! Parent Narratives and Grounded Theory Models of Parent Voice, Presence, and Engagement in K–12 Education. > KLIK HIER

Over waarom ouders de neiging hebben lang te zwijgen:

Darmody, Lyons & Smyth. (2014). The home–school interface in religious and moral formation: the Irish case. > KLIK HIER

Meedenken of een vraag stellen? Mail: m.stroetinga@hsmarnix.nl of info@annemariekoopman.nl

College 1. De complexiteit van samenwerken met ouders

Mon, 12 Feb 2024 15:00:00 +0100

In deze aflevering leer je waarom samenwerken met ouders complex kan zijn. Als je de complexiteit begrijpt, kun je hem beter het hoofd bieden. In de literatuur zijn tenminste vijf redenen te vinden waarom samenwerken met ouders complex kan zijn voor leerkrachten.

Er spelen waarden mee: het vak van leerkracht is relationeel.
Leerkrachten kunnen vaste overtuigingen hebben over wat goede kindontwikkeling en goed ouderschap is, terwijl er een diversiteit aan ouders de school binnenkomt.
Ouders en leerkrachten hebben de neiging lang te zwijgen over kwesties die ze ingewikkeld vinden.
In het beroep en de opleiding ligt de focus op het kind, niet op de ouder.
Ongelijkheid: Jij bent de professional, de ouder ‘overkomt je’.

Meer lezen:

Over 1: Noddings. (2012). The caring relation in teaching > KLIK HIER

Over 2: Ramaekers. (2017). Opvoedingsadvies aan ouders, een moeilijke zaak > KLIK HIER

Over 3: Darmody, Lyons & Smyth. (2014). The home–school interface in religious and moral formation: the Irish case > KLIK HIER

Over 4: Willemse, Vloeberghs, De Bruïne & Van Eynde. (2016). Meer aandacht op de PABO voor partnerschappen tussen ouders en school > KLIK HIER

Over 5: Kelchtermans. (2018). Koester de kwetsbaarheid in je professionaliteit > KLIK HIER

Meedenken of een vraag stellen? Mail: m.stroetinga@hsmarnix.nl of info@annemariekoopman.nl

Aflevering 0: Even voorstellen

Mon, 12 Feb 2024 14:00:00 +0100

Deze podcast wordt gemaakt door:

Mirjam Stroetinga, lerarenopleider en onderzoeker, gepromoveerd op het onderwerp samenwerken met ouders aan opvoeding in het basisonderwijs
Annemarie Koopman, actrice en trainingsacteur, gespecialiseerd in het trainen van leerkrachten (in opleiding) voor het samenwerken met ouders

De podcast zit als volgt in elkaar:

10 Minuten De Colleges: in vijf afleveringen vertelt Mirjam de basics over samenwerken met ouders
10 Minuten De Casussen: Annemarie en Mirjam gaan in gesprek over praktijksituaties die Annemarie tegenkomt in het werken met (aankomend) leerkrachten
10 Minuten De Interviews: we gaan in gesprek met de mensen waar het over gaat: ouders, leerkrachten, schoolleiders, leerlingen, studenten en opleiders van de lerarenopleiding

Overige info:

Elke aflevering duurt ongeveer 10 minuten.
Bij elke aflevering zijn Shownotes beschikbaar met een overzicht van literatuur

Meedenken of een vraag stellen?
Mail: m.stroetinga@hsmarnix.nl of info@annemariekoopman.nl